Journal of Psychological Science

fa مدل ساختاری خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بر اساس نشانه‌های هیجانی و معنویت: نقش میانجی شفقت به خود Structural model of self-care of patients with type-2 diabetes based on emotional symptoms, and spirituality: The mediating role of self-compassion تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: دیابت یک بیماری مزمن، رو به رشد و همراه با پیامدهای جدی و مهم جسمانی و روانی است. خودمراقبتی در کنترل این بیماری بسیار حائز اهمیت است و شناسایی عوامل مؤثر بر خودمراقبتی مانند نشانه‌های هیجانی، معنویت و شفقت به خود می‌تواند ما را در کنترل بهتر این نوع بیماری یاری کند. مرور پیشینۀ پژوهشی نشان می&lrm;دهد در حیطۀ خودمراقبتی دیابت نوع دو مطالعات اندکی وجود دارد، ازاینرو مطالعۀ حاضر درصدد بررسی نقش شفقت به خود بر خودمراقبتی دیابت از طریق نشانه‌های هیجانی و معنویت است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل ساختاری رابطه خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بر اساس نشانه‌های هیجانی و معنویت با میانجی‌گری شفقت به خود انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر توصیفی - همبستگی و از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه‌‌آماری پژوهش شامل تمامی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 شهر تهران در سال 1400-1399 بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس، 423 نفر از بیمارستان‌های شریعتی، امام خمینی‌(ره) و پلی‌کلینیک تخصصی سلامت و دیابت تابان انتخاب شدند. به ‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های خودمراقبتی دیابت نوع 2 (نعمتی‌زاده و همکاران، 1400)، نشانه‌های هیجانی (واردنر و همکاران، 2010)، شفقت به خود (نف، 2003) و معنویت (پارسیان و دونینیگ، 2009) استفاده شد. همچنین داده‌های پژوهش با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای SPSS-24 وAMOS-24 تحلیل شدند. یافته ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد اثرکل نشانه‌های هیجانی (0/01 >P، 0/274- =β)، معنویت (0/01 >P، 0/485 =β) و شفقت به خود (0/01 >P، 0/369 =β) بر خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو در سطح 0/01 معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد اثر غیرمستقیم نشانه‌های هیجانی (0/01 >P،4 0/16- =β)، معنویت (0/01 >P، 0/098 =β) بر خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو در سطح 0/01 معنادار بود. بر این اساس مشخص شد شفقت به خود اثر نشانه‌های هیجانی بر خودمراقبتی را به صورت منفی و اثر معنویت بر خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت را به صورت مثبت و معنادار میانجی‌گری می‌کند. همچنین نتایج حاکی از آن بود که متغیرهای معنویت، نشانه‌های هیجانی و شفقت به خود در مجموع 51 درصد از واریانس خودمراقبتی را در مبتلابان به دیابت نوع 2 تبیین می‌کنند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده به نظر می‌رسد شفقت به خود در رابطۀ بین نشانه‌های هیجانی و معنویت و خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، نقش میانجی دارد، ازاین رو افزایش خودشفقتی در این بیماران می‌تواند با کنترل نشانه‌های هیجانی منفی مانند افسردگی و اضطراب و افزایش معنویت در ارتقای خودمراقبتی این بیماران تأثیرگذار باشد.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: Diabetes is a chronic, growing disease with serious and important physical and mental consequences. Self-care is very important in controlling this disease, and identifying factors affecting self-care such as emotional symptoms, spirituality, and self-compassion can help us better control this type of disease. A review of the research background shows that there are few studies in the field of type 2 diabetes self-care, so the present study tries to investigate the role of self-compassion on diabetes self-care through emotional symptoms and spirituality. Aims: The present study was conducted with the aim of investigating the structural model of the self-care relationship of patients with type 2 diabetes based on emotional symptoms and spirituality with the mediation of self-compassion. Method: The design of the current research was descriptive-correlational and structural equation modeling. The statistical population of the study included all patients with type 2 diabetes in Tehran in 2020-2021, 423 of whom were selected from Shariati, imam Khomeini hospitals, and Taban specialized health and diabetes polyclinic using available sampling method. In order to collect data, type 2 diabetes self-care questionnaires (Neamatizade et al., 2022), emotional symptoms (Wardenaar et al., 2010), self-compassion (Neff, 2003) and spirituality (Parsian & Dunning, 2009) were used. Also, research data were analyzed using structural equation modeling method and SPSS24 and AMOS24 software. Results: The findings of this research showed that the overall effect of emotional symptoms (β=0.274, P<0.01), spirituality (β=0.485, P<0.01) and self-compassion (P<0.01, 369) β=0/0) on self-care of type 2 diabetic patients was significant at the level of 0.01. Also, the results showed the indirect effect of emotional symptoms (β=-0.164, P < 0.01), spirituality (β = 0.098, P < 0.01) on the self-care of type 2 diabetic patients was significant at the level of 0.01. Based on this, it was found that self-compassion mediates the effect of emotional symptoms on self-care in a negative way and the effect of spirituality on self-care of diabetic patients in a positive and meaningful way. Also, the results showed that the variables of spirituality, emotional symptoms and self-compassion explain a total of 51% of the variance of self-care in type 2 diabetes patients. Conclusion: According to the obtained results, it seems that self-compassion has a mediating role in the relationship between emotional symptoms and spirituality and self-care of type 2 diabetes patients. Therefore, increasing self-compassion in these patients can be effective in improving the self-care of these patients by controlling negative emotional symptoms such as depression and anxiety and increasing spirituality.</div> خودمراقبتی, بیماران مبتلا به دیابت نوع 2, نشانه‌های هیجانی, معنویت, شفقت به خود Self-care, patients with type-2 diabetes, emotional symptoms, spirituality, self-compassion 1191 1206 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1771-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Neamatizade زهرا نعمتی زاده Zahraneamatizade1353@gmail.com 5039464630 100319475328460024593 No PhD in Health Psychology, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran. دکتری روانشناسی سلامت، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Mehrdad Sabet مهرداد ثابت mehrdadsabet@yahoo.com 2470757241 100319475328460024594 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Social Sciences, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Amin Rafiepoor امین رفیعی پور Rafiepoor2000@yahoo.com 3131146869 100319475328460024595 No Assistant Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Khadijeh Abolmaali alhosseini خدیجه ابوالمعالی الحسینی sama.abolmaali@gmail.com 0046687777 100319475328460024596 No Associate Professor, Department of Psychology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استاد، گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.