آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
تابستان 1405(مرداد)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. ، bahmanakbari@iau.ac.ir
چکیده: (12 مشاهده)
زمینه: در ایران نرخ طلاق در سالهای اخیر افزایش قابلتوجهی داشته است. طلاق ممکن است منشأ گرفته از عدم سازگاری روانی و مهارتی زوجین در مواجهه با گذارهای هنجاری زندگی و استرسزاهای غیرمنتظرهای باشد.
هدف: این مطالعه به بررسی اثربخشی یکی از درمانهای شناخته شده در حیطه زوجدرمانی، یعنی پارادوکس درمانی (PTC)، بر تغییر تحمل پریشانی، نیرومندی من (ایگو) و کاهش باورهای غیرمنطقی زوجین در معرض تعارضات زناشویی میپردازد.
روش: این پژوهش از نوع نیمهتجربی است با پیشآزمون و پسآزمون است. جامعه آماری کلیه زوجینی است که با تشخیص بالینیِ تنش شدید و تعارض زناشویی، به مرکز روانشناسی رویش (در شهر تهران) مراجعه کرده بودند. تعداد نمونه 30 است که بهصورت تصادفی ساده در دو گروه مساوی آزمایش (15 زوج) و گواه (15 زوج) قرار گرفتند. در این پژوهش، بهمنظور تحلیل دادهها، از روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد و پیش از آن، فرضهای آماری آن شامل، نرمال بودن توزیع دادهها با آزمون شاپیرو-ویلک، همگونی واریانسها با آزمون لوین، همگونی ماتریسهای کوواریانس با آزمون امباکس، همگونی شیبهای رگرسیون و وجود همبستگی خطی میان متغیر کووارییت و وابسته بررسی و تأیید شد.
یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که تأثیر پارادوکسدرمانی بر ارتقا تحمل پایین پریشانی (p=0.025, η²=0.185) و افزایش نیرومندی من (p = 0.003, η² = 0.295) از نظر آماری معنادار است؛ ولی با نمونه موجود در این پژوهش و پروتکل درمانی اجرا شده، نمیتوان اثر مثبت معنیداری را بر کاهش باورهای غیرمنطقی گزارش نمود (p = 0.541, η² = 0.015).
نتیجهگیری: پارادوکسدرمانی (با تضعیف مقاومتهای روانی، افزایش خودآگاهی و تشویق به پذیرش فعالانه هیجانات و افکار ناخواسته)، ساختار من (ایگو) را تقویت میکند و ظرفیت تنظیم هیجانی و تحمل پایین پریشانی را ارتقا میدهد. یافتههای این پژوهش میتواند بستری برای مطالعات آتی در زمینه طراحی درمانهای هدفمندتر برای زوجین در معرض فروپاشی زناشویی فراهم سازد.
هدف: این مطالعه به بررسی اثربخشی یکی از درمانهای شناخته شده در حیطه زوجدرمانی، یعنی پارادوکس درمانی (PTC)، بر تغییر تحمل پریشانی، نیرومندی من (ایگو) و کاهش باورهای غیرمنطقی زوجین در معرض تعارضات زناشویی میپردازد.
روش: این پژوهش از نوع نیمهتجربی است با پیشآزمون و پسآزمون است. جامعه آماری کلیه زوجینی است که با تشخیص بالینیِ تنش شدید و تعارض زناشویی، به مرکز روانشناسی رویش (در شهر تهران) مراجعه کرده بودند. تعداد نمونه 30 است که بهصورت تصادفی ساده در دو گروه مساوی آزمایش (15 زوج) و گواه (15 زوج) قرار گرفتند. در این پژوهش، بهمنظور تحلیل دادهها، از روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد و پیش از آن، فرضهای آماری آن شامل، نرمال بودن توزیع دادهها با آزمون شاپیرو-ویلک، همگونی واریانسها با آزمون لوین، همگونی ماتریسهای کوواریانس با آزمون امباکس، همگونی شیبهای رگرسیون و وجود همبستگی خطی میان متغیر کووارییت و وابسته بررسی و تأیید شد.
یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که تأثیر پارادوکسدرمانی بر ارتقا تحمل پایین پریشانی (p=0.025, η²=0.185) و افزایش نیرومندی من (p = 0.003, η² = 0.295) از نظر آماری معنادار است؛ ولی با نمونه موجود در این پژوهش و پروتکل درمانی اجرا شده، نمیتوان اثر مثبت معنیداری را بر کاهش باورهای غیرمنطقی گزارش نمود (p = 0.541, η² = 0.015).
نتیجهگیری: پارادوکسدرمانی (با تضعیف مقاومتهای روانی، افزایش خودآگاهی و تشویق به پذیرش فعالانه هیجانات و افکار ناخواسته)، ساختار من (ایگو) را تقویت میکند و ظرفیت تنظیم هیجانی و تحمل پایین پریشانی را ارتقا میدهد. یافتههای این پژوهش میتواند بستری برای مطالعات آتی در زمینه طراحی درمانهای هدفمندتر برای زوجین در معرض فروپاشی زناشویی فراهم سازد.
شمارهی مقاله: 14
واژههای کلیدی: تعارض زناشویی، پارادوکس درمانی (PTC)، تحمل پریشانی، نیرومندی من، باورهای غیرمنطقی، تحلیل کوواریانس چندمتغیری.
فهرست منابع
1. آتش پور، سید حمید؛ دلفروزی، فرزانه؛ قضاوی، احسان. (1403). نقش میانجی تحمل پریشانی در رابطه بین وضعیت زناشویی و شیوههای حل تعارض با سازگاری زناشویی در زنان متأهل. رویکردی نو بر آموزش کودکان، 6(3)، 215–234. https://doi.org/10.22034/naes.2024.468582.1486
2. اسلمی، الهه؛ محمدپور، مهدی. (1401). بررسی اثربخشی پارادوکس درمانی بر مؤلفههای بهزیستی روانشناختی زوجین متعارض. ایده های نوین روانشناسی، 18(14)، 254–277. https://jnip.ir/article-1-812-fa.html
3. الطافی، رضا. (1388). بررسی و مقایسه قدرت من و ویژگیهای شخصیتی افراد وابسته به مصرف مواد و غیروابسته. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسای بالینی، دانشگاه شاهد تهران. https://B2n.ir/gg2907
4. بشارت، محمدعلی. (1397). پارادوکس برنامه زمانی درمان مدل کامل زوج درمانی به روش راهنمای عملی: انتشارات رشد. https://B2n.ir/pr4018
5. بشارت، محمدعلی. (1399). سنجش اثربخشی زوج درمانی پارادوکسی بر مشکلات زوجین: مطالعه موردی. روانشناسی خانواده، 7(1)، 1–18. https://doi.org/10.52547/ijfp.7.1.1
6. تخیری، م.، فخری، م. و حسنزاده، ر. (1400). روابط ساختاری بین قدرت ایگو با تحمل پریشانی هیجانی با میانجیگری حمایت اجتماعی ادراکشده در دانشجویان زن دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه تهران. نشریه آموزش پرستاری، ۱۰ (۱)، ۹۰–۷۹.http://jne.ir/article-1-1199-fa.html
7. تفنگچی، مریم؛ رئیسی، زهره؛ قمرانی، امیر؛ رضایی، حسن. (1400). ویژگی های روان سنجی مقیاس چند بعدی تحمل پریشانی (DTS) در بین زنان مبتلا به سردردهای تنشی. بیهوشی و درد، 12(4)، 34–43. https://research.iaun.ac.ir/pd/h.rezaei/pdfs/PaperM_4562.pdf
8. تقیلو، لیلا؛ عزیزی، لیلاسادات؛ خواجوند، افسانه؛ دامغانیمیر، معصومه. (1402). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش (ACT) و پارادوکس درمانی(PTC) بر استحکام من پرستاران. پرستار و پزشک در رزم، 11(38)، 12–19. https://npwjm.ajaums.ac.ir/article-1-954-fa.html
9. توپچی، یاور؛ روشنچسلی، رسول؛ جانبزرگی، مسعود. (1402). پیشبینی نیرومندی من و ویژگیهای آن بر اساس سبکهای دلبستگی. روانشناسی بالینی و شخصیت، 21(2)، 13–26. https://doi.org/10.22070/cpap.2023.17129.1305
10. جوزم، زهرا طاهرنژاد؛ بشارت، محمدعلی؛ بلیاد، محمدرضا؛ حسینزاده، مرجان؛ پیوندی، پریسا. (1401). سنجش اثربخشی پارادوکسدرمانی بر نشانههای استحکام من، خودشناسی و افسردگی اضطراب استرس در افراد دارای ضایعه نخاعی: مطالعه موردی. مجله مطالعات ناتوانی، 12، 135. https://jdisabilstud.org/article-1-2408-fa.html
11. جنگی، پریا؛ رامک، ناهید؛ سنگانی، علیرضا. (۱۳۹۸). مقایسه ی میزان رفتارهای خود تخریب، باورهای غیرمنطقی و تحمل پریشانی هیجانی در مردان در حال بهبودی مواد افیونی و مواد محرک. اعتیاد پژوهی، ۱۳(۵۲)، ۲۷۴–۲۵۹.http://etiadpajohi.ir/article-1-1743-fa.html
12. چیتگرزاده، محمدجواد؛ آسایش، محمدحسن؛ بشارت، محمدعلی؛ حکاک، فاطمه. (1402). اثربخشی زوج درمانی پارادوکسی بر تعارضات زناشویی و تنظیم هیجان زوجین ناسازگار. رویش روان شناسی، 12(2)، 39–50. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2383353.1402.12.2.4.0
13. سازمان-ثبت-احوال-ایران. (1381). گزارش آماری 1380: اداره کل آمار و اطلاعات جمعیت. https://samava.thmporg.ir/
14. سازمان-ثبت-احوال-ایران. (1403). گزارش آماری ۱۴۰۲: اداره کل آمار و اطلاعات جمعیت.https://samava.thmporg.ir/
15. سازمان-ثبت-احوال-ایران. (1404). گزارش آماری 1403: اداره کل آمار و اطلاعات جمعیت. https://samava.thmporg.ir/
16. سعیدینژاد، نازیلا؛ فروزنده، الهام؛ بشارت، محمدعلی؛ نیکورز، مرجان؛ بنیطبا، سید مصطفی. (1403). اثربخشی پارادوکس درمانی بر اضطراب و استحکام من مادران دارای نوزاد نارس. رویش روانشناسی، 13(7)، 61–70. https://frooyesh.ir/article-1-5627-fa.html
17. صدفی، الناز؛ منیرپور، نادر؛ میرزاحسینی، حسن. (1398). مدل ناپابداری ازدواج بر اساس توانمندی ایگو با نقش میانجی توافق سنجی ازدواج. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 3 (ویژه نامه)، 1–10. https://www.islamiilife.com/article_189262.html
18. عبادی، غلامحسین؛ معتمدین، مختار. (1384). بررسی ساختار عاملی آزمون باورهای غیر منطقی جونز در شهر اهواز. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 23(7)، 73–92. https://www.sid.ir/paper/469696/fa
19. عرب، محمودرضا؛ ماردپور، علیرضا؛ محمودی، آرمین. (1404). مقایسه اثربخشی خانواده درمانی ساختاری و درمان تحلیل رفتار متقابل بر تحمل پریشانی در زوجین دارای نارضایتی زناشویی. نشریه روان پرستاری، 13(1)، 62–78. https://ijpn.ir/article-1-2485-fa.html
20. عروتی عزیز, م. (1400). اثربخشی ترکیب درمان شناختی-رفتاری و درمان روانپویشی کوتاهمدت بر افزایش نیرومندی من و کاهش علائم اختلال اضطراب فراگیر. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی, 12(3), 353–369. https://doi:10.22059/japr.2021.311846.643666
21. علی پناه، فیض اله؛ کربلائیمحمدمیگونی، احمد؛ رضابخش، حسین؛ تقی لو، صادق. (1399). مقایسه اثربخشی زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد (با استفاده از مفهوم بندی طرحواره ای) و زوج درمانی گاتمن بر کاهش باورهای غیر منطقی در روابط زوجین. خانواده پژوهی، 16(3)، 335–357. https://jfr.sbu.ac.ir/article_97828.html
22. محبوبی، الهام؛ شاکر، علی؛ خادمی، علی؛ آسایش، محمدحسن. (1403). تاثیر پارادوکس درمانی بر تن انگاره و هیجانات منفی زنان مبتلا به اختلال بد شکلی بدنی. پژوهش پرستاری ایران، 19(92)، 72–82. http://dx.doi.org/10.22034/IJNR.19.5.72
23. محمدپور، مهدی؛ اسلمی، الهه. (1401). بررسی اثربخشی پارادوکس درمانی بر مولفه های بهزیستی روان شناختی زوجین متعارض. فصلنامه ایده های نوین روانشناسی، 7(18)، 10–10. https://jnip.ir/article-1-812-fa.html
24. محمودپور، عبدالباسط؛ شریعتمدار، آسیه؛ شفیعآبادی، عبداله؛ برجعلی، احمد. (1400). ویژگی های روانسنجی مقیاس تحمل پریشانی(سیمونز و گاهر، 2005) در سالمندان. اندازه گیری تربیتی، 12(46)، 51–66. https://doi.org/10.22054/jem.2022.65915.3341
25. ملکزاده، اکرم؛ آقایوسفی، علیرضا. (1400). طراحی و آزمون الگویی از رابطه نیرومندی من و سازگاری زوجین با میانجی گری خود میان بینی و تمایز یافتگی من در میان زوجین شهر شیراز. فصلنامه علمی روش ها و مدل های روانشناختی، 12(45)، 1–14. https://doi.org/10.30495/jpmm.2021.28103.3414
26. هراتیان، عباسعلی؛ جانبزرگی، مسعود؛ آگاه، مژگان؛ موتابی، فرشته؛ صفورائی، محمدمهدی. (1399). رابطه روان بنه های ناسازگار اولیه و باورهای غیرمنطقی با تعارض زناشویی، نقش تعدیل کننده دینداری. فرهنگی - تربیتی زنان و خانواده، 15(51)، 91–115. https://jms.ihu.ac.ir/article_205403.html
27. Addis, J., & Bernard, M. E. (2002). Marital Adjustment and Irrational Beliefs. Journal of Rational-Emotive and Cognitive-Behavior Therapy, 20(1), 3–13. https://doi.org/10.1023/A:1015199803099
28. Adibkia, A., Emamipour, S., Keshavarzi Arshadi, F., & Mohammadkhani, P. (2022). The Relationship Between Irrational Beliefs and the Marital Satisfaction Based on the Mediating Role of the Conflict Resolution Behavior and the Marital Stress. Practice in Clinical Psychology, 10(3), 225–232. http://dx.doi.org/10.32598/jpcp.10.3.779.1
29. Akbari, M., Seydavi, M., Firoozabadi, M. A., & Babaeifard, M. (2024). Distress tolerance and lifetime frequency of non‐suicidal self‐injury (NSSI): A systematic review and meta‐analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 31(1), e2957. https://doi.org/10.1002/cpp.2957
30. Besharat, M. A. (2023a). The Effective Mechanisms of the Paradoxical Timetable. In Paradoxical Psychotherapy: A Practitioner’s Guide (pp. 23–27): Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-27717-7_5
31. Besharat, M. A. (2023b). Paradoxical Psychotherapy: A Practitioner's Guide: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-27717-7
32. Cavapozzi, D., Fiore, S., & Pasini, G. (2020). Divorce and well-being. Disentangling the role of stress and socio economic status. The Journal of the Economics of Ageing, 16, 100212. https://doi.org/10.1016/j.jeoa.2019.100212
33. Dehaqin, V., Besharat, M., Lavasani, M. G., & Naghsh, Z. (2023). The effectiveness of paradoxical therapy on relational practical obsessive-compulsive symptoms. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies, 4(4), 118–133. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.4.4.12
34. Divorce-statistics. (2024). Divorce Rates in the World. Retrieved from https://divorce.com/
35. Eurostat. (2023). Marriage and divorce statistics, Eurostat database. Retrieved from https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Marriage_and_divorce_statistics
36. Hashemizadeh, F., Atashpour, S., & Farhadi, H. (2023). Comparison of the Effectiveness of Paradoxical Timetable Cure (PTC), Acceptance and Commitment Therapy Matrix (ACTM), and Emotion-Focused Therapy (EFT) on self-esteem and marital boredom in women with marital conflict. Psychology of Woman Journal, 4(4), 27–38. https://doi.org/10.61838/kman.pwj.4.4.4
37. Hoseinzade, Z., Ghorban Shiroudi, S., Khalatbari, J., & Rahmani, M. A. (2020). The effectiveness of emotionally focused couple therapy on couple's functional flexibility and distress tolerance. Applied Family Therapy Journal (AFTJ), 1(3), 23–38. https://doi.org/10.61838/kman.aftj.1.3.3
38. Jeffries, E. R., McLeish, A. C., Kraemer, K. M., Avallone, K. M., & Fleming, J. B. (2016). The Role of Distress Tolerance in the Use of Specific Emotion Regulation Strategies. Behavior Modification, 40(3), 439–451.https://doi.org/10.1177/0145445515619596
39. Jones, R. G. (1968). A factored measure of Ellis’ irrational belief system, with personality maladjustment correlates; Unpublished doctoral dissertation: Texas Technological College. https://ttu-ir.tdl.org/items/d13e7673-abb7-49c4-b5f7-9affad0403da
40. Joudari, R., & Anasseri, M. (2024). Effectiveness of paradoxical couple therapy on self-differentiation and marital intimacy in couples with marital conflict. Applied Family Therapy Journal, 5(5), 218–226. https://doi.org/10.61838/kman.aftj.5.5.25
41. Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). The longitudinal course of marital quality and stability: A review of theory, methods, and research. Psychological bulletin, 118(1), 3. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-2909.118.1.3
42. Khortoomi, F. E., & Khedmatgozar, H. (2024). Effectiveness of paradoxical treatment model on emotional regulation and perception of rejection in retirees. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 6(3), 19–27. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.6.3.3
43. Lake, B. (1985). Concept of ego strength in psychotherapy. The British Journal of Psychiatry, 147(5), 471–478. https://doi.org/10.1192/bjp.147.5.471
44. Markstrom, C. A., Sabino, V. M., Turner, B. J., & Berman, R. C. (1997). The psychosocial inventory of ego strengths: Development and validation of a new Eriksonian measure. Journal of youth and adolescence, 26, 705–732. https://psycnet.apa.org/doi/10.1023/A:1022348709532
45. Ministry-of-Civil-Affairs-of-the-People's-Republic-of-China. (2021). China Statistical Yearbook 2021. China Statistics Press. Retrieved from https://www.stats.gov.cn/sj/ndsj/2021/indexeh.htm
46. Namazi, Z., & Anasseri, M. (2023). The Effectiveness of Paradoxical Timetable Therapy on Rumination and Referential Thinking in Women with OCD. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 16(5), 116–122. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.5.2.14
47. Nurollahi, A., Shahabizadeh, F., & Nasri, M. (2023). Comparing the effectiveness of mindfulness-based therapy and paradoxical treatment on rumination in adolescents with social anxiety symptoms. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 5(4), 181–190. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.5.4.20
48. Robles, T. F., Slatcher, R. B., Trombello, J. M., & McGinn, M. M. (2014). Marital quality and health: a meta-analytic review. Psychological bulletin, 140(1), 140. https://doi.org/10.1037/a0031859
49. Simons, J. S., & Gaher, R. M. (2005). The Distress Tolerance Scale: Development and validation of a self-report measure. Motivation and emotion, 29(2), 83–102. https://doi.org/10.1007/s11031-005-7955-3
50. Sahranavard, S., Zargham, M., & Arefnazar, M. (2025). Developing a Predictive Model of Emotional Divorce Based on Character Strengths and Personality Traits Mediated by Psychological Capital. International Journal of Education and Cognitive Sciences, 8–17. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.6.3.9
51. Statistics-Korea. (2021). Population and housing census: Marriages and divorces. KOSTAT database. Retrieved from https://kostat.go.kr/board.es?mid=a20108110000&bid=11774&act=view&list_no=430883&tag=&nPage=1&ref_bid=
52. Stevenson, B., & Wolfers, J. (2007). Marriage and divorce: Changes and their driving forces. Journal of Economic perspectives, 21(2), 27–52. https://doi.org/10.1257/jep.21.2.27
53. Topkaya, N., Şahin, E., & Mehel, F. (2023). Relationship-specific irrational beliefs and relationship satisfaction in intimate relationships. Current Psychology, 42(2), 1257–1269. https://doi.org/10.1007/s12144-021-01426-y
54. Veilleux, J. C. (2023). A theory of momentary distress tolerance: Toward understanding contextually situated choices to engage with or avoid distress. Clinical Psychological Science, 11(2), 357–380. https://doi.org/10.1177/21677026221118327
55. Zvolensky, M. J., Bernstein, A., & Vujanovic, A. A. (2011). Distress tolerance: Theory, research, and clinical applications: Guilford press. https://www.guilford.com/excerpts/zvolensky.pdf?t=1
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)