Journal of Psychological Science

fa بررسی رابطه شادکامی با هوش هیجانی با میانجی‌گری تحمل ابهام در نوجوانان Examining the Relationship Between Happiness and Emotional Intelligence: The Mediating Role of Tolerance of Ambiguity in Adolescents تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: شادکامی از مؤلفه‌های اساسی بهزیستی روان‌شناختی در نوجوانی است و پژوهش‌ها رابطه مثبت آن با هوش هیجانی را نشان داده‌اند. بااین‌حال، سازوکارهای روان‌شناختی این رابطه به‌ویژه در نوجوانان کمتر بررسی‌شده است. تحمل ابهام به‌عنوان یک عامل شناختی–هیجانی می‌تواند نقش میانجی‌گری در ارتباط بین هوش هیجانی و شادکامی ایفا کند، اما شواهد پژوهشی در این زمینه محدود است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی‌گری تحمل ابهام در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی دانش‌آموزان دبیرستانی بود. روش: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه یازدهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود که ۳۶۵ نفر (۱۸۸ دختر و ۱۷۷ پسر) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه شادکامی آکسفورد (هیل و آرگایل، ۲۰۰۲)، پرسشنامه هوش هیجانی شرینگ (شات و همکاران، ۱۹۹۸؛ مبتنی بر مدل گلمن) و پرسشنامه تحمل ابهام مکلین (مکلین، ۱۹۹۳) بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزار AMOS نسخه ۲۴ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین هوش هیجانی و شادکامی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۴۱۹ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). همچنین، هوش هیجانی باتحمل ابهام رابطه مثبت و معنادار نشان داد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۶۸ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). رابطه بین تحمل ابهام و شادکامی نیز مثبت و معنادار بود (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۷۰ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۱). نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که هوش هیجانی اثر مستقیم معناداری بر شادکامی دارد (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۲۹۲ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱) و همچنین از طریق تحمل ابهام اثر غیرمستقیم معناداری بر شادکامی اعمال می‌کند (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۰۴۵ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۵). شاخص‌های نیکویی برازش، برازش مطلوب مدل نهایی را تأیید کردند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که تحمل ابهام نقش میانجی‌گری نسبی در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی نوجوانان ایفا می‌کند. از منظر کاربردی، این یافته‌ها بر ضرورت طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و مداخلات روان‌شناختی در مدارس با تمرکز بر تقویت هوش هیجانی و افزایش تحمل ابهام تأکید دارد؛ برنامه‌هایی که می‌توانند به ارتقای شادکامی، سازگاری روان‌شناختی و سلامت روان نوجوانان منجر شوند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Happiness is a core component of psychological well-being during adolescence, and previous research has demonstrated a positive relationship between happiness and emotional intelligence. However, the psychological mechanisms underlying this relationship, particularly in adolescent populations, have received limited empirical attention. Tolerance of ambiguity, as a cognitive–emotional construct, may serve as a mediating mechanism between emotional intelligence and happiness, yet research evidence in this area remains scarce. Objective: The present study aimed to examine the mediating role of tolerance of ambiguity in the relationship between emotional intelligence and happiness among high school students. Methods: This study employed a descriptive–correlational design using path analysis. The study population consisted of all eleventh-grade high school students in Tehran during the 2024–2025 academic year. A total of 365 students (188 girls and 177 boys) were selected through multistage cluster sampling. Data were collected using the Oxford Happiness Questionnaire (Hill & Argyle, 2002), the Schutte Emotional Intelligence Questionnaire based on Goleman’s model (Schutte et al., 1998), and the McLain Tolerance of Ambiguity Scale (McLain, 1993). Pearson correlation coefficients and path analysis were conducted using AMOS version 24. Results: The findings indicated a significant positive relationship between emotional intelligence and happiness (r = .419, p < .001). Emotional intelligence was also positively and significantly associated with tolerance of ambiguity (r = .268, p < .001), and tolerance of ambiguity showed a significant positive correlation with happiness (r = .270, p < .01). Path analysis revealed that emotional intelligence had a significant direct effect on happiness (β = .292, p < .001) and also exerted a significant indirect effect on happiness through tolerance of ambiguity (β = .045, p < .05). Model fit indices confirmed an adequate fit of the final model. Conclusion: The results suggest that tolerance of ambiguity plays a partial mediating role in the relationship between emotional intelligence and happiness among adolescents. From an applied perspective, these findings highlight the importance of designing and implementing school-based educational programs and psychological interventions that focus on enhancing emotional intelligence and increasing tolerance of ambiguity, as such interventions may promote happiness, psychological adjustment, and mental health in adolescents.</div> هوش هیجانی, شادکامی, تحمل ابهام, نوجوانی. Emotional intelligence, happiness, tolerance for ambiguity, adolescence 1 17 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3412-1&slc_lang=fa&sid=1 Danial Ahmadi دانیال احمدی danialahmadi796@gmail.com 09370683498 100319475328460047318 No Department Of Family and Counseling, Tehran Center Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه علمی خانواده مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Hassan Pasha Shafiri حسن پاشا شریفی Hpssr@yahoo.com 3359393260 100319475328460047319 Yes Department of Educational and Psychological Service, Roudhen Branch, Islamic Azad University, Roudhen, Iran. گروه علمی خدمات تربیتی و روانشناختی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Nastaran Shafiri نسترن شریفی nastaran_shrf@yahoo.com 3256671225 100319475328460047320 No Department of Educational and Psychological Service, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran. گروه علمی خدمات تربیتی و روانشناختی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.