Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی بر حل تعارضات و کیفیت زندگی زوجین Comparing the Effectiveness of Couple Therapy Based on Acceptance and Commitment and Schema Therapy on Conflict Resolution and Couples' Quality of Life تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: مطالعات نشان دادهاند که حل تعارضات بر کیفیت زندگی زوجین تأثیرگذار است. مطالعات مختلفی به بررسی اثر طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حل تعارضات و تأثیر آن بر کیفیت زندگی زوجین پرداختهاند ولی تاکنون مطالعهای به بررسی مقایسهای میان این دو شیوه درمانی نپرداخته است. هدف: هدف پژوهش مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد وطرحواره درمانی بر حل تعارضات و کیفیت زندگی زوجین بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری شامل تمامی زنان با سازگاری پایین مراجعه کننده به مراکز مشاوره تحت پوشش بهزیستی تهران در سال 1400 بود که در مرحله اول به روش نمونهگیری هدفمند تعداد 108 نفر انتخاب و بعد از تکمیل پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپاینر (1996) تعداد 45 نفر با سازگاری کم (نمره کمتر از 101) انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه جایگزین شدند. گروههای آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقهای تحت زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد اقتباس شده از خانجانی وشکی و همکاران (1395) و طرحواره درمانی اقتباس از یانگ و همکاران (2003) قرار گرفتند. دادههای پژوهش به کمک پرسشنامههای تعارضات زناشویی (بارخام و همکاران، 1996) و پرسشنامه کیفیت زندگی (سازمان بهداشت جهانی، 2004) جمعآوری گردید. دادهها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 24 و تحلیل کوواریانس تک متغیری (آنکووا) تحلیل شدند. یافتهها: یافته‌ها نشان داد، بین زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی ازنظر اثرگذاری بر حل تعارضات زناشویی تفاوت معنی‌داری مشاهده نمی‌شود (P>0/05). زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد در مقایسه با طرحواره درمانی بر کیفیت زندگی اثربخش‌تر است (P<0/05). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهند که زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی هر دو ابزار مؤثری در افزایش کیفیت زندگی زوجین و حل تعارضات زناشویی هستند. این پژوهش با ارائه نتایج خود، به دانشگاه‌ها، مراکز مشاوره و سازمان‌های بهزیستی توصیه می‌شود تا از این روش‌های مداخله در خدمات خود بهره‌برداری کنند و از این طریق به بهبود زندگی زناشویی افراد کمک کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Various studies have explored the effects of therapeutic protocols and Acceptance and Commitment Therapy on conflict resolution and their influence on the quality of life for couples. However, until now, there has been no comparative study between these two therapeutic approaches. Aims: The aim of the research was to compare the effectiveness of couple therapy based on acceptance and commitment and schema therapy on resolving conflicts and the quality of life of couples. Methods: The research method was semi-experimental with pre-test, post-test and control group. The statistical population included women with low compatibility referring to the counseling centers covered by Tehran's welfare in 2021. In the first stage, 108 people were selected by purposeful sampling, and after completing the marital compatibility questionnaire, 45 people with low compatibility were selected. The random method was replaced in two experimental groups and a control group. The experimental groups were subjected to couple therapy based on acceptance and commitment and schema therapy during 10 sessions of 90 minutes. Research data were collected using marital conflict questionnaires (MCQ, Barkham et al., 1996) and quality of life questionnaire (WHOQOL-BREF, World Health Organization, 2004). Data were analyzed using SPSS 24 software and univariate covariance analysis. Results: The findings showed that there is no significant difference between couple therapy based on acceptance and commitment and schema therapy in terms of effectiveness on resolving marital conflicts (P>0.05). Couple therapy based on acceptance and commitment is more effective on quality of life compared to schema therapy (P<0.05). Conclusion: The results of this study demonstrate that both Acceptance and Commitment Therapy and the therapeutic protocol are effective tools in enhancing the quality of life for couples and resolving marital conflicts. This research, by presenting its findings, recommends universities, counseling centers, and welfare organizations to utilize these intervention methods in their services. Through this approach, they can assist individuals in improving their marital lives.</div> زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد, طرح‌واره درمانی, حل تعارضات, کیفیت زندگی, زوجین. couple therapy based on acceptance and commitment, schema therapy, conflict resolution, quality of life, couples. 285 303 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2029-2&slc_lang=fa&sid=1 Behrooz Ahmadian بهروز احمدیان bahmadi623@gmail.com 100319475328460047670 100319475328460047670 No Department of Counseling, Boujnord Branch, Islamic Azad University, Boujnord, Iran. گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Ebrahim Alizadeh Mousavi ابراهیم علیزاده موسوی iauqalizade@gmail.com 100319475328460047671 100319475328460047671 Yes Department of psychology, Quchan Branch, Islamic Azad University, Quchan, Iran. گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران. Ali Jahangiri علی جهانگیری alijahangiri@pnu.com 100319475328460047672 100319475328460047672 No Department of psychology, Payamenoor University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران.