Journal of Psychological Science

fa نقش میانجی ادراک خطر و حساسیت اضطرابی در رابطه نوروزگرایی و برونگرایی با مشکلات روانشناختی و رفتاری ویروس کرونا The mediating role of risk perception and anxiety sensitivity in the structural relations of neuroticism and extravertion with the psychological and behavioral problems of corona virus تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><div style="clear:both;"></div></div> <div style="text-align: justify;"> زمینه: عوامل شخصیتی در کنار سایر ویژگیهای روانشناختی از جمله ادراک خطر، حساسیت اضطرابی و باورهای فراشناختی بر پایه پژوهشهای قبلی از جمله عوامل مهم و تأثیرگذار در شرایط پاندمی بودهاند. در این میان نوروزگرایی و برونگرایی بیشتر مورد توجه محققان بوده است؛ با این حال نقش میانجی سازههای روانشناختی در پاندمی کرونا کمتر بررسی شده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مطالعه نقش میانجی ادراک خطر و حساسیت اضطرابی در رابطه نوروزگرایی و برونگرایی با مشکلات روانشناختی و رفتاری ویروس کرونا انجام شد. روش: روش مطالعه حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام افرادی بود که در سال 99-98 در ایران با مسأله ویروس کرونا درگیر بوده اند که از میان آنها 649 نفر به صورت در دسترس و داوطلبانه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته مشکلات روانشناختی و رفتاری ویروس کرونا، شاخص حساسیت اضطرابی (ریس، پترسون، گارسکی و مک نالی، 1986)، مقیاس پنج عامل شخصیت (دونلان، اسوالد، بیرد و لوکاس، 2006) و مقیاس ادراک ریسک (بنیتن، اسلوویک و سورسون، 1993) استفاده گردید. یافتهها: ارزیابی مدل فرضی پژوهش با استفاده از شاخصهای برازندگی نشان داد که مدل فرضی با مدل اندازهگیری برازش دارد (96/0 =CFI، 94/0 =NFI و 054/0 =RMSEA). نتایج تحلیل آماری نشان داد که نوروزگرایی و برونگرایی با واسطهگری حساسیت اضطرابی بر روی مشکلات روانشناختی و رفتاری ویروس کرونا به ترتیب با ضرایب استاندارد 052/0- و 161/0 در سطح 05/0 >p اثر معنیداری دارند. همچنین، نوروزگرایی با واسطهگری ادراک خطر بر مشکلات روانشناختی و رفتاری ویروس کرونا با ضریب استاندارد 100/0 در سطح 05/0 >p اثر معنیداری دارد. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش به نظر میرسد مشکلات روانشناختی و رفتاری مربوط به ویروس کرونا به صورت مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر عوامل روانشناختی قرار دارد و شایسته است در برنامههای مدیریت بهداشتی کلان مورد توجه قرار گیرد</div> <div style="text-align: justify;">Background: Personality components alongside with other psychological characteristics such as risk perception, anxiety sensitivity, and metacognitive belifs are considered as the most important and effective factors to pandemic. Neuroticism and extraversion have attracted more attention of the researchers, however, the mediatory role of psychological constructs in corona pandemic have been less investigated. Aims: The present study is aimed at investigating the mediatory role of risk perception and anxiety sensitivity in the structural relations of neuroticism and extravertion with the psychological and behavioral problems of Corona virus. Methods: This study had a descriptive correlational design. The population of the study was all Iranian community individuals who lived in the country within he first 6-month of the 2020 year. A sample of 649 participants enrolled to the study through purposeful sampling. To collect the data, the psychological and behavioral problems of Corona virus questionnaire (authors’ designed), along with anxiety sensitivity index (Reiss, Peterson, Gursky, & McNally, 1986), big five personality (Donnellan, Oswald, Baird, & Lucas, 2006), and risk perception (Benthin, Slovic, & Severson, 1993) scales were used. Results: The evaluation of the hypothesized model using goodness-of-fit indices indicated that our proposed model fits with the measured model (CFI=0/96, NFI=0/94, and RMSEA=0/054). Statistical analyses revealed that risk perception and anxiety sensitivity could play mediating role in the structural relations of neuroticism and extravertion with the psychological and behavioral problems of Corona with standard coefficients of -0/052 and 0/161 (p < 0/05). Also, neuroticism has significant effect on the psychological and behavioral problems of Corona with the mediation of risk perception with standard coefficient of 0/100 (p < 0/05). Conclusion: It assumed that the psychological and behavioral problems of Corona virus is effected by some psychological factors through direct and indirect ways and their inclusion in the comprehensive plans of health system is preferred</div> ادراک خطر, حساسیت اضطرابی, نوروزگرایی, برونگرایی, ویروس کرونا Risk Perception, Anxiety Sensitivity, Neuroticism, Extroversion, Corona virus 1039 1054 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1118-1&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Zarean مصطفی زارعان Zarean@tabrizu.ac.ir 1377485171 Yes Assistantn Professor, Department of Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran استادیار گروه روانشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mohammad Nasiri محمد نصیری mohammad.nasiritb@gmail.com 1490128514 No PhD in Health Psychology, Department of Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Mahsa Seyyed Razzaghi مهسا سیدرزاقی mahsasrazaghi@yahoo.com 1570387710 No M. A. in Clinical Psychology, Department of Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Kiana Azizi کیانا عزیزی Kianaazizi1996@gmail.com 0520922468 No M. A. in Clinical Psychology, Department of Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mehran Golzari Amjad مهران گلزاری امجد mehrangolzarii@gmail.com 4040250931 No M. A. in Clinical Psychology, Department of Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Soheila Mabud سهیلا معبود Soheilam75@gmail.com 1570390797 No M. A. in Clinical Psychology, Department of Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران