Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت ‌های اجتماعی-هیجانی بر شایستگی اجتماعی و پرخاشگری نوجوانان پسر دارای نافرمانی مقابله ‌ای Comparison of the effect of group schema therapy and social-emotional skills training on social competence and aggression of teenage boys with aggression in boy adolescents with confrontational disobedience تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال نافرمانی مقابله ‌ای، شایع ‌ترین اختلال دوران کودکی و نوجوانی است. وجود اختلال نافرمانی مقابله ‌ای در دوران کودکی و نوجوانی، خطر طیف وسیعی از آسیبشناسی روانی آینده را در بزرگسالی ایجاد می‌ کند. هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت ‌های اجتماعی-هیجانی بر شایستگی اجتماعی و پرخاشگری نوجوانان پسر دارای نافرمانی مقابله ‌ای بود. روش: طرح پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شبه آزمایشی از سری طرح های پیش آزمون – پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر با اختلال نافرمانی مقابله ‌ای بودند که در سال تحصیلی 1402-1401 در دوره اول متوسطه شهر بابلسر مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش 45 نفر از دانش آموزان با اختلال نافرمانی مقابله ای بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه های شایستگی اجتماعی (کوهن و رسمن، 1972) و پرخاشگری (نواکو، 1986) استفاده شد. گروه آزمایشی طرحواره درمانی گروهی را منطبق با برنامه آموزشی (یانگ و همکاران، 2003) در طول 20 جلسه 60 دقیقه ای دریافت کردند. همچنین گروه آموزش مهارت ‌های اجتماعی و هیجانی را منطبق با برنامه آموزشی (صدری دمیرچی، 1389) در 12 جلسه 90 دقیقهای دریافت کردند. برای تجزیه و تحلیل داده ‌های پژوهش از نرم افزار SPSS.26 و روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که بین میانگین نمرات پس ‌آزمون شایستگی اجتماعی و پرخاشگری بین گروه ‌های آزمایشی و گواه تفاوت معنی ‌دار وجود دارد (05/0 >P). نتایج آزمونهای تعقیبی بنفرونی نشان داد که بین طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت‌ های اجتماعی-هیجانی از نظر اثربخشی بر شایستگی اجتماعی و پرخاشگری نوجوانان پسر دارای نافرمانی مقابله ‌ای تفاوت معنیداری وجود ندارد. نتیجه‌ گیری: از طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت ‌های اجتماعی-هیجانی می ‌توان برای ارتقای شایستگی اجتماعی و کاهش پرخاشگری نوجوانان پسر مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله ‌ای بهره جست.</div> <div style="text-align: justify;"><div></div></div> <div style="text-align: justify;">Background: Oppositional disobedience disorder is the most common disorder of childhood and adolescence. The existence of oppositional disobedience disorder in childhood and adolescence creates the risk of a wide range of future psychopathology in adulthood. Aims: The purpose of this study was to compare the effect of group schema therapy and social-emotional skills training on social competence and aggression in boy adolescents with confrontational disobedience. Methods: The research design was applied in terms of purpose and quasi-experimental methods in a series of pre-test-posttest designs with a control group. The statistical population included all male students with oppositional defiant disorder who were studying in the first high school period in Babolsar in the academic year 2022-2023. The sample consisted of 45 students with oppositional defiant disorder who were selected by purposive sampling method and randomly assigned to two experimental and control groups. Social competence (Cohen et al., 1972) and aggression (Novaco, 1986) questionnaires were used to collect the research data. The experimental group received group schema therapy under the educational program (Young et al., 2003) for 20 sessions of 60 minutes. Also, the group received social and emotional skills training through the educational program (Sadri Damirchi, 2010) in 12 sessions of 90 minutes. SPSS.26 software and multivariate analysis of covariance were used to analyze the data. Results: The results of multivariate analysis of covariance showed that there was a significant difference between the mean scores of social competence and aggression between experimental and control groups. The results of Bonferroni post hoc tests showed that there was no significant difference between group schema therapy and social-emotional skills training in terms of effectiveness on social competence and aggression in adolescents with oppositional defiant disobedience. Conclusion: Based on the research findings, it can be said that the effect of group schema therapy and social-emotional skills training on social competence and aggression of boys with confrontational disobedience is the same, and for solving the problems of these adolescents both therapeutic interventions can be used.</div> طرحواره درمانی گروهی, آموزش مهارت ‌های اجتماعی-هیجانی, شایستگی اجتماعی, پرخاشگری aggression, group schema therapy, social competence, social-emotional skill training 247 266 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2185-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Salari فاطمه سالاری nahidsalary@yahoo.com ۰۰۵۱۷۲۸۲۴۹ No Ph.D Candidate in Counseling, Bojnord Branch, Islamic Azad University, Bojnord, Iran. دانشجوی دکتری مشاوره، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Fateme Shahamat Dehsorkh فاطمه شهامت ده سرخ f.shahamat@khayyam.ac.ir 0940953153 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Khayyam University, Mashhad, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه خیام، مشهد، ایران. Narges Rasooli نرگس رسولی narges.rasouli@yahoo.com ۰۰۵۱۷۲۸۲۴۹ No Assistant Professor, Department of Psychology, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.