Journal of Psychological Science

fa طراحی و اثربخشی برنامه ارتقاء مهارت‌های خواندن بر اساس کارکردهای اجرایی ویژه دانش‌آموزان مبتلا به نارساخوانی با کاستی توجه Design and effectiveness of a reading skills enhancement program based on executive functions, specifically for students with comorbid dyslexia and ADHD تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: با توجه به تک بعدی بودن پروتکل های موجود درباره کارکرد اجرایی، تدوین مداخلات تکلیف محور مبتنی بر کارکردهای اجرایی و بررسی اثربخشی آن بر مهارت‌های خواندن دانش‌آموزان مبتلا به نارساخوانی با کاستی توجه اهمیت دارد. هدف: این پژوهش با هدف طراحی و بررسی اثربخشی برنامه ارتقاء مهارت‌های خواندن براساس کارکردهای اجرایی ویژه دانش‌آموزان مبتلا به نارساخوانی با کاستی توجه انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر ترکیبی (کیفی و کمی) بود در بخش کیفی با مرور سیستماتیک از پژوهش های مرتبط با اثربخشی کارکرد اجرایی بر علملکرد خواندن بررسی و 35 مقاله انتخاب و براساس تکالیف استفاده شده در این مقالات یک برنامه درمانی طراحی گردید؛ و اعتبار آن توسط 9 نفر متخصص ارزیابی گردید. روش مرحله دوم پژوهش کمی از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان نارساخوان پایه دوم و سوم شهر تهران بود که به مراکز ناتوانی یادگیری شهر تهران مراجعه کرده بودند که براساس فراخوان به روش نمونه گیری داوطلبانه 55 نفر از آن ها انتخاب شد، سپس براساس ملاک های ورود و خروج در نهایت 24 نفر (هر گروه 12 نفر) به صورت تصادفی گمارش شدند. ابزارهای مورد استفاده مقیاس هوشی وکسلر کودکان ویرایش پنجم (کرمی و همکاران، 1395)، مقیاس درجه بندی اسنپ-4 و آزمون نما بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس اندازهگیری مکرر در نرم افزار 25-SPSS تحلیل شدند. یافته ها: شاخص های CVI و CVR به ترتیب برابر با 82/0 و 78/0 بود میانگین آزمون خواندن در گروه آزمایش بین مراحل پیش آزمون و پسآزمون تفاوت معنی دار داشت (01/0 >P). میانگین آزمون خواندن در گروه آزمایش بین مراحل پس آزمون و پیگیری تفاوت معنی دار نداشت (05/0 <P). نتیجه‌گیری: براساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که تکالیف مبتنی بر کارکردهای اجرایی در ارتقای مهارت‌های خواندن دانش آموزان مبتلا به نارساخوانی با کاستی توجه کارآمد است</div> <div style="text-align: justify;">Background: Due to the one-dimensionality of the existing protocols about the executive function devising task-oriented and diverse interventions grounded in executive functions and evaluating their effectiveness on the reading skills of students with attention-deficit reading disabilities is of paramount importance. Aims: This study aims to design and assess the effectiveness of a program aimed at improving reading skills, specifically focusing on executive functions, for students afflicted with attention-deficit reading disabilities. Methods: This research employs a mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative elements. In the qualitative phase, a therapeutic intervention designed to enhance reading proficiency was developed based on a systematic review of relevant studies, with input from a panel of nine experts to ensure its validity. The subsequent quantitative phase involves a quasi-experimental design, including pre-test, post-test, and follow-up measurements with a control group. The study population consists of second and third-grade students with reading disabilities in Tehran who sought assistance from learning disability centers. Using voluntary sampling, 55 students were initially selected, and ultimately, 24 students (12 in each group) were randomly assigned based on stringent entry and exit criteria. The research instruments utilized include the Wechsler Intelligence Scale for Children, Fifth Edition, the SNSP-IV grading scale, and the reading assessment. Data analysis was conducted using repeated measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS 25 software. Results: The mean scores on the reading assessment within the experimental group exhibited a statistically significant difference between the pre-test and post-test phases (p< 0.01). However, no significant difference was observed between the post-test and follow-up phases (p> 0.05). Conclusion: Based on the findings, it is evident that the developed program can effectively enhance the reading proficiency of students grappling with attention-deficit reading disabilities.</div> دانش‌آموزان مبتلا به نارساخوانی با کاستی توجه, کارکردهای اجرایی ویژه, کاستی توجه, برنامه ارتقاء مهارت‌های خواندن, نارساخوانی students with attention-deficit reading disabilities, executive functions, reading proficiency, reading disabilities, task-oriented intervention 17 36 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2239-1&slc_lang=fa&sid=1 Samane Maleki سمانه ملکی maleki93@ut.ac.ir 100319475328460033198 100319475328460033198 No Ph.D Candidate in Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Saeed Hassanzadeh سعید حسن زاده shasanz@ut.ac.ir 0450529797 100319475328460033199 Yes Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Reza Rostami رضا رستمی rrostami@ut.ac.ir 0603160107 100319475328460033200 No Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran استاد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Javad Pourkarimi جواد پور کریمی jpkarimi@ut.ac.ir 100319475328460033201 100319475328460033201 No Associate Professor, Department of Educational Administration and Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. دانشیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.