Journal of Psychological Science

fa پیش‌بینی تفکر انتقادی از طریق سواد رایانه‌ای و تحلیلی با نقش تعدیل‌کنندگی جنسیت Predicting critical thinking through computer and analytical literacy with the moderating role of gender تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: تفکر انتقادی را هنر تجزیه و تحلیل و ارزیابی تفکر همراه با بررسی برای اصلاح آن تعریف می‌کنند. پرورش تفکر انتقادی یکی از نیازهای اساسی زندگی بشر برای تصمیم‌گیری، انتخاب و شناخت عمیق نسبت به مسائل مختلف است. در مورد نقش احتمالی سواد تحلیلی و سواد رایانه‌ای در پیش بینی تفکر انتقادی با توجه به متغیر جنسیت، شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی تفکر انتقادی از طریق سوادهای رایانه ای و تحلیلی با نقش تعدیل کننده جنسیت در دانش‌&zwj;‌&zwj;آموزان دوره دوم متوسطه استان گیلان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، و جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه استان گیلان در نیمسال اول سال تحصیلی 1400-1399 بود. نمونه آماری شامل 384 نفر (191 دختر و 193 پسر) بود که به روش تصادفی و به صورت حضوری و مجازی انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسشنامه تفکر انتقادی (ریکتس، 2003)، پرسشنامه‌های محقق ساخته سواد رایانه‌ای و سواد تحلیلی بود. داده‌ها با استفاده از آماره‌های رگرسیون سلسله مراتبی، رگرسیون چندمتغیری و آزمون Z و با بهره گیری از نرم‌افزار SPSS26 مورد تحلیل قرار گرفت و برای آزمون فرضیه‌ها سطح معناداری 0/05 در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد اثر سواد تحلیلی و سواد رایانه‌ای بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان مثبت و معنی دار است و 43 درصد از تغییرات آن را تبیین می کنند. همچنین روابط چندگانه سواد تحلیلی و سواد رایانه‌ای با تفکر انتقادی در دانش آموزان پسر قوی تر از دختران بوده است. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های به دست آمده، به نظر می‌رسد تفکر انتقادی در دانش‌آموزان می‌تواند به واسطۀ متغیرهای سواد تحلیلی و سواد رایانه‌ای با توجه به نقش جنسیت، پیش بینی شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Critical thinking is defined as the art of analyzing and evaluating thinking along with a review to correct it. Critical thinking is one of the basic needs of human life for decision-making, selection, and deep understanding of various issues. There is a research gap regarding the possible role of analytical literacy and computer literacy in predicting critical thinking with regard to the gender variable. Aims: This study was conducted to predict critical thinking through computer and analytical literacy with the mediating role of gender in second-year high school students of Gilan province. Methods: Research method was descriptive correlation type and the statistical population included second-year high school students of Gilan province in the first half of the academic year 2019-2020. The statistical sample included 384 people (191 girls and 193 boys) who were randomly selected in person and virtual. Data collection tools included critical thinking questionnaire (Ricketts', 2003) and researcher-made computer and analytical literacy questionnaires. The data were analyzed using hierarchical regression, multivariate regression, and Z-test using SPSS software version 26, and a significance level of 0.05 was considered to test the hypotheses. Results: The results showed that the effect of analytical literacy and computer literacy on students' critical thinking is positive and significant and explains 43% of its changes. Also, multiple relationships between analytical literacy and computer literacy with critical thinking have been stronger in male students than in female students. Conclusion: According to the obtained findings, it seems that Critical thinking in students can be predicted by the variables of analytical literacy and computer literacy according to the role of gender</div> سواد رایانه ای سواد تحلیلی, تفکر انتقادی, جنسیت Computer literacy, analytical literacy, critical thinking, gender 77 92 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2157-1&slc_lang=fa&sid=1 Rozita Deravipor روزیتا دروی پور rozitaderavi@gmail.com 2648633707 0009-0004-8927-8056 No Ph.D Candidate in Curriculum Planning, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Alireza Assareh علیرضا عصاره Alireza_assareh@sru.ac.ir 2001972040 100319475328460034461 Yes Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran استاد، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Sadefg Nasri صادق نصری s.nasri@sru.ac.ir 2141583152 100319475328460034462 No Associate Professor, Department of Educational Sciences and Psychology, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran دانشیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Mohammad Armand محمد آرمند armand@samt.ac.ir 5388995925 0009-0004-8927-8056 No Associate Professor, Department of Curriculum Planning, Organization for Studying and Compiling Books of Islamic Sciences and Humanities, Tehran, Iran دانشیار، گروه برنامه ریزی درسی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سمت، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی و انسانی سمت، تهران، ایران.