Journal of Psychological Science

fa بررسی تاثیر اخلاق‌کاری و مسئولیت‌پذیری معلمان عربی بر انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان با میانجی‌گری امیدواری و سبک‌های تبادل اجتماعی Investigating the Effect of Arabic Teachers' Work Ethic and Responsibility on Students' Academic Motivation through the Mediation of Hope and Social Exchange Styles تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان یکی از مؤلفه‌های اساسی موفقیت آموزشی است و می‌تواند تحت تأثیر ویژگی‌های حرفه‌ای معلمان، از جمله اخلاق‌کاری و مسئولیت‌پذیری، قرار گیرد. همچنین، امیدواری و سبک‌های تبادل اجتماعی با تأثیرگذاری بر نگرش‌ها، تعاملات و تلاش‌های تحصیلی دانش‌آموزان، در تبیین این رابطه اهمیت دارند. هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر اخلاق کاری و مسئولیت‌پذیری معلمان عربی بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان با میانجی‌گری امیدواری و سبک‌های تبادل اجتماعی بود. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی با رویکرد تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان راهنمایی شهرستان کربلاء به تعداد 4308 نفر بود، با استفاده از فرمول کوکران تعداد 424 نفر با روش نمونهگیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها، از پرسشنامه استاندارد اخلاق کاری (پتی،1991)، مسئولیت پذیری (کالیفرنیا،1987)،  امیدواری (اشنایدر و همکاران،1991)، سبک تبادل اجتماعی (لیپمن و همکاران،2011) و انگیزش تحصیلی (هارتر،1981) استفاده شد. تحلیل داده با استفاده از تحلیل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای آماری SPSS وLisrel  صورت گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که تاثیر اخلاق کاری و مسئولیت پذیری معلم بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان مثبت و معنی دار می باشد (05/0>P)، همچنین مشخص شد که نقش میانجی امیدواری تحصیلی و سبک تبادل اجتماعی در تاثیر اخلاق کاری و مسئولیت پذیری بر انگیزش تحصیلی مثبت و معنی دار می باشد (05/0>P). نتیجه گیری: براساس نتایج می‌توان گفت معلمان از طریق پایبندی به اصول اخلاقی، انجام مسئولانه وظایف و ایجاد روابطی مبتنی بر اعتماد و حمایت، زمینه شکل‌گیری نگرش مثبت و تلاش مستمر دانش‌آموزان را فراهم می‌کنند. در این فرایند، تقویت امیدواری تحصیلی و برقراری تعاملات اجتماعی سازنده، سازوکارهای مهمی برای تبدیل رفتار حرفه‌ای معلمان به انگیزش بیشتر در دانش‌آموزان به شمار می‌روند. بنابراین، توجه به آموزش اخلاق حرفه‌ای، مسئولیت‌پذیری و مهارت‌های ارتباطی معلمان می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های آموزشی و برنامه‌های توانمندسازی آنان مورد تأکید قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Students’ academic motivation is one of the fundamental components of educational success and may be influenced by teachers’ professional characteristics, including work ethic and responsibility. Moreover, hope and social exchange styles play an important role in explaining this relationship by influencing students’ attitudes, interactions, and academic efforts. Aims: The present study aimed to examine the effect of Arabic language teachers’ work ethic and responsibility on students’ academic motivation, with hope and social exchange styles serving as mediating variables. Method: This descriptive-correlational study employed a path analysis approach. The statistical population consisted of all middle-school students in Karbala, numbering 4,308. Using Cochran’s formula, 424 students were selected through random cluster sampling. Data were collected using the standardized Work Ethic Questionnaire (Petty, 1991), Responsibility Questionnaire (California, 1987), Hope Questionnaire (Snyder et al., 1991), Social Exchange Styles Questionnaire (Lippman et al., 2011), and Academic Motivation Questionnaire (Harter, 1981). The data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient and path analysis in SPSS and LISREL. Findings: The results indicated that teachers’ work ethic and responsibility had a positive and significant effect on students’ academic motivation (p < .01). Furthermore, academic hope and social exchange styles played positive and significant mediating roles in the relationship between teachers’ work ethic and responsibility and students’ academic motivation (p < .01). Conclusion: The findings suggest that, by adhering to ethical principles, fulfilling their responsibilities, and establishing relationships based on trust and support, teachers can foster positive attitudes and sustained academic effort among students. In this process, enhancing academic hope and promoting constructive social interactions represent important mechanisms through which teachers’ professional conduct can contribute to students’ greater academic motivation. Therefore, attention to professional ethics, responsibility, and teachers’ communication skills should be emphasized in educational policymaking and teacher-empowerment programs</div> اخلاق کاری, مسئولیت پذیری, انگیزش تحصیلی, امیدواری, سبک تبادل اجتماعی work ethic, responsibility, academic motivation, hope, social exchange style 307 328 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2511-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Abdzaid and Vanas Al-Aujani علی عبدزید وناس العوجانی aliwenas3@gmail.com 0009-0007-6140-8746 100319475328460050601 No Department of Education, Urmia University, Urmia, Iran گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Behnaz Mohajeran بهناز مهاجران b.mohajeran@urmia.ac.ir 100319475328460050602 100319475328460050602 Yes Department of Education, Urmia University, Urmia, Iran. دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.