Journal of Psychological Science

fa اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر تعارضات والد-فرزند و خودکارآمدی والدینی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم The Effectiveness of Positive Parenting Training on Parent-Child Conflicts and Parental Self-Efficacy of Mothers of Children with Autism Spectrum Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه:  اختلال طیف اوتیسم یک اختلال نورولوژیکی است موجب اختلال در تعاملات اجتماعی و رفتار کودک شده و فشار روانی زیادی بر والدین به ویژه مادران وارد می کند. با وجود نقش قرزندپروری مثبت در بهبود تعاملات والد- فرزند و خودکارآمدی والدینی، پژوهش های اندکی اثربخشی آن را در میان کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بررسی کرده اند.   هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر تعارضات والد-فرزند و خودکارآمدی والدینی در مادران دارای کودکان اختلال طیف اوتیسم انجام شد. روش: این پژوهش به روش شبه آزمایشی ، با گروه آزمایش و گواه با پیگیری دو ماهه  انجام شد. جامعه آماری شامل تمام مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعه کننده به مراکز سازماندهی، درمان و توانبخشی اختلالات اوتیستیک شهر کرمانشاه در سال 1403 بود. تعداد 30 مادر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با شیوه تصادفی در گروههای آزمایش و گواه گمارش شدند (15 مادر در گروه آزمایش و 15 مادر در گروه گواه). مادران گروه آزمایش، آموزش فرزندپروری مثبت به صورت هفته ای یک بار و در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. از پرسشنامه تعارضات والد-فرزند(اشتراوس،1990) و پرسشنامه خودکارآمدی والدینی(دومکا و همکاران،1996) استفاده شد. داده‌های حاصل با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش فرزندپروری مثبت تأثیر معناداری بر کاهش تعارضات والد–فرزند (F=28.42، η²=0.54، P<0.001) و افزایش خودکارآمدی والدینی (F=37.13، η²=0.60، P<0.001) در مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم داشته است (P<0.001). و این تغییرات در مرحله پیگیری 2 ماهه نیز حفظ شد و تفاوتی بین پس آزمون و پیگیری مشاهده نشد(P<0.001) . نتیجه‌گیری: آموزش فرزندپروری مثبت با کاهش تعارضات والد- فرزند و افزایش خودکارآمدی والدینی، می تواند رویکرد موثری بر بهبود تعاملات خانوادگی در مادران کودکان مبتلا به اوتیسم باشد. این مداخله با آموزش مهارت های ارتباطی و مدیریت هیان، قابلیت استفاده گسترده در کلینیک ها، مراکز مشاوره و برنامه سلامت روان خانواده محور را دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Autism spectrum disorder is a neurological disorder that disrupts social interactions and child behavior and places great psychological pressure on parents, especially mothers. Despite the role of positive parenting in improving parent-child interactions and parental self-efficacy, few studies have examined its effectiveness among children with autism spectrum disorder. Objective: The present study aimed to investigate the effectiveness of positive parenting training on parent-child conflicts and parental self-efficacy in mothers of children with autism spectrum disorder. Method: This study was conducted using a quasi-experimental method, with experimental and control groups, with a two-month follow-up. The statistical population included all mothers of children with autism spectrum disorder referred to the centers for organizing, treating, and rehabilitating autistic disorders in Kermanshah in 2014. 30 mothers were selected using a convenience sampling method and randomly assigned to the experimental and control groups (15 mothers in the experimental group and 15 mothers in the control group). Mothers in the experimental group received positive parenting training once a week for 8 90-minute sessions. The Parent-Child Conflict Questionnaire (Strauss, 1990) and Parenting Self-Efficacy Questionnaire (Domka et al., 1996) were used. The data were analyzed by mixed variance analysis using SPSS23 statistical software. Results: The results showed that positive parenting training had a significant effect on reducing parent-child conflicts (F=28.42, η²=0.54, P<0.001) and increasing parental self-efficacy (F=37.13, η²=0.60, P<0.001) in mothers of children with autism spectrum disorder (P<0.001). These changes were maintained at the 2-month follow-up stage and no difference was observed between post-test and follow-up (P<0.001). Conclusion: Positive parenting training, by reducing parent-child conflicts and increasing parental self-efficacy, can be an effective approach to improving family interactions in mothers of children with autism. This intervention, by teaching communication skills and mood management, has the potential for widespread use in clinics, counseling centers, and family-centered mental health programs.</div> اختلال طیف اوتیسم, تعارضات والد-فرزند, خودکارآمدی والدینی, فرزندپروری مثبت. autism spectrum disorder, parent-child conflicts, parental self-efficacy, positive parenting. 1 17 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3085-1&slc_lang=fa&sid=1 Hosna Mohammadi حسنا محمدی hosna.mohammadi72@gmail.com 3310095932 100319475328460050893 No Department of family counseling, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره خانواده، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. Omid Moradi امید مرادی omidmoradi@iau.ac.ir 3859594656 100319475328460050894 Yes Department of family counseling, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran. گروه مشاوره خانواده، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی ، سنندج ، ایران Farzad Zandi فرزاد زندی Farzadzandi547@iaughorveh.ac.ir 5588962702 100319475328460050895 No Department of psychology, Qor., Islamic Azad University, Qorvah, Iran. گروه روانشناسی، واحد قروه، دانشگاه آزاد اسلامی، قروه، ایران Mahmoud Goudarzi محمود گودرزی Mahmoud.Goudarzi@iau.ac.ir 100319475328460050896 100319475328460050896 No Department of family counseling, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran. گروه خانواده و مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران