Journal of Psychological Science

fa مقایسه تأثیر درمان وجودی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ، تجربه‌های اوج و سلامت روان بیماران مبتلا به شارکوت ماری توث Comparison of the effect of existential therapy and acceptance and commitment therapy on death anxiety, peak experiences and mental health of patients with charcot marie tooth تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"> زمینه: شارکوت ماری توث (CMT) نوعی بیماری ژنتیکی است که در آن اعصاب محیطی آسیب دیده و همچنین به عنوان نوروپاتی وراثتی حسی و حرکتی نیز شناخته می‌شود. با وجود تأثیر این بیماری بر تمام ابعاد زندگی مبتلایان، پژوهش‌های اندکی به بررسی اثربخشی درمان‌های روانشناختی بر اضطراب مرگ، تجربه‌های اوج و سلامتروان بیماران مبتلا به شارکوت ماری توث پرداخته‌اند. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر درمان وجودی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ، تجربه‌های اوج و سلامت روان بیماران مبتلا به بیماری شارکوت ماری توث انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر، شبه آزمایشی ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﻴﺶآزﻣﻮن - ﭘﺲآزﻣﻮن ﺑـﺎ ﮔﺮوه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی بیماران مبتلا به بیماری شارکوت ماری توث شهر تهران در سال 1399 و روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع در دسترس بود. پس از اخذ مجوزهای لازم و هماهنگی‌ با بیماران مبتلا به شارکوت ماری توث که معیارهای ورودی لازم برای حضور در مطالعه حاضر را داشتند، 30 نفر در گروه‌های آزمایش (هر گروه 15 نفر) و 15 نفر در گروه گواه به صورت تصادفی جایدهی شدند. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس اضطراب مرگ تمپلر (1970)، پرسشنامه تجربه اوج ویلسون و مونتا (2015) و پرسشنامه سلامت روان کیز (2002) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها نیز از تحلیل واریانس چندمتغیری متغیره برای مقایسه گروه‌ها در متغیرهای پژوهش استفاده شد. همچنین به منظور تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS22 استفاده شد. یافته ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد هر دو رویکرد درمان وجودی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب مرگ، تجربه‌های اوج و سلامتروان بیماران شارکوت ماری توث تأثیر معنادار دارند (0/05 P<). نتیجه گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان نتیجه گرفت درمان وجودی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند جهت تعدیل اضطراب مرگ، تقویت تجربه‌های اوج و سلامت روان بیماران مبتلا به شارکوت ماری توث مورد استفاده پزشکان، روانپزشکان و سایر حرفه‌ه ای بهداشتروان قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: Charcot Marie Tooth (CMT) is a genetic disease in which peripheral nerves are damaged, also known as hereditary sensory and motor neuropathy. Despite the impact of this disease on all aspects of the sufferers' lives, few studies have investigated the effectiveness of psychological treatments on death anxiety, peak experiences, and mental health of Charcot MarieTooth patients. Aims: The present study was conducted with the aim of comparing the effect of existential therapy and therapy based on acceptance and commitment on death anxiety, peak experiences and mental health of patients with Charcot-Marie-Tooth disease. Method: The design of the current research was a quasi-experiment with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population of this research included all patients with Charcot-Marie-Tooth disease in Tehran in 2019 and the purposeful sampling method was available. After obtaining the necessary permits and coordinating with the patients with Charcot-Marie-Tooth who met the necessary entry criteria to participate in the present study, 30 people were randomly assigned to the experimental groups (15 people in each group) and 15 people to the control group. In order to collect data, Templer's Death Anxiety Scale (1970), Wilson and Monta's Peak Experience Questionnaire (2015) and Keyes' Mental Health Questionnaire (2002) were used. For data analysis, multivariate covariance analysis was used to compare groups in research variables. SPSS22 software was also used to analyze the data. Results: The findings of the present study showed that both existential therapy approaches and acceptance and commitment-based therapy have a significant effect on death anxiety, peak experiences, and mental health of Charcot-Marie-Toth patients (P<0.05). Conclusion: According to the obtained results, it can be concluded that existential therapy and therapy based on acceptance and commitment can be used by doctors, psychiatrists and other mental health professionals in order to moderate death anxiety, strengthen peak experiences and mental health of patients with Charcot-Marie-Tooth.</div> درمان وجودی, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, اضطراب مرگ, تجربه‌های اوج, شارکوت ماری توث existentialism therapy, Acceptance and Commitment Therapy, death anxiety, peak experiences, Charcot Marie Tooth 1001 1016 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1945-2&slc_lang=fa&sid=1 seyedeh asghar faghani tolon سید اصغر فغانی تولون faghani59@gmail.com 4066944445 100319475328460024864 No Ph.D Candidate in Counseilng, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran دانشجوی دکتری مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. morteza golestani pour مرتضی گلستانی پور golestanipour110@gmail.com 4066844445 100319475328460024865 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Izeh Branch, Islamic Azad University, Izeh, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران. seyedeh zahra sadati سیده زهرا ساداتی seyedehzahrasadati@yahoo.com 4076324445 100319475328460024866 No Assistant Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, QaemShahr Branch, Islamic Azad University, QaemShahr, Iran استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران.