Journal of Psychological Science

fa اثربخشی توانبخشی شناختی بر عملکرد توجه، بازداری پاسخ و درک کلامی کودکان با اختلال یادگیری ریاضی The effectiveness of cognitive rehabilitation on the performance of attention, response inhibition, and verbal comprehension of children with mathematical learning disabilities تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: بسیاری از کودکان دارای اختلال یادگیری ریاضی با مشکلاتی در عمکرد توجه، بازداری پاسخ و درک کلامی روبرو هستند و توانبخشی شناختی یکی از مداخلات تأثیرگذار بر بهبود یادگیری این کودکان است. اما تاکنون مطالعات کافی در راستای طراحی و توسعه ابزارهای توانبخشی شناختی و بررسی اثربخشی آنها انجام نگرفته است.</div> <div style="text-align: justify;">هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی بر عملکرد توجه، بازداری پاسخ و درک کلامی کودکان با اختلال یادگیری ریاضی انجام شد. روش:پژوهش حاضر، شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه بود. از جامعه‌ی آماری دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی مراجعهکننده به مراکز اختلال یادگیری و توانبخشیهای شناختی مناطق ۲، ۵، ۱۵ و ۱۸ شهر تهران، ۳۰ نفر گروه نمونه به صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جای دهی شدند. به منظور تشخیص اختلال ریاضی از آزمون تشخیصی کی-مت (کانلی، 1988) استفاده شد. گروه آزمایش ۱۲ جلسه 50 تا 60 دقیقه‌ای به مدت شش هفته در برنامه مداخله‌ای با بسته محقق ساخته به نام مروا شرکت کردند. ولی گروه گواه هیچ مداخله‌ای را دریافت نکردند. عملکرد کودکان در پیش و پس از ارائه‌ی مداخله، به وسیله مجموعه‌ی آزمون وکسلر کودکان (WISC-IV) (وکسلر، 2003) مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس در محیط نرمافزار SPSS 22 مورد تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد گروه دریافتکننده برنامه توانبخشی شناختی نسبت به گروه گواه افزایش معناداری در متغیرهای توجه و بازداری پاسخ نشان دادند (0/001 >P) اما بر درک کلامی تأثیر معنیداری نداشت (0/001 <P). نتیجه‌گیری: با توجه به ارتقاء عملکرد در متغیرهای توجه و بازداری پاسخ در کودکان با اختلال یادگیری ریاضی، می‌توان استفاده از بسته توانبخشی شناختی مروا را به عنوان یک مداخله ثمربخش به متخصصان این حوزه پیشنهاد کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Many children with math learning disabilities encounter challenges related to attention, response inhibition, and verbal comprehension. Cognitive rehabilitation has been recognized as an effective intervention for enhancing the learning abilities of these children. However, there is a lack of comprehensive research regarding the design, development, and effectiveness of cognitive rehabilitation tools. Aims: This study was conducted with the aim of examining the effectiveness of cognitive rehabilitation on attention, response inhibition, and verbal comprehension in children with mathematical learning disabilities. Methods: This study employed a quasi-experimental design with pre-test and post-test measurements, including a control group. The statistical population consisted of students with math learning disabilities who were referred to centers for learning disorders and cognitive rehabilitation in areas 2, 5, 15, and 18 of Tehran. From this population, a purposive sample of 30 individuals was selected and randomly assigned to two groups: experimental (15 individuals) and control (15 individuals). To diagnose math learning disabilities, the Key-Math examination was used. The experimental group received twelve 50-60 minute sessions of intervention using a researcher-made package called Morva, while the control group did not receive any intervention. The children’s’ performance before and after the intervention was evaluated by the Children’s fourth Wechsler test (Wechsler, 2003) < . Analysis of covariance for the data was conducted in SPSS 22 software. Results: The results showed that the group receiving cognitive rehabilitation program had a significant improvement compared to the control group in attention and response inhibition variables (p<0.001), but had no significant effect on verbal comprehension (p>0.05) Conclusion: Considering the positive impact on attention and response inhibition variables in children with math learning disabilities, we recommend the utilization of the MORVA cognitive rehabilitation package as an effective intervention for professionals working in this field.</div> اختلالات یادگیری, بازداری پاسخ, توجه, درک کلامی, مشکلات ریاضی learning disabilities, response inhibition, attention, verbal comprehension, math problems 743 760 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1808-2&slc_lang=fa&sid=1 morvarid safari vesal مروارید سفری وصال morvaridvesal@yahoo.com 4051447448 0000-0001-5656-3820 No Ph.D Candidate in Psychology and Education of Exceptional Children, Research and Science Brance, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mohammad Ali Nazari محمد علی نظری nazari.moa@iums.ac.ir 6159659499 0000-0002-0340-994x Yes Professor, Department of Neuroscience Faculty of Advanced Technologies in Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه علوم اعصاب، دانشکده فناوری نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Hassan Bafande Gharamaleki حسن بافنده قراملکی h_bafandeh@azaruniv.edu 1380833000 0000-0001-7631-7598 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology, Azerbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.