Journal of Psychological Science

fa اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر تروماهای دوران کودکی، نشخوار فکری و خودبیمارانگاری در بیماران مبتلا به اختلال وحشت‌زدگی The Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on Childhood Trauma, Rumination, and Hypochondriasis in Patients with Panic Disorder عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال وحشت‌زدگی یک اختلال روان‌شناختی مزمن و ناتوان‌کننده است که با حملات مکرر و غیرمنتظره وحشت‌زدگی مشخص می‌شود و می‌تواند عملکرد فرد را به‌طور قابل‌توجهی مختل کند. درمان شناختی-رفتاری یکی از مداخلات پیشرو و مبتنی بر شواهد است که به‌طور ویژه برای اصلاح الگوهای فکری ناسازگار و کاهش علائم مرتبط با این اختلال طراحی شده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر تروماهای دوران کودکی، نشخوار فکری و خودبیمارانگاری در بیماران مبتلا به اختلال وحشت‌زدگی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از طرح نیمه‌آزمایشی با ساختار پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل استفاده کرد. جامعه آماری شامل بیمارانی با علائم وحشت‌زدگی بود که در سال ۲۰۲۵ به کلینیک‌های روان‌شناختی و مراکز درمانی شهر مشهد مراجعه کرده بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، ۳۶ شرکت‌کننده انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (۱۸ نفر) یا گروه کنترل (۱۸ نفر) جایگزین شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه حمله حاد وحشت‌زدگی (دیلون و همکاران، ۱۹۸۷)، پرسشنامه تروماهای دوران کودکی (برنشتاین و همکاران، ۲۰۰۳)، پرسشنامه نشخوار فکری (نولن-هوکسما و مورو، ۱۹۹۱) و پرسشنامه خودبیمارانگاری (اوانز، ۱۹۸۰) جمع‌آوری شد. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای درمان شناختی-رفتاری را بر اساس پروتکل مارچند و همکاران (۲۰۱۸) دریافت کردند. تحلیل آماری با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار آماری نسخه ۳۰ انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی-رفتاری به‌طور معناداری موجب کاهش آزار جسمانی (32/54=F)، آزار هیجانی (35/54=F)، غفلت جسمانی (18/56=F)، غفلت هیجانی (91/53=F)، آزار جنسی (22/47=F)، نشخوار فکری (11/64=F) و خودبیمارانگاری (75/70=F) در بیماران مبتلا به اختلال وحشت‌زدگی شد (01/0>P). نتیجه گیری: یافته‌های این پژوهش بر اثربخشی درمان شناختی-رفتاری در کاهش پیامدهای روان‌شناختی بلندمدت و اشتغال‌های ذهنی ناسازگار در افراد مبتلا به اختلال وحشت‌زدگی تأکید دارد. این مداخله با هدف قرار دادن مؤلفه‌های مرتبط با تروماهای دوران کودکی و گرایش‌های نشخوار فکری، می‌تواند به‌عنوان یک مداخله بالینی مؤثر در کاهش پریشانی مرتبط با علائم و تقویت سازگاری روان‌شناختی این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Panic disorder is a chronic and debilitating psychological condition characterized by recurrent, unexpected attacks that significantly impair patient functioning. Cognitive Behavioral Therapy (CBT) is recognized as a leading evidence-based intervention, specifically designed to restructure maladaptive thought patterns and mitigate symptoms associated with this disorder. Aims: This study aimed to examine the effectiveness of CBT on childhood trauma, rumination, and hypochondriasis in patients with panic disorder. Methods: The present study employed a semi-experimental design with a pretest–posttest control-group structure. The statistical population consisted of patients with panic symptoms who were referred to psychological clinics and medical centers in Mashhad in 2025. Using convenience sampling, 36 participants were recruited and randomly assigned to either an experimental (n=18) or control group (n=18). Data were collected using the Acute Panic Inventory (Dillon et al., 1987), Childhood Trauma Questionnaire (Bernstein et al., 2003), Rumination Questionnaire (Nolen-Hoeksema & Morrow, 1991), and Hypochondriasis Questionnaire (Evans, 1980). Participants in the experimental group received ten 90-minute CBT sessions based on the protocol of Marchand et al. (2018). Statistical analysis was conducted using multivariate covariance analysis with SPSS version 30. Results: The results indicated that CBT significantly reduced physical abuse (F=54.32), emotional abuse (F=54.35), physical neglect (F=56.18), emotional neglect (F=53.91), sexual abuse (F=47.22), rumination (F=64.11), and hypochondria in patients with panic disorder (F=70.75) (P<0.001). Conclusion: This study highlights the therapeutic efficacy of CBT in alleviating long-term psychological burdens and maladaptive preoccupations among individuals with panic disorder. By addressing underlying childhood trauma and ruminative tendencies, this intervention serves as a robust clinical tool for stabilizing symptom-related distress and fostering psychological resilience.</div> درمان شناختی-رفتاری, تروماهای دوران کودکی, نشخوار فکری, خودبیمارانگاری, اختلال وحشت‌زدگی cognitive behavioral therapy, childhood trauma, rumination, hypochondriasis, panic disorder 1 12 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-456-3&slc_lang=fa&sid=1 Hiva Baharloo هیوا بهارلو hivabahar@chmail.ir 3569781225 100319475328460050211 No Department General Psychology, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه روان‌شناسی عمومی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Peter Watson پیتر واتسون Peter.Watson@mrc-cbu.cam.ac.uk 9566479963 100319475328460050212 No PhD in Statistics, MRC Cognition and Brain Sciences Unit, University of Cambridge, Cambridge, United Kingdom دکترای آمار، واحد علوم شناختی و مغز MRC، دانشگاه کمبریج، کمبریج، بریتانیا. Farzin Bagheri Sheykhangafshe فرزین باقری شیخانگفشه farzinbagheri73@gmail.com 2580728333 100319475328460050213 Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Vahid Savabi Niri وحید صوابی نیری v.savabi@gmail.com 9566479963 100319475328460050214 No Department Clinical Psychology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ardabil Branch, Ardabil, Iran. گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اردبیل، اردبیل، ایران. Hojjatollah Farahani حجت اله فراهانی h.farahani@modares.ac.ir 3569555225 100319475328460050215 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.