Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی زوجین در معرض طلاق Comparing the Effectiveness of Gottman Couple Therapy and Cognitive-Behavioral Couple Therapy (CBCT) on Marital Quality and Emotional Intimacy in Couples at Risk of Divorce تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: با توجه به افزایش آمار طلاق و نقش کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی در حفظ زندگی مشترک، یافتن مؤثرترین روش درمانی برای بهبود این عوامل ضروری است. مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی گاتمن و زوج‌درمانی شناختی-رفتاری می‌تواند راهگشای انتخاب مداخلات کارآمد برای زوجین در معرض طلاق باشد. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی زوجین در معرض طلاق انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش پژوهشی شبه آزمایشی از سری طرح‌های پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری (3 ماهه) با گروه گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیه زوجین که در سال 1403 برای دریافت خدمات روانشناختی به مراکز مشاوره شهر شیراز مراجعه کرده بودند؛ تشکیل دادند. از بین زوجین در معرض طلاق با توجه به ملاک‌های ورود و خروج 24 زوج به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه گمارده شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس تجدیدنظرشده کیفیت زندگی زناشویی (باسبی و همکاران، 1995) و مقیاس صمیمیت عاطفی (واکر و تامپسون، 1983) بود. دو گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت درمان زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی- رفتاری قرار گرفتند و گروه گواه حین پژوهش هیچ درمانی دریافت نکردند. داده‌ها جمع‌آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS.27 و با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد که زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر بهبود کیفیت زندگی زناشویی زوجین اثربخش هستند (05/0≥P). نتایج آزمون‌های تعقیبی بنفرونی نشان دادند که بین میانگین نمرات کیفیت زندگی زناشویی زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری با گروه گواه تفاوت معنی‌دار وجود دارد (05/0≥P). همچنین بین میانگین نمرات کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی بین زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (05/0<P). نتایج حاصل از مرحله پیگیری نشان داد که ثبات مداخلات در مرحله پیگیری بر روی نمرات کیفیت زندگی زناشویی حفظ شد. همچنین نتایج نشان داد که که زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر صمیمیت عاطفی زوجین اثربخش نبود (05/0≤P). نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که هم زوج‌درمانی به شیوه گاتمن و هم زوج‌درمانی شناختی-رفتاری می‌توانند کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی زوجین در معرض طلاق را بهبود بخشند؛ بنابراین، استفاده از این روش‌ها به مشاوران خانواده برای ارتقای روابط زوجین و پیشگیری از طلاق توصیه می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Given the rising rates of divorce and the critical role of marital quality and emotional intimacy in sustaining relationships, it is essential to identify the most effective therapeutic approaches to improve these factors. Comparing the effectiveness of the Gottman method and cognitive-behavioral couple therapy can provide valuable guidance for selecting efficient interventions for couples at risk of divorce. Aims: This study was conducted with the objective. It employed a quasi-experimental design, including a pre-test, post-test, and a three-month follow-up, along with a control group. Methods: This study was conducted with a specific purpose and employed a quasi-experimental design, including a pre-test, post-test, and 3-month follow-up, with a control group. The statistical population consisted of all couples who sought psychological services at counseling centers in Shiraz in 2024. Among couples at risk of divorce, 24 couples were selected using purposive sampling based on inclusion and exclusion criteria, and were randomly assigned to two experimental groups and one control group. Data were collected using the Revised Dyadic Adjustment Scale (Busby et al., 1995) and the Emotional Intimacy Scale (Walker & Thompson, 1983). The two experimental groups received eight sessions of Gottman couple therapy and cognitive-behavioral couple therapy (CBCT), respectively, while the control group received no intervention during the study period. Data were analyzed using mixed analysis of variance with repeated measures in SPSS version 27. Results: The results showed that both Gottman couple therapy and cognitive-behavioral couple therapy are effective in improving the marital quality of life among couples (P ≤ 0.05). Post hoc Bonferroni tests revealed a significant difference in the mean scores of marital quality of life between the Gottman Method and Cognitive-Behavioral Therapy groups compared to the control group (P ≤ 0.05). However, there was no significant difference in the mean scores of marital quality of life and emotional intimacy between the Gottman and Cognitive-Behavioral Therapy groups (P>0.05). The follow-up phase results demonstrated that the stability of the interventions on marital quality of life was maintained over time. Moreover, the findings indicated that neither the Gottman Method nor Cognitive-Behavioral Couples Therapy had a significant effect on the emotional intimacy of couples (P≥0.05). Conclusion: This study showed that both Gottman couple therapy and cognitive-behavioral couple therapy can improve marital quality and emotional intimacy in couples at risk of divorce. Therefore, the use of these approaches is recommended for family counselors to enhance couples’ relationships and prevent divorce.</div> کیفیت زندگی زناشویی, زوج درمانی گاتمنی, زوج درمانی شناختی - رفتاری, صمیمیت عاطفی,طلاق. marital quality, Gottman Couple Therapy, Cognitive-Behavioral Couple Therapy (CBCT), emotional intimacy, divorce. 1 27 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3135-1&slc_lang=fa&sid=1 Gandom Heydari گندم حیدری gandomheydari1374@gmail.com 6090047295 100319475328460049898 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران. Moslem Abbasi مسلم عباسی moslem.abbasi92@gmail.com 0622283936 100319475328460049899 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, Kazeron Salman Farsi university, Fars, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سلمان فارسی کازرون، کازرون، ایران.