Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با درمان کوتاه مدت راه‌حل‌محور بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس Comparison of efficacy of mindfulness-based cognitive therapy with brief solution-focused therapy on quality of life of patients with multiple sclerosis تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"> زمینه: باتوجه به ماهیت غیرقابل پیش‌بینی بیماری ام اس و سطوح بالای اضطراب، افسردگی و خستگی، مداخلات روانشناختی می تواند به بهبود نگرانی، نشخوار فکری و استرس و اضطراب کمک کند. درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی که شامل رشدآگاهی، چارچوب نگرش خاص و درک درست از آسیب‌پذیری است منجر به بهبود علائم روانشناختی و خودکارآمدی گردیده است، از طرف دیگر درمان راه‌حل محور بدون علاقه به کسب آگاهی از مشکل و به جای تأکید بر وقایع گذشته، مراجعان را ترغیب به تمرکز بر توانایی‌ها و استعدادهایشان و جستجوی راه حل برای مشکلاتشان می کند. با این وجود انجام پژوهش مقایسه‌ای این دو درمان در پیشینه مغفول مانده است. هدف: پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس انجام شد. روش: این پژوهش شبه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. حجم نمونه پژوهش 60 بیمار مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس شهر مشهد بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (40 نفر) و یک گروه گواه (20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش اول 8 جلسه دوساعته درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی سگال و همکاران (2002) و گروه آزمایش دوم نیز 7 جلسه دوساعته، درمان راه‌حل محور کوتاه‌مدت دشارز و همکاران (1970) را دریافت کردند. پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران مولتیپل اسکلروزیس ویکری (1995) قبل و بعد از مداخله توسط آزمودنی های تمام گروهها تکمیل شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان راه‌حل محور کوتاه‌مدت موجب افزایش میانگین نمره کیفیت زندگی و مولفه های آن در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است (0/05p<). همچنین بین اثربخشی دو درمان در بهبود کیفیت زندگی تفاوت معنا‌داری وجود نداشت (0/05p>). نتیجه‌گیری: درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان راه‌حل محور کوتاه‌مدت هر دو بر بهبود سلامت جسمانی، کاهش درد و بهبود عملکرد اجتماعی و نیز در افزایش سلامت روان شناختی از جمله کاهش افسردگی و اضطراب در بیماران ام.اس مؤثر بوده اند.</div> <div></div> <div style="text-align: justify;"> Background: Due to the unpredictable nature of MS and high levels of anxiety, depression, and fatigue, psychological interventions can help improve worry, rumination, stress, and anxiety. Mindfulness-Based Cognitive Therapy, which includes the development of awareness, a specific attitude framework, and a correct understanding of vulnerability, has led to the improvement of psychological symptoms and self-efficacy. It encourages clients to focus on their abilities and capabilities and seek solutions to their problems. However, comparative research on these two treatments has been neglected in the past. Aims: The present study was conducted to compare the efficacy of Mindfulness-Based Cognitive Therapy and solution-focused therapy on the quality of life of patients with multiple sclerosis. Methods: This was a quasi-experimental study with a pretest-posttest and a control group. The sample size was 60 patients with multiple sclerosis in the city of Mashhad who were selected by convenience sampling method and randomly divided into two experimental groups (n = 40) and a control group (n = 20). The first experimental group received 8 two-hour sessions of Mindfulness-Based Cognitive Therapy by Segal et al. (2002) and the second experimental group also received 7 two-hour sessions of short-term solution–focused therapy by Desharz et al. (1970). The quality of life questionnaire of Vickery Multiple Sclerosis patients (1995) was completed by the subjects of all groups before and after the intervention. Data were analyzed using Analysis of Covariance (ANCOVA) and Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA). Results: The results of the analysis of covariance showed that Mindfulness-Based Cognitive Therapy and short-term solution–focused therapy increased the mean score of quality of life and its subscales in patients with multiple sclerosis in the experimental group compared with the control group (p<0.05). Also, there was no significant difference between the two treatments in improving quality of life (p>0.05). Conclusion: Mindfulness-Based Cognitive Therapy and solution-focused therapy have both been effective in improving physical health, reducing pain, and improving social functioning, as well as increasing psychological health, such as reducing depression and anxiety in MS patients.</div> درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی, درمان کوتاه مدت راه حل محور, کیفیت زندگی, مولتیپل اسکلروزیس Mindfulness-Based Cognitive Therapy, solution–focused therapy, Quality of Life, Multiple Sclerosis 881 898 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1633-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Afshar shandiz حمید افشار شاندیز hamid_afshar_1349@yahoo.com 0943230330 100319475328460024188 No Ph.D Candidate in Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran دانشجوی روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Isaac Rahimian Boogar اسحق رحیمیان بوگر i_rahimian@semnan.ac.ir 100319475328460024189 100319475328460024189 Yes Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Siavash Talepasand سیاوش طالع پسند stalepasand@semnan.ac.ir 100319475328460024190 100319475328460024190 No Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.