Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی مداخله درمان شناختی با تحریک فرا جمجمه‌ای مغز برشدت افسردگی در افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی Comparison of the Effectiveness of Cognitive Therapy and Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) on Depression Severity in Individuals with Obsessive–Compulsive Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال وسواس فکری-عملی یکی از ناتوان‌کننده‌ترین اختلالات اضطرابی است که هم‌ابتلایی بالایی با افسردگی دارد و کاهش نشانه‌های افسردگی در این جمعیت را به چالشی جدی تبدیل می‌کند. درمان شناختی به‌عنوان یکی از رویکردهای مؤثر در تغییر الگوهای ناکارآمد فکری مطرح است، درحالی‌که تحریک فراجمجمه‌ای مستقیم مغز به‌عنوان یک روش غیرتهاجمی نوین توانسته است تنظیم فعالیت‌های نورونی مرتبط با خلق را هدف قرار دهد. مقایسه اثربخشی این دو مداخله می‌تواند به شناسایی راهبردهای کارآمدتر در کاهش شدت افسردگی افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی کمک کند. هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی مداخله درمان شناختی با تحریک فراجمجمه ای مغز برشدت افسردگی در افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی انجام گرفت. روش: روش این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعه آماری پژوهش کلیه افراد مبتلابه اختلال وسواس فکری و عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1404 بود، 45 نفر از مراجعه‌کنندگان مبتلابه اختلال وسواس فکری- عملی بر اساس راهنمای تشخیصی DSM5-TR به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه اختصاص داده شدند، گروههای آزمایش در جلسات درمانی tDCS و شناخت درمانی بک بر اساس مداخله انتخاب شده شرکت کردند درحالی‌که اعضای گروه گواه مداخلهای دریافت نکردند. آزمودنیهای پژوهش پرسشنامه افسردگی (بک،1961) را به‌عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. دادههای به‌دست‌آمده با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره و نرم‌افزار SPSS25 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز بر شدت افسردگی و مؤلفه‌های آن (عاطفه، شناخت، رفتارهای آشکار و نشانه‌های جسمانی) اثربخشی دارد (05/0>P). آزمون تعقیبی بنفرنی نشان میدهد که نمرات افسردگی و مؤلفه‌های آن در گروه درمان شناختی بک و گروه تحریک فراجمجمه‌ای تفاوت معنیداری با یکدیگر ندارند (05/0<P). نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش میتوان نتیجه گرفت که هرچند تفاوت مشهودی بین اثربخشی درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز برشدت افسردگی وجود ندارد ولی هر دو درمان بر بهبود علائم افسردگی مؤثر بودهاند و پیشنهاد میشود در درمان بیماران دارای اختلال وسواس فکری-عملی مورد استفاده قرار گیرند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Obsessive–compulsive disorder (OCD) is one of the most debilitating anxiety disorders and is highly comorbid with depression, making the reduction of depressive symptoms in this population a substantial clinical challenge. Cognitive therapy has been recognized as an effective approach for modifying maladaptive thought patterns, whereas transcranial direct current stimulation (tDCS), as a novel noninvasive technique, has demonstrated potential in modulating neural activity associated with mood regulation. Comparing the effectiveness of these two interventions may contribute to the identification of more efficient strategies for reducing the severity of depression in individuals with obsessive–compulsive disorder. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of cognitive therapy and transcranial direct current stimulation (tDCS) on the severity of depression in individuals with obsessive–compulsive disorder. Methods: The research employed a quasi‑experimental design with two experimental groups and one control group using a pretest–posttest format. The statistical population consisted of all individuals with obsessive–compulsive disorder who referred to counseling centers in Tehran in 2025. Forty‑five individuals diagnosed with OCD based on the DSM‑5‑TR diagnostic guidelines were selected through purposive sampling and assigned to two experimental groups and one control group. The experimental groups participated in treatment sessions of tDCS and Beck’s cognitive therapy according to the selected intervention, while the control group received no intervention. Participants completed the Beck Depression Inventory (Beck, 1961) as both pretest and posttest. The collected data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with SPSS version 25. Results: The results of the multivariate covariance analysis showed that cognitive therapy and transcranial direct current stimulation (tDCS) significantly affected the severity of depression and its components (affect, cognition, overt behaviors, and somatic symptoms) (p < 0.05). However, the Bonferroni post‑hoc test indicated no significant difference between the Beck cognitive therapy group and the tDCS group in terms of depression scores and its components (p > 0.05). Conclusion: Based on the results, although no significant difference was observed between the effectiveness of cognitive therapy and transcranial direct current stimulation (tDCS) in reducing depression severity, both treatments were effective in improving depressive symptoms. Therefore, their use is recommended in the treatment of patients with obsessive–compulsive disorder.</div> درمان شناختی, تحریک فرا-جمجمه ای مغز, افسردگی, اختلال وسواس فکری-عملی cognitive therapy, transcranial direct current stimulation (tDCS), depression, obsessive–compulsive disorder. 287 304 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3544-1&slc_lang=fa&sid=1 Roya Afraye رویا افرایی royaafraee@gmail.com 1829347391 100319475328460047683 No Department of Psychology, Ta.c., IslamicAzad University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Ali naghi Aghdasi علی نقی اقدسی Aghdasi@iau.ac.ir 0022024786 100319475328460047684 Yes Department of Psychology, Ta.c., IslamicAzad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Seyed Mahmoud Tabatabaei سیدمحمود طباطبایی Smt@iaut.ac.ir 1372199705 100319475328460047685 No Department of Medical Physiology, TaMS.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran. گروه فیزیولوژی پزشکی، واحد علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.