Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اختلال خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر Comparing the effectiveness of emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy on sleep disorder, rumination, and emotional dyslexia in patients with irritable bowel syndrome تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: با توجه به افزایش تعداد بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر و مشکلات عمده آن ها در زمینه کیفیت خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجان، بهنظر میرسد که بسیاری از این بیماران از شناخت و مهارت کافی برای مدیریت صحیح چنین مشکلاتی برخوردار نیستند. هدف: هدف از انجام پژوهش مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اختلال خواب، ناگویی هیجانی و نشخوار فکری بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر بود. روش: طرح پژوهشی نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. به‌منظور انتخاب شرکت‌کنندگان، از بین زنان مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره دولتی شهر کرمان در سال 1400، 45 نفر بیمار بر اساس معیارهای ورود و خروج مطالعه به شیوه نمونهگیری در دسترس انتخاب شده و در سه گروه درمان متمرکز بر هیجان (15 نفر)، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (15 نفر) و گواه (15 نفر) قرار گرفتند. درمان متمرکز بر هیجان (گرینبرگ و همکاران، 1993) طی 8 جلسه هفتگی، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (سگال و همکاران، 2002) طی 8 جلسه هفتگی انجام شد و گروه گواه هیچ گونه درمانی را دریافت نکرد. پرسشنامه‌های اختلال خواب (بویس، 1989)، ناگویی هیجانی (بگ بی و همکاران، 1994) و نشخوار فکری (نولن هوکسیما و مورو، 1991) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و از طریق نرم افزار SPSS نسخه 23 تحلیل شد. نتایج: یافته‌های حاصل از تحلیل آنالیز واریانس آمیخته نشان داد که درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در بهبود اختلال خواب و نشخوار فکری در مرحله پس‌آزمون و پیگیری تأثیر معناداری داشته است (0/01 P<)؛ اما در متغیر ناگویی هیجانی تنها درمان متمرکز بر هیجان داری تأثیر معنادار بود (0/01P<). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج بدست آمده می توان نتیجه گرفت که درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی موجب بهبود اختلال خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجانی در زنان مبتلا به سندر روده تحریک‌پذیر می شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Considering the increase in the number of patients with irritable bowel syndrome and their major problems in the field of sleep quality, rumination and ataxia, it seems that many of these patients lack sufficient knowledge and skills to properly manage such a condition. They do not have any problems. Aims: The purpose of the research was to compare the effectiveness of emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy on sleep disorder, emotional dyslexia, and rumination in patients with irritable bowel syndrome. Methods: It was a semi-experimental research design of pre-test-post-test and follow-up type with control group. In order to select the participants, among the women suffering from irritable bowel syndrome who referred to the government counseling center of Kerman city in 2022, 45 patients were selected based on the entry and exit criteria of the study and were selected in three treatment groups focused on emotion, cognitive therapy based on mindfulness and evidence were included. Emotion-focused therapy (Greenberg et al., 1993) was performed during 8 weekly sessions, cognitive therapy based on mindfulness (Segal et al., 2002) was performed during 8 weekly sessions, and the control group did not receive any therapy. Questionnaires for sleep disorder (Buysse, 1989), alexia (Bagby et al., 1994) and rumination (Nolen Hoeksima and Morrow, 1991) were completed in three phases: pre-test, post-test and follow-up. The data were analyzed using the analysis of variance test with repeated measurements and SPSS version 23 software. Results: The results of mixed analysis of variance showed that emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy had a significant effect in improving sleep disorder and rumination in the post-test and follow-up phase (P<0.01); However, in the alexithymia variable, only the treatment focused on emotionality had a significant effect (P<0.01). Conclusion: According to the obtained results, it can be concluded that treatment focused on emotion and cognitive therapy based on mindfulness improves sleep disorder, rumination and emotional dyslexia in women with irritable bowel syndrome.</div> درمان متمرکز بر هیجان, شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی, سندرم روده تحریک‌پذیر, اختلال خواب, نشخوار فکری, ناگویی هیجانی emotion-focused therapy, mindfulness-based cognitive therapy, irritable bowel syndrome, sleep disorder, rumination, emotional ataxia 21 37 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2176-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Dana مریم دانا Maryam.dana@rocketmail.com 3110198363 100319475328460043220 No Ph.D Candidate, Department of Health Psychology, Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی سلامت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. farnaz keshavarzi فرناز کشاورزی beytollahakbari7@gmail.com 0056298706 100319475328460043221 Yes Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. faraiba hasani فریبا حسنی Hassani.fariba@gmail.com 0200491989 100319475328460043222 No Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران. پروانه محمدخانی pa.mohammadkhani@uswr.ac.ir 100319475328460043223 100319475328460043223 No Professor, Department of Clinical Psychology, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.