fa مقایسه تأثیر روش حساسیت‌زدایی توأم با حرکات چشم و پردازش مجدد با نوروفیدبک بر عملکرد شناختی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دارای اختلالات رفتاری درون‌سازی و برون‌سازی شده تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#a42898">زمینه: </span></span></b><span lang="AR-SA">اختلالات رفتاری درون‌سازی و برون‌سازی ازجمله مشکلات شایع در دوران نوجوانی هستند که می‌توانند عملکرد شناختی دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار دهند. بااین‌حال، پژوهش‌های اندکی اثربخشی این دو رویکرد را به‌طور مقایسه‌ای و هم‌زمان بررسی کرده‌اند.</span><b><span dir="LTR"><span style="color:#a42898"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></b><span lang="AR-SA"> <span style="color:black">این پژوهش باهدف مقایسه تأثیر روش حساسیت‌زدایی توأم با حرکات چشم و پردازش مجدد با نوروفیدبک بر عملکرد شناختی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دارای اختلالات رفتاری درون‌سازی و برون‌سازی شده انجام شد.</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#a42898">روش:</span></span></b><span lang="AR-SA"> این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون </span><span lang="AR-SA">&ndash;</span><span lang="AR-SA"> پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری یک‌ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از میان آن‌ها 45 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه رفتاری کودک (آخنباخ، 2001)، پرسشنامه عملکرد شناختی (نجاتی، 1392)، بسته آموزشی حساسیت‌زدایی از طریق حرکات چشم و پردازش مجدد فرانسیس (شاپیرو، 2001) و بسته آموزشی نوروفیدبک (لوبار، 2021) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی در نرم‌افزار </span><span dir="LTR">SPSS</span><span lang="AR-SA"> نسخه 27 تحلیل شدند.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#a42898">یافته&shy;ها:</span></span></b><span lang="AR-SA"> یافته‌ها نشان داد هر دو مداخله حساسیت‌زدایی توأم با حرکات چشم و پردازش مجدد و نوروفیدبک موجب بهبود معنادار عملکرد شناختی دانش‌آموزان در مقایسه با گروه گواه شدند (05/0</span><span dir="LTR">P<</span><span lang="AR-SA">)، </span><span lang="AR-SA">و این بهبود در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. همچنین، بین دو روش درمانی در بهبود عملکرد شناختی تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0</span><span dir="LTR">P></span><span lang="AR-SA">).</span><span dir="LTR"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA"> <span style="color:black">بر اساس نتایج پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که هر دو روش حساسیت‌زدایی توأم با حرکات چشم و پردازش مجدد و نوروفیدبک به‌عنوان مداخلات مؤثر در بهبود توانمندی‌های شناختی دانش‌آموزان دارای اختلالات رفتاری قابل‌استفاده هستند و می‌توانند در برنامه‌های درمانی و آموزشی موردتوجه متخصصان حوزه سلامت روان و آموزش قرار گیرند.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b><span style="color:#a42898">Background:</span></b> Internalizing and externalizing behavioral disorders are among the common problems during adolescence and can adversely affect students&rsquo; cognitive performance. However, few studies have simultaneously and comparatively examined the effectiveness of these two therapeutic approaches.<br> <b><span style="color:#a42898">Aims:</span></b> The present study aimed to compare the effects of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) and neurofeedback on the cognitive performance of female secondary school students with internalizing and externalizing behavioral disorders.<br> <b><span style="color:#a42898">Methods:</span></b> This applied research employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, a control group, and a one-month follow-up. The statistical population consisted of female secondary school students in Tehran during the 2023&ndash;2024 academic year. From this population, 45 students were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (two experimental groups and one control group). Data were collected using the Child Behavior Checklist (Achenbach, 2001), the Cognitive Performance Questionnaire (Nejati, 2013), the EMDR educational package (Shapiro, 2001), and the neurofeedback training package (Lubar, 2021). Data were analyzed using repeated measures ANOVA and post-hoc tests in SPSS version 27.<span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span><br> <b><span style="color:#a42898">Results:</span></b><b> </b>The findings indicated that both EMDR and neurofeedback interventions significantly improved students&rsquo; cognitive performance compared to the control group (P < 0.05), and these improvements remained stable during the follow-up phase. Additionally, no significant difference was observed between the two therapeutic approaches in enhancing cognitive performance (P > 0.05).<br> <b><span style="color:#a42898">Conclusion: </span></b>Based on the study findings, both EMDR and neurofeedback can be considered effective interventions for improving the cognitive abilities of students with behavioral disorders. These methods may be beneficial for integration into therapeutic and educational programs by professionals in the fields of mental health and education.</span></span></span></div> روش حساسیت‌زدایی توأم با حرکات چشم, پردازش مجدد, نوروفیدبک, عملکرد شناختی, اختلالات رفتاری درون‌سازی و برون‌سازی شده. eye movement desensitization and reprocessing, neurofeedback, cognitive performance, internalizing and externalizing behavioral disorders. 1 21 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3536-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Golzar Razavi سیده گلزار رضوی Golzar.razavi@iau.ac.ir 2928928091 100319475328460047449 No Department of Psychology, SR. C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Ali Zadehmohammadi علی زاده‌محمدی dr_zadeh@sbu.ac.ir 2928928091 100319475328460047450 Yes Department of Psychology, Family Research institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Mohammadreza Bigdeli محمدرضا بیگدلی habdi1978@gmail.com 2928928091 100319475328460047451 No Department of Animal Sciences and Marine Biology, Faculty of Life Sciences and Biotechnology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. گروه علوم جانوری و زیست شناسی دریا، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Hossien Bigdeli حسین بیگدلی H.bigdeli@iau.ac.ir 2928928091 100319475328460047452 No Department of Psychology, ET. C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.