Journal of Psychological Science

fa تدوین بسته شعر درمانی مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد و اثرسنجی آن بر انعطاف‌پذیری‌روان‌شناختی و شفقت بدن در زنان دارای تعارض‌زناشویی Development of a Poetry Therapy Program Based on the Acceptance and Commitment Approach and Its Effectiveness on Psychological Flexibility and Body Compassion in Women Experiencing Marital Conflict تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: تعارض‌زناشویی، زمینه‌ساز بسیاری از بدکارکردی‌های روابط‌زوجی است که می‌تواند به طلاق‌عاطفی و جدایی منجر شود. انعطاف‌پذیری ذهنی و پذیرش‌بدن می‌تواند راهبرد مهمی در تاب‌آوری زوجین در برابر تعارضات باشد. بنابرین بهره‌گیری رویکردهای جدید و سازگار با فرهنگ می‌تواند به افزایش تاب‌آوری و کاهش تعارضات زوجین کمک کند. هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته شعردرمانی مبتنی بر پذیرش‌و‌تعهد و اثرسنجی آن بر انعطاف‌پذیری‌روان‌شناختی و شفقت‌بدن در زنان دارای تعارض‌زناشویی انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد آمیخته (کیفی‌و‌کمی) در دو مرحله اصلی صورت گرفت. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل‌مضمون، مفاهیم استعاره‌ای مرتبط با ACT از اشعار حافظ استخراج، به تدوین بسته شعردرمانی منجر و روایی محتوای بسته توسط ده متخصص تایید شد. در بخش کمی، از روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه استفاده شد. نمونه آماری در بخش کمی شامل  36 زن متاهل دارای تعارض‌زناشویی بود که به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش بسته  شعردرمانی 9 جلسه‌ای را دریافت، در حالی‌که گروه گواه هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکرد. داده‌ها در بخش کمی با استفاده از ابزارهای استاندارد  پرسشنامه پذیرش‌و‌عمل (AAQ-II) باند و همکاران (2011)  و مقیاس شفقت‌بدن (BCS) آلتمن و همکاران (2017) جمع‌آوری و با آزمون‌های آماری تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر با نرم افزار SPSS26 تحلیل شد. در بخش کیفی مفاهیم، از روش تحلیل‌مضمون با رویکرد قیاسی از اشعار استخراج و تحلیل شدند. یافتهها: در بخش کیفی، اشعار متناظر با مفاهیم ACT  استخراج و مقوله‌بندی شد. سپس بر اساس اشعار بسته محقق‌ساخته تدوین و توسط صاحبنظران اعتبار یابی شد. در بخش کمی بسته مذکور اثربخشی معناداری در افزایش انعطاف‌پذیری‌روان‌شناختی و شفقت‌بدن دارد(P<0/05). نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد مفاهیم درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با درون مایه اشعار حافظ از انطباق لازم برخوردارند و بسته تهیه شده روایی محتوایی و اثربخشی قابل قبولی بر منغییرهای پژوهش دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Marital conflict is a major factor contributing to dysfunction in couple relationships, potentially leading to emotional divorce and separation. Psychological flexibility and body acceptance can serve as important strategies for enhancing couples’ resilience in the face of conflict. Therefore, the application of novel and culturally-adapted approaches may promote resilience and reduce marital discord. Aims: The present study aimed to develop a poetry therapy package based on Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and to assess its effectiveness on psychological flexibility and body compassion in women experiencing marital conflict. Methods: This mixed-method study (qualitative and quantitative) was conducted in two main phases. In the qualitative phase, a thematic analysis approach was used to extract ACT-related metaphoric concepts from Hafez’s poetry, leading to the development of the poetry therapy package. Content validity was confirmed by ten subject matter experts. In the quantitative phase, a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was used. The sample consisted of 36 married women with marital conflict, randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received a 9-session poetry therapy intervention, while the control group received no intervention. Data were collected using the Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II; Bond et al., 2011) and the Body Compassion Scale (BCS; Altman et al., 2017), and were analyzed using repeated measures ANOVA in SPSS version 26. Thematic analysis with a deductive approach was applied in the qualitative phase. Results: In the qualitative phase, poems corresponding to ACT components were extracted and categorized. Based on these findings, a researcher-made therapy package was developed and its content validity was approved by experts. In the quantitative phase, the intervention showed a statistically significant positive effect on increasing psychological flexibility and body compassion (P < 0.05). Conclusion: The results indicated that ACT-based therapeutic concepts align well with the themes in Hafez’s poetry, and the developed intervention package demonstrated acceptable content validity and effectiveness on the studied variables.</div> شعر‌درمانی, حافظ, انعطاف‌پذیری‌روان‌شناختی, شفقت‌بدن. poetry therapy, Hafez, psychological flexibility, body compassion. 359 388 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2957-1&slc_lang=fa&sid=1 Nahid Hosseini Nezhad ناهید حسینی نژاد N.hoseininezhad@alzahra.ac.ir 2420303059 100319475328460050222 No Department of Counseling, Faculty of Educational and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Roya Rasuli رویا رسولی r.rasouli@alzahra.ac.ir 2431661903 100319475328460050223 Yes Department of Counseling, Faculty of Educational and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Kavoos Hassanli کاووس حسن لی hassanli@shirazu.ac.ir 2411661903 100319475328460050224 No Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Abbas Abdollahi عباس عبدالهی a.abdollahi@alzahra.ac.ir 2431681507 100319475328460050225 No Department of Counseling, Faculty of Educational and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Davod Fathi داود فتحی Davodfathi@uma.ac.ir 100319475328460050226 100319475328460050226 No Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان، ایران.