Journal of Psychological Science

fa بررسی کهن‌الگوی پیر‌خردمند گلستان سعدی از دیدگاه روان‌شناسی تحلیلی یونگ Examining the archetype of the wise old man in Golestan Saadi from the perspective of Jung's analytical psychology عمومى General پژوهشي Research زمینه: روانشناسی تحلیلی بررسی ساحتِ خوداگاه و ناخودآگاه فردی و همگانیست و یونگ پایه گذار این نوع روانشناسی است. این دیدگاه مشهور به نقد کهن‌الگویی میان رشته‌ای ما بین ادبیات و روانشناسیست که متون ادبی را با آن تحلیل می‌کنند. گلستان آیتِ محکم زبان فارسی به شمار می‌رود که محصول خوداگاه و ناخودآگاه ذهن و روان سعدی است چرا که او خالق شاهکار ادبی در زبان و ادبیات فارسی، دارای حکمت نظری، عملی و مفتی اصحاب نظر است. وی در گلستان از کهن‌الگوی "پیرخرد" در قالب واژگانی مانند: حکیم، پیرِ دیر، مرشد، استاد، مردِ دانا، خردمند و... استفاده کرده است. هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی کهن‌الگوی پیر‌خردمند در گلستان سعدی از دیدگاه روانشناسی تحلیلی یونگ بود. روش: روش پژوهش حاضر مقایسهای است. شناخت کهن‌الگوها یکی از راههای خودشناسی است که با مطالعۀ آنها به قلمرو وجودی و فرآیند فردیّت آگاهی پیدا می‌کنیم. کهن‌الگوها اثر انگشت ذهنی و روانی مشترک انسان‌ها است که در ناخودآگاه فردی و جمعی ما تجلّی و تجسّم دارند و بخش اعظم هویت ما را تشکیل می‌دهند و در سرنوشت، مؤثرند. یافته ها: در اندیشۀ سعدی، واژۀ خرد و خردمندی یک کهن‌الگوست و حلقه‌ی مفقودۀ جامعه‌ی ایرانیست و در بیشتر حکایات، برای تعلیم و تربیت از آن استفاده کرده است. واژگانی مانند: خواجۀ عالم (ص)، لقمان، اولوالالباب، حکیم، خردمند، پادشاه، مرشد، مردِ دانا، نیک بختان و پیشینیان، عاقل، درویش، انوشیروان‌عادل، زاهد، مشایخ، حاتم طائی، عالمی معتبر، جالینوس، پیر دیر، پارسا، فقیه، صاحبدل، شیخ اجل ابوالفرج بنجوزی که استاد وی در نظامیه بوده است. سعدی به زیبایی و در قالب سمبل، نماده و تمثیل&rlm;ها، کهن‌الگوی پیرِفرزانه را تجسّم و تجلّی داده است و این خود، دلیلی بوده از اینکه ذهن و روان وی، متأثر از کهن‌الگو پیر فرزانه بوده است. در گلستان سعدی انواع شخصیت‌های درون‌گرا و برون‌گرا با کارکردهای حسی، عاطفی، متفکر و شهودی آنگونه که یونگ تقسیم بندی کرده بود وجود دارند که در حکایات نقش‌های متفاوتی را ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیری: براساس نتایج بهدست آمده از این پژوهش معرفتی سعدی، قلمرو ناخودآگاه جمعی‌اش بوده است و با سبک و سیاق ادبی که ایشان داشته است اینگونه مفاهیم را در قالب حکایات و قصه‌ها با درونمایه‌ی اخلاق تعلیمی ذکر کرده است و در یک رابطۀ تأثیر متقابل، هم از کهن‌الگوها تأثیر پذیرفته و هم آنها را غنا بخشیده و بدینگونه به هنجار و ناهنجاریهای فردی و اجتماعی انسان پرداخته است. که برای انسان امروزی مفیدند.   Background: Analytical psychology is the examination of the conscious and unconscious area of the individual and the whole, and Jung is the founder of this type of psychology. This view is famous for criticizing our interdisciplinary archetype between literature and psychology with which literary texts are analyzed. Golestan is considered a strong verse of the Persian language, which is a conscious and unconscious product of Saadi's mind and soul, because he is the creator of a literary masterpiece in the Persian language and literature, has theoretical and practical wisdom, and is a mufti of opinion. In Golestan, he used the archetype of "wise old man" in the form of words such as: sage, old man, mentor, master, wise man, wise man, etc. Aims: The aim of this study is to Examining the archetype of the wise old man in Golestan Saadi from the perspective of Jung's analytical psychology. Methods: Recognizing archetypes is one of the ways of self-knowledge, by studying them we gain awareness of the realm of existence and the process of individuality. Archetypes are the common mental and psychological fingerprints of humans, which are manifested and embodied in our individual and collective unconscious, and they form a large part of our identity and are effective in our destiny. Results: In Saadi's thought, the word wisdom is an archetype and a missing link in Iranian society, and he has used it for education in most of his stories. Words such as: Khwaja Alam (pbuh), Luqman, Olwal al-Bab, wise, wise, king, mentor, wise man, good luck and predecessors, wise, dervish, Anushirvan Adel, ascetic, Mashaikh, Hatem Ta'i, reliable scholar, Galen, old man, Pious, jurist, sahibdil, Sheikh Ajl Abul Faraj bin Jozi, who was his teacher in Nizamiyyah. Saadi beautifully visualized and manifested the archetype of Pir Farzaneh in the form of symbols, symbols and allegories, and this itself was a proof that his mind and soul were influenced by the archetype of Pir Farzaneh. Conclusion: In Golestan, Saadi has all kinds of introverted and There are extroverts with sensory, emotional, thinking and intuitive functions as divided by Jung, who play different roles in stories. Therefore, Saadi's epistemic source has been the realm of his collective unconscious, and with his literary style and context, he has mentioned such concepts in the form of anecdotes and stories with the theme of educational ethics, and in a relationship of mutual influence, he has been influenced by both archetypes and them. Has enriched it and thus addressed the individual and social norms and anomalies of human beings. Which are useful for modern man.   پیرخردمند,کهن‌الگوها, سعدی,یونگ,روان‌شناسی تحلیلی Pir Khordmand Archetypes Saadi Jung analytical psychology 259 270 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2212-1&slc_lang=fa&sid=1 abdolreza kheradmand عبدالرضا خردمند abdolrezakheradmand@gmail.com 1111111111 No Ph.D. student in the field of Persian language and literature, Faculty of Humanities, Arak Branch, Islamic Azad University of Arak, Makreshi, Arak. دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. majid azizi مجید عزیزی majid.azizi7@gmail.com 1111111111 Yes Professor of the Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Arak Branch, Islamic Azad University, Central, Arak. (Author) استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. (نویسنده مسئول). shahrokh hekmat شاهرخ حکمت sh-hekmat@iau-arak.ac.ir 1111111111 No Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Arak Branch, Arak Azad University, Central, Arak. دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.