آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
تابستان 1405(مرداد)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، m.ramezanzadeh.t@ut.ac.ir
چکیده: (15 مشاهده)
زمینه: با گسترش فناوریهای اطلاعاتی و کمرنگ شدن مرز میان فعالیتهای شغلی و شخصی، سایبرلوفینگ بهعنوان یکی از رفتارهای رایج محیط کار مطرح شده است. این رفتار میتواند موجب وقفه در کار، کاهش تمرکز و اتلاف منابع شناختی شود و عملکرد شغلی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین تفاوتهای فردی، بهویژه صفت شخصیتی وجدانیبودن، ممکن است شدت اثرپذیری کارکنان از سایبرلوفینگ را تغییر دهد. با وجود اهمیت موضوع، پژوهشهای کمی در ایران بهطور همزمان این متغیرها را بررسی کردهاند.
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر سایبرلوفینگ بر عملکرد شغلی و نقش تعدیلکننده صفت وجدانیبودن در کارکنان یک شرکت خصوصی بود.
روش: روش این پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان یک شرکت خصوصی در شهر تهران در سال 1403 بود که تعداد آنها 300 نفر بود. در این پژوهش نمونهگیری با استفاده از فرمول کوکران 169 نفر به صورت نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه سایبرلوفینگ (اسکیو،2014)، عملکرد شغلی (پاترسون،1970، به نقل از ساعتچی و همکاران، 1389) و خردهمقیاس وجدانیبودن نئو (کاستا و مککری، 1992) بود. دادهها با روش مدلیابی معادلات ساختاری، از طریق نرمافزارهای SPSS 26 و4 SmartPLS تحلیل شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد که سایبرلوفینگ اثر منفی و معناداری بر عملکرد شغلی دارد (432/3=t، 641/0-= β). همچنین وجدانیبودن این رابطه را تعدیل کرد و از شدت منفی آن کاست (094/2=t، 457/0= β). ضریب تعیین عملکرد شغلی (671/0=R²) نشاندهنده قدرت تبیین متوسط مدل و مقدار GOF نشاندهنده برازش قوی بود (649/0=GOF).
نتیجهگیری: سایبرلوفینگ میتواند عملکرد شغلی را کاهش دهد، اما کارکنان با سطح بالای وجدانیبودن کمتر از پیامدهای آن آسیب میبینند. بر این اساس، سازمانها باید علاوه بر کنترلهای فناورانه، ویژگیهای فردی کارکنان را نیز در نظر بگیرند. توجه به صفات شخصیتی در جذب نیرو، آموزش مهارتهای خودمدیریتی دیجیتال و تدوین سیاستهای روشن استفاده از اینترنت میتواند به کاهش پیامدهای منفی سایبرلوفینگ و بهبود عملکرد کمک کند.
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر سایبرلوفینگ بر عملکرد شغلی و نقش تعدیلکننده صفت وجدانیبودن در کارکنان یک شرکت خصوصی بود.
روش: روش این پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان یک شرکت خصوصی در شهر تهران در سال 1403 بود که تعداد آنها 300 نفر بود. در این پژوهش نمونهگیری با استفاده از فرمول کوکران 169 نفر به صورت نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه سایبرلوفینگ (اسکیو،2014)، عملکرد شغلی (پاترسون،1970، به نقل از ساعتچی و همکاران، 1389) و خردهمقیاس وجدانیبودن نئو (کاستا و مککری، 1992) بود. دادهها با روش مدلیابی معادلات ساختاری، از طریق نرمافزارهای SPSS 26 و4 SmartPLS تحلیل شدند.
یافتهها: یافتهها نشان داد که سایبرلوفینگ اثر منفی و معناداری بر عملکرد شغلی دارد (432/3=t، 641/0-= β). همچنین وجدانیبودن این رابطه را تعدیل کرد و از شدت منفی آن کاست (094/2=t، 457/0= β). ضریب تعیین عملکرد شغلی (671/0=R²) نشاندهنده قدرت تبیین متوسط مدل و مقدار GOF نشاندهنده برازش قوی بود (649/0=GOF).
نتیجهگیری: سایبرلوفینگ میتواند عملکرد شغلی را کاهش دهد، اما کارکنان با سطح بالای وجدانیبودن کمتر از پیامدهای آن آسیب میبینند. بر این اساس، سازمانها باید علاوه بر کنترلهای فناورانه، ویژگیهای فردی کارکنان را نیز در نظر بگیرند. توجه به صفات شخصیتی در جذب نیرو، آموزش مهارتهای خودمدیریتی دیجیتال و تدوین سیاستهای روشن استفاده از اینترنت میتواند به کاهش پیامدهای منفی سایبرلوفینگ و بهبود عملکرد کمک کند.
شمارهی مقاله: 3
فهرست منابع
1. امانی، امین؛ امانی، شیرین. (۱۴۰3). بررسی تأثیر سایبرلوفینگ بر خستگی اجتماعی کارکنان. فصلنامۀ علمی دانش انتظامی خراسان شمالی. 11( ۴۴)، 43-60. http://khs.jrl.police.ir/article_104155.html
2. جوکار، مهران؛ کرمی، جهانگیر؛ مومنی، خدامراد. (1401). آزمون مدل اعتیاد به اینترنت بر اساس جنبههای آسیبشناسی روانی، شخصیتی و شناخت اجتماعی با میانجی گری راهبردهای مقابلهای و انتظارات استفاده از اینترنت. مجله علوم روانشناختی، ۲۱ (۱۱۸)، 2003-2020. doi:10.52547/JPS.21.118.2003
3. حکاک، محمد؛ عارف نژاد، محسن؛ فتحی چگینی، فریبرز. (1399). فرهنگ بوروکراتیک و سایبرلوفینگ کارکنان: تحلیل نقش میانجی تنبلی سازمانی (مورد مطالعه: سازمانهای دولتی استان لرستان). پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 9(1)، 113-13. https://ssoss.ui.ac.ir/article_24734.html?lang=fa
4. ساعتچی، محمود؛ کامکاری، کامبیز؛ عسگریان، مهناز (1389). آزمونهای روانشناختی. تهران. نشر مدیریت.
5. سلامی، فروزش؛ جمهری، فرهاد؛ نصرالهی، بیتا؛ نوری، ربابه. (1404). تدوین مدل ساختاری قلدری سایبری بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده و روابط بینفردی با میانجی گری صفات تاریک شخصیت در کاربران نوجوان شبکههای اجتماعی. مجله علوم روانشناختی، ۲۴ (۱۵۳)، 137-154. doi:10.61186/jps.24.153.137
6. صفائی راد، ایرج؛ لواسانی، غلامعلی مسعود؛ افروز، غلامعلی. (1397). بررسی الگوی ساختاری رابطه ویژگیهای شخصیتی و خلاقیت با میانجیگری رضایت زناشویی، سازش یافتگی اجتماعی و سلامت روان. فصلنامه سلامت روان کودک. 6(1). 223-238. https://childmentalhealth.ir/article-1-287-fa.html&sw=Safaei
7. غلامی، رمضان؛ بهمنی، اکبر؛ غلامی اواتی، محمد. (1398). مطالعه سایبرلوفینگ (استفاده بیمورد از اینترنت) در محیط کار و اثر آن بر بهرهوری کارکنان. نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا. 18(59). 101-114. http://www.modiriyatfarda.ir/Article/26011
8. کریمیان پور، غفار؛ خسروی، اکبر؛ خسروی، عادل. (1402). بررسی رابطۀ بین تنبلی سازمانی و وابستگی به موبایل با اهمالکاری سازمانی: نقش میانجی سایبرلوفینگ. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران. 12(42). 123-136. https://ssoss.ui.ac.ir/article_28076.html
9. مرادی، منزه؛ نیکوگفتار، منصوره. (1404). پیش بینی بهزیستی روان شناختی دانشجویان در اپیدمی کرونا بر اساس ویژگیهای شخصیتی با توجه به نقش میانجی گر تاب آوری. مجله علوم روانشناختی، 24(152)، 281-296. doi:10.61186/jps.24.152.281
10. Amani, A., & Amani, Sh. (2025). The Impact of Cyberloafing on Employees'. Social Northern Khorasan Police Knowledge Journal, 11(44). 43-60. (In persian). http://khs.jrl.police.ir/article_104155.html
11. Askew, K., Buckner, J. E., & Taing, M., Ilie, A., Bauer, J. A., & Coovert, M. (2014). Explaining cyberloafing: The role of the theory of planned behavior. Computers in Human Behavior, 36, 113–121. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.04.006
12. Baezzat, F., Sarhangpour, H., & Akbari, A. (2018). Predicting cyberloafing through psychological needs with conscientiousness and being goal-oriented as mediators among university students. International Journal of Psychology, 12(2), 147–168. https://doi.org/10.24200/ijpb.2018.60304
13. Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO‑PI‑R) and NEO Five‑Factor Inventory (NEO‑FFI) professional manual. Psychological Assessment Resources.
14. Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. (2009). The five-factor model and the NEO inventories. In J. N. Butcher (Ed.), Oxford handbook of personality assessment. New York, NY: Oxford University Press.
15. Eze, I. F., Lose, T., & Ijeoma, O. (2024). The effects of cyberloafing on employees' job performance among administrative staff at a university. International Journal of Social Sciences Research and Review, 7(1), 400-413. https://doi.org/10.47814/ijssrr.v7i1.1736
16. Farivar, S., Turel, O., & Yuan, Y. (2023). Skiving through social media: The role of personality and job satisfaction in cyberloafing. Information Technology & People, 36(2), 645 667. https://doi.org/10.1108/ITP-01-2021-0081
17. Gholami, R., Bahmani, A., & Gholami Owati, M. (2019). A study of cyberloafing (non-work-related internet use) in the workplace and its effect on employee productivity. Modiriate Farda Journal, 18(59). 101-114. (in persian). http://www.modiriyatfarda.ir/Article/26011
18. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed). Sage.
19. Hair, J. F., Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Gudergan, S. P. (2017). Advanced issues in partial least squares structural equation modeling. Sage.
20. Hakkak, M., Arefnezad, M., & Fathi Chegeni, F. (2020). Bureaucratic culture and staff cyberlofing: an analysis of the mediating role of organizational laziness (Case Study: Governmental Organizations of Lorestan Province). Strategic Research on Social Problems in Iran, 9(1), 113- 132. (In Persian). https://ssoss.ui.ac.ir/article_24734.html?lang=fa
21. Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
22. Jandaghi, G., Alvani, S. M., Zarei Matin, H., & Fakheri Kozekanan, S. (2015). Cyberloafing management in organizations. Iranian Journal of Management Studies, 8(3), 335–349. https://ijms.ut.ac.ir/article_52634.html
23. Jokar M, Karami J, Momeni K. (2022). Testing the internet addiction model based on psychopathological aspects, personality, and social cognition mediated by coping strategies and internet use expectations. Journal of Psychological Science. 21(118), 2003-2020. doi:10.52547/JPS.21.118.2003
24. Karimianpour, G., Khosravi, A., & Khosravi, A. (2023). Investigating the relationship between organizational laziness and dependence on mobile phones with organizational procrastination with the mediating role of cyberloafing. Strategic Research on Social Problems in Iran, 12(42), 123–136. (in persian). https://ssoss.ui.ac.ir/article_28076.html
25. Koay, K. Y., Soh, P. C. H., & Chew, K. W. (2022). Cyberloafing and job performance: A moderated mediation model. Internet Research, 32(4), 1210 1229. https://doi.org/10.1108/INTR-01-2021-0032
26. Lim, V. K. G., & Chen, D. J. Q. (2012). Cyberloafing at the workplace: Gain or drain on work? Behaviour & Information Technology, 31(4), 343–353. https://doi.org/10.1080/01449290903353054
27. Lim, V. K. G., & Teo, T. S. H. (2005). Prevalence, perceived seriousness, justification and regulation of cyberloafing in Singapore. Information & Management, 42(8), 1081 1093. https://doi.org/10.1016/j.im.2004.12.002
28. Moradi M, Nikoogoftar M. (2025). Psychological well-being prediction of students of the Free University of Qom in the coronavirus epidemic based on personality traits according to the mediating role of resilience. Journal of Psychological Science. 24(152), 281-296. doi:10.61186/jps.24.152.281
29. Navarro, J., Ramos Villagrasa, P. J., & Ceja, L. (2022). Can cyberloafing be productive? A daily study on the relationship between cyberloafing, work engagement and performance. Current Psychology, 41(10), 6980 6991. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01183-w
30. Pindek, S., Krajcevska, A., & Spector, P. E. (2018). Cyberloafing as a coping mechanism: Dealing with workplace boredom. Computers in Human Behavior, 86, 147–152. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.04.040
31. Pradhan, S., & Jena, L. K. (2017). Employee performance at workplace: Conceptual model and empirical validation. Business Perspectives and Research, 5(1), 69 85. https://doi.org/10.1177/2278533716671630
32. Saatchi, M., Kamkari, K., & Askaryan, M. (2010). Psychological tests. Tehran, Iran: Management Publishing. (in persian).
33. Safaei Rad, I., Gholamali Lavasani, M., & Afrooz, G. (2019). Investigating the structural pattern of relationship between personality characteristics and creativity by mediating role of marital satisfaction, social adjustment, and mental health. Quarterly Journal of Child Mental Health, 6(1), 223–238. (in persian). https://childmentalhealth.ir/article-1-287-fa.html&sw=Safaei
34. Salami F, Jomehri F, Nasrollahi B, Noury R. (2025). Developing a structural model of cyberbullying based on family communication patterns and interpersonal relationships, with the mediation of dark personality traits in adolescent social media users. Journal of Psychological Science. 24(153), 137-154. doi:10.61186/jps.24.153.137
35. Sao. R, Chandak, S. Patel, B. & Bhadade, P. (2020). Cyberloafing: effects on employee job performance and behavior, International Journal of Recent Technology and Engineering, 8(5), 1509-1513. https://www.ijrte.org/wp-content/uploads/papers/v8i5/E4832018520.pdf
36. Tenenhaus, M., Vinzi, V. E., Chatelin, Y. M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159–205. https://doi.org/10.1016/j.csda.2004.03.005
37. Wetzels, M., Odekerken-Schröder, G., & Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. MIS Quarterly, 33(1), 177–195. https://doi.org/10.2307/20650284
38. Wiernik, B. M., Wilmot, M. P., & Kostal, J. W. (2022). Reexamining conscientiousness and job performance: Advances and critical directions. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 9, 85–114. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-012420-091107
39. Yu, Y.-C., Lee, C.-C., Chen, C.-C., & Lo, W.-C. (2021). Exploring the influence on military staff’s cyberloafing to work performance from a cross-level perspective. International Journal of Innovation in Management, 9(1), 25–36.
40. Zhang, J., Bal, P. M., Akhtar, M. N., & Wang, H. (2022). Human resource management and job performance: The role of employee well being. Frontiers in Psychology, 13, 891361. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.891361
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)