Journal of Psychological Science

fa تعیین اثربخشی برنامه والدگری تأملی تطبیق یافته بر تنیدگی مادران مضطرب Determination of the efficacy of an adapted parental reflective functioning program on the stress of anxious mothers تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: یکی از متغیرهایی که با تنیدگی مادران رابطه دارد، کنش تأملی آنان است. کنش تأملی یا ذهنی‌سازی یک نمود آشکار از روایت ظرفیت ذهنی‌سازی در افراد است. نقش پراهمیت مادر به عنوان مراقب اولیه و اصلی کودک و به دنبال آن، تأثیر تنیدگی بر گسترۀ وسیعی از عملکرد مادر از جمله در فرآیند ذهنی‌سازی بین او و کودک، ضرورت برنامه‌های والدگری تأملی انطباقیافته با ذهنی‌سازی مادر را جهت کاهش تنیدگی مادران مضطرب آشکار می‌سازد، ولی مرور مطالعات پیشین نشان می‌دهد در این زمینه شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه والدگری تأملی تطبیق یافته بر تنیدگی مادران مضطرب انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر، شبه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی مادران مضطرب ساکن شهر تهران در سال 1401 بود. نمونه‌گیری با اعلام فراخوان در سه مهدکودک و چهار کلینیک روانشناختی در شهر تهران و با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس از نوع هدفمند از بین مادران داوطلب دارای علائم اضطراب انجام شد. در نهایت، تعداد 20 نفر مادر مضطرب (با کسب حداقل نمرۀ اضطراب متوسط در آزمون اضطراب بک) به عنوان نمونۀ آماری انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. ابزار اصلی جمع‌آوری اطلاعات نیز شامل پرسشنامۀ تنیدگی والدینی - فرم کوتاه (آبیدین، 1995) بود. گروه آزمایش در طی 8 جلسه، برنامۀ آموزش والدگری تأملی تطبیق‌یافته با ذهنی‌سازی مادر را دریافت کردند، ولی اعضای گروه گواه هیچ گونه مداخله‌ای را دریافت نکردند. همچنین برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس و نرمافزار SPSS-20 استفاده شد. یافته ها: نتایج آزمون تحلیل کواریانس در پژوهش حاضر نشان داد برنامه مداخله‌ای والدگری تأملی تطبیق یافته در بین خرده مقیاس‌های سه‌گانۀ تنیدگی والدینی به طور معناداری باعث کاهش آشفتگی والدین و تعاملات ناکارآمد والد - فرزند شد (0/001 P<)، اما در کاهش نمرات خرده مقیاس ویژگی‌های کودک مشکل‌آفرین اثربخش نبود. نتیجه گیری: با توجه به اثربخشی برنامه مداخله‌ای والدگری تأملی تطبیق یافته بر میزان تنیدگی مادران مضطرب در مطالعۀ حاضر، به نظر می‌رسد آموزش والدین در این زمینه می‌تواند یکی از مناسب‌ترین روش‌ها برای بهبود تعاملات مادر - کودک، شکل‌گیری دلبستگی ایمن در کودکان و متعاقب آن، کاهش سطح تنیدگی مادران مضطرب یاشد.</div> <div style="text-align: justify;"> Background: One of the variables related to mothers' stress is their reflective action. The act of reflection or mentalization is a clear manifestation of the narration of the capacity of mentalization in people. The important role of the mother as the primary and main caregiver of the child and, following that, the effect of stress on a wide range of the mother's performance, including in the mentalization process between her and the child, it reveals the necessity of reflective parenting programs adapted to mother's mentalization in order to reduce the stress of anxious mothers, But the review of previous studies shows that there is a research gap in this field. Aims: The present study was conducted with the aim of determining the efficacy of the adapted parental reflective functioning program on the stress of anxious mothers. Method: The method of the current research was a quasi-experiment of pre-test-post-test type with a control group. The statistical population of the research included all anxious mothers living in Tehran in 2022. Sampling was done by announcing a call in three kindergartens and four psychological clinics in Tehran and using the available purposeful sampling method among volunteer mothers with anxiety symptoms. Finally, 20 anxious mothers (with a minimum average anxiety score in the Beck anxiety test) were selected as a statistical sample and randomly assigned to two experimental and control groups. The main data collection tool included the Parenting Stress Index – short form (Abidin, 1995). During 8 sessions, the experimental group received the adapted parental reflective functioning program to the mentalization of the mother, but the members of the control group did not receive any intervention. Also, covariance analysis method and SPSS-20 software were used for data analysis. Results: The results of the covariance analysis test in the present study showed that the reflective adapted parental reflective functioning program among the three subscales of parental stress, it significantly reduced parental distress and parent-child dysfunctional interaction (P<0.001), But it was not effective in reducing the subscale scores of difficult child characteristics. Conclusion: Considering the effectiveness of the adapted parental reflective functioning program on the level of stress of anxious mothers in the present study, it seems that training parents in this field can be one of the most appropriate methods to improve mother-child interactions, the formation of secure attachment in children and subsequently, the reduction of the stress level of anxious mothers.</div> برنامه والدگری تأملی تطبیق یافته, تنیدگی, مادران مضطرب adapted parental reflective functioning program, stress, anxious mothers 73 88 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2249-2&slc_lang=fa&sid=1 Bahareh Anjomshoaa بهاره انجم شعاع bahare_anjomshoaa@yahoo.com 2980145688 0009-0006-3319-5432 No Ph.D Candidate in Counseling, Faculty of Education Sciences and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Ali Kimiaei علی کیمیایی kimiaee@um.ac.ir 2998765123 100319475328460033210 Yes Associate Professor, Department of Counseling and Education Psychology, Faculty of Education Sciences and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشیار، گروه مشاوره و روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Parisasadat Seyed Mousavi پریساسادات سید موسوی p_mousavi@sbu.ac.ir 2987645324 100319475328460033211 No Assiatant Professor, Family Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran استادیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Hossein Kareshki حسین کارشکی kareshki@um.ac.ir 2990764523 100319475328460033212 No . Associate Professor, Department of Counseling and Education Psychology, Faculty of Education Sciences and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشیار، گروه مشاوره و روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.