Journal of Psychological Science

fa اثربخشی بسته درمانی شکرگذاری و قدردانی بر روی ابعاد بهزیستی ذهنی سالمندان The Effectiveness Therapeutic Package of Gratitude and Appreciation on the Dimensions of Mental Well-Being of the Elderly تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: با توجه به افزایش شیوع سالمندی، هر گونه تلاش و پژوهش در راستای بهبود بهداشت روانی سالمندان ضرورت پیدا می کند. از طرف دیگر پژوهشهای مختلف رابطهی بین شکرگذاری و قدردانی را با بهداشت روانی و  بهزیستی ذهنی سالمندان نشان دادهاند اما در حوزه مداخلات درمانی، تحقیقات اندکی صورت گرفته است که در مطالعه حاضر اثربخشی شکرگذاری مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: هدف از انجام مطالعه حاضر بررسی اثربخشی بسته درمانی شکرگذاری و قدردانی بر روی ابعاد بهزیستی ذهنی (روانی-هیجانی و اجتماعی) سالمندان بود. روش: روش پژوهش مطالعه حاضر، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان آسایشگاه‌های سالمندان شهر بابل  در بازه زمانی مهرماه تا آذرماه سال 1403 بودند (451N=).  نمونه پژوهش شامل 60 سالمند بودند که براساس روش نمونهگیری در دسترس و با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه بهزیستی‌ذهنی (کی یز و ماگیارمو، 2003) استفاده شد. برای گروه آزمایش آموزشی قدردانی  قمرانی (1389) به صورت گروهی طی 10 جلسه 75 دقیقه ای به مدت 5 هفته (هر هفته دو جلسه) در محل یکی از مراکز سالمندی اجرا شد و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکرد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره با رعایت پیش‌فرض‌های آن با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 استفاده شد. یافتهها: یافته‌ها نشان داد که بعد از مداخله شکرگذاری، میانگین گروه آزمایش در بهزیستی ذهنی کل (340/0Eta= )، بهزیستی هیجانی (356/=0Eta)، بهزیستی روانشناختی (398/=0Eta) و بهزیستی اجتماعی (267/=0Eta) در مقایسه با گروه گواه به طور معنیداری افزایش پیدا کرده است که بیانگر موثر بودن این روش مداخلهای می باشد(001/0 ≥ P). نتیجه‌گیری: می‌توان نتیجه گرفت مداخله شکرگذاری بر روی بهزیستی ذهنی و ابعاد آن تاثیر معناداری دارد و به برنامه‌ریزان، متخصصان طب سالمندی، روانشناسان و مشاوران توصیه می‌شود ضمن ارزیابی‌های معنوی سالمندان، به منظور تقویت و بهبود مراقبت‌های سالمندی، در کنار سایر مداخلات، بهره‌گیری از مداخلات شکرگذاری به جهت ارتقای بهزیستی ذهنی سالمندان مورد توجه قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Given the growing prevalence of aging, any effort and research aimed at improving the mental health of the elderly has become a necessity. On the other hand, various studies have demonstrated the relationship between gratitude and appreciation with the mental health and psychological well-being of older adults; however, in the field of therapeutic interventions, only limited research has been conducted. Accordingly, the present study examined the effectiveness of gratitude. Aims: The aim of the present study was to examine the effectiveness of a gratitude and appreciation-based therapeutic package on the dimensions of subjective well-being (emotional, psychological, and social) among older adults. Methods: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population included all elderly residents of nursing homes in Babol City between October and December 2024 (N = 451). The research sample consisted of 60 older adults, selected through convenience sampling and based on predetermined inclusion criteria. Data were collected using the Subjective Well-being Questionnaire (Keyes & Magyar-Moe, 2003). The gratitude training program developed by Ghomrani (2009) was implemented for the experimental group in 10 group sessions, each lasting 75 minutes, over a period of 5 weeks (two sessions per week) in one of the elderly care centers. The control group received no intervention. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with all assumptions observed, employing SPSS version 22. Results: The results showed that after the gratitude intervention, the mean scores of the experimental group in overall subjective well-being (η² = 0.340), emotional well-being (η² = 0.356), psychological well-being (η² = 0.398), and social well-being (η² = 0.267) significantly increased compared to the control group, indicating the effectiveness of this intervention (p ≤ 0.001). Conclusion: It can be concluded that gratitude interventions have a significant positive impact on subjective well-being and its dimensions. It is therefore recommended that policymakers, geriatric specialists, psychologists, and counselors incorporate gratitude-based interventions—alongside other therapeutic approaches—into elderly care programs to strengthen spiritual assessments and enhance the overall well-being of older adults.</div> شکرگذاری, بهزیستی ذهنی, سالمندی gratitude, mental well-being, aging. 353 371 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2790-3&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Mohammad Abdul Kazem حسن محمد عبدالکاظم H.abdolhakim@urmia.ac.ir 6547634416 100319475328460049704 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran. گروه روان شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Esmaiel Soleimani اسماعیل سلیمانی soleymany.psy@gmail.com 6019787788 100319475328460049705 Yes Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran. گروه روانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.