Journal of Psychological Science

fa بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجیگری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه The Effects of Information Technology Use on Students’ Academic Achievement, Creativity, and Research Orientation in Geography: The Mediating Role of Student Empowerment from the Perspective of Secondary School Geography Teachers عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: بهره‌گیری از فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا می‌تواند با فراهم‌سازی فرصت‌های یادگیری تعاملی و اکتشافی، زمینه ارتقای پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان را فراهم سازد. تحقق این ظرفیت‌ها مستلزم توجه به توانمندسازی دانش‌آموزان و نقش آن در تقویت مشارکت فعال، استقلال و شایستگی آنان در فرایند یادگیری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجی‌گری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه  انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی–همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را تمامی دبیران جغرافیای مدارس متوسطه شهر ذی‌قار به تعداد 651 نفر تشکیل دادند. با استفاده از جدول نمونه‌گیری کرجسی و مورگان (1970)، تعداد 228 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش، از پرسشنامه‌های فناوری اطلاعات (یاووز،2005)، توانمندی تحصیلی (ژائو و ایی،2012)، پیشرفت تحصیلی (فام و تیلور،1990)، روحیه پژوهشی (شیرزاد و همکاران،1395) و خلاقیت (رندسیپ، 1979) استفاده شد. برای بررسی فرضیه‌ها، آزمون همبستگی و معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 23 به کار گرفته شد. یافته ها: یافته‌ها نشان داد فناوری اطلاعات بر توانمندسازی، خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان اثر مستقیم، مثبت و معنادار دارد (05/0>p). همچنین، توانمندسازی در رابطه میان فناوری اطلاعات و خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند (001/0>p). نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری اطلاعات، به‌طور مستقیم و از طریق توانمندسازی دانش‌آموزان، می‌تواند به ارتقای خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی در درس جغرافیا کمک کند. ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود کاربرد هدفمند فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا با فراهم‌کردن فرصت‌های مشارکت فعال، یادگیری مستقل و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان همراه شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The use of information technology in geography education can provide opportunities for interactive and inquiry-based learning, thereby fostering students’ academic achievement, creativity, and research orientation. Realizing this potential requires attention to student empowerment and its role in strengthening students’ active participation, autonomy, and competence in the learning process. Aims: This study aimed to examine the effects of information technology use on students’ academic achievement, creativity, and research orientation in geography, with student empowerment as a mediating variable, from the perspective of secondary school geography teachers. Methods: This study employed a descriptive-correlational design using structural equation modeling. The statistical population comprised all 651 geography teachers working in secondary schools in Dhi Qar. Based on the sample size table developed by Krejcie and Morgan (1970), 228 teachers were selected through random cluster sampling. Data were collected using the Information Technology Questionnaire (Yavuz, 2005), the Academic Empowerment Questionnaire (Zhao & Ee, 2012), the Academic Achievement Questionnaire (Pham & Taylor, 1990), the Research Orientation Questionnaire (Shirzad et al.,2016), and the Creativity Questionnaire (Randsip, 1979). Correlation analysis and structural equation modeling were conducted using SPSS version 26 and AMOS version 23 to test the research hypotheses. Results: Information technology had positive and statistically significant direct effects on students’ empowerment, creativity, research orientation, and academic achievement (p < .05). Furthermore, student empowerment significantly mediated the relationships between information technology and students’ creativity, research orientation, and academic achievement (p < .001). Conclusion: The findings suggest that information technology use can enhance students’ creativity, research orientation, and academic achievement in geography, both directly and through student empowerment. Accordingly, the purposeful integration of information technology into geography education should be accompanied by opportunities for active participation, independent learning, and student responsibility.</div> فناوری اطلاعات, پیشرفت تحصیلی, خلاقیت, روحیه پژوهشی, توانمند سازی information technology, academic achievement, creativity, research orientation, student empowerment. 315 330 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2511-14&slc_lang=fa&sid=1 AHMED ABDULLAH MOHAMMED احمد عبدلله محمد aalmulla05@gmail.com 1111111111 100319475328460052056 No Department of Educational Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. behnaz mohajeran بهناز مهاجران b.mohajeran@urmia.ac.ir 1111111111 100319475328460052057 Yes Department of Educational Sciences, Urmia University, Urmia, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.