Journal of Psychological Science

fa بررسی اثربخشی آموزش سرمایه روا‌نشناختی بر هیجان های مثبت و ‌خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان The efficacy of psychological capital training on positive emotions and academic optimism among students عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: دانشآموزان در طول آموزش رسمی تنها به کسب دانش نائل نمی ‌شوند بلکه هیجان ‌های خوشایند و ناخوشایند مرتبط با یادگیری را رشد می ‌دهند علاوه بر هیجان ‌ها یکی از مهم ‌ترین عوامل شناختی مرتبط با عملکرد تحصیلی دانش ‌آموزان خوش‌ بینی تحصیلی است‌. اگر‌چه پژوهش ‌های متعددی در زمینه اثربخشی سرمایه روانشناختی انجام ‌شده، اما در رابطه با اثربخشی آن بر متغیرهای تحصیلی دانش‌آموزان شکاف تحقیقاتی وجود دارد. لذا در این مطالعه به این مسئله که آیا آموزش سرمایه روانشناختی بر هیجان‌ های تحصیلی و ‌خوش ‌بینی دانش ‌آموزان مؤثر است پرداخته شد. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش سرمایه روا‌نشناختی بر هیجان‌ های مثبت و ‌خوش ‌بینی تحصیلی دانش ‌آموزان انجام گرفت. روش: روش پژوهش نیمه ‌آزمایشی از نوع پیش ‌آزمون-پس ‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر بندر امام خمینی در سال تحصیلی 1402- 1401 بود. نمونه آماری شامل 60 نفر بود که از بین 3 مدرسه از کل مدارس پسرانه متوسطه اول به روش نمونه‌ گیری تصادفی خوشه ‌ای چند مرحله ای انتخاب و به ‌طور تصادفی در گروه‌ های آزمایش و گواه (هر گروه 30 نفر) قرار داده شدند. همه شرکت ‌کنندگان پرسشنامه ‌های هیجان‌ های تحصیلی پکران و همکاران (2002) و ‌خوش‌بینی تحصیلی اسچنن-موران و همکاران (2013) را به ‌عنوان پیش‌آزمون تکمیل کردند. در ادامه آزمودنیهای گروه آزمایش مداخله مبتنی بر سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران (2007) را به ‌مدت 10 جلسه 90 دقیقه ‌ای و هر هفته 1 جلسه به ‌صورت گروهی دریافت کردند. پس از پایان مداخله آموزشی، مجدداً اعضای دو گروه آزمایش و گواه پرسشنامه‌ های‌ پژوهش را به عنوان پس آزمون تکمیل کردند. داده ‌های حاصل از پژوهش به‌ شیوه تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک ‌متغیری و با استفاده از نرم‌ افزار آماری SPSS-25 تجزیه ‌و‌تحلیل شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری داده ها نشان داد آموزش سرمایه روانشناختی بر هیجان ‌های مثبت تحصیلی و ‌خوش ‌بینی تحصیلی دانش‌ آموزان تأثیر معنی ‌دار دارد (01/0 p<). همچنین نتایج تحلیل کوواریانس تک متغیری نشان داد آموزش سرمایه روانشناختی بر مؤلفه‌های امیدواری و افتخار از هیجان‌های مثبت تحصیلی و تأکید تحصیلی، اعتماد دانش‌آموزان به معلمان و یگانگی به مدرسه از مؤلفه‌های خوش‌بینی تحصیلی تأثیر معنادار داشته ولی بر مؤلفه لذت از یادکیری از هیجانهای مثبت معنادار نبود (242/0 <p). نتیجه ‌گیری: بر اساس یافته ‌های پژوهش به نظر می ‌رسد آموزش سرمایه روانشناختی می ‌تواند به ‌عنوان مداخله‌ ای کارآمد برای افزایش هیجان ‌های مثبت تحصیلی و ‌خوش ‌بینی تحصیلی دانش‌ آموزان مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: As students’ progress through their formal education, they experience a range of emotions - both positive and negative-associated with their learning. Alongside these emotions, academic optimism is a crucial cognitive factor that affects academic performance. While there has been much research on the effectiveness of psychological capital, there is a lack of studies that explore its impact on academic variables in students. Therefore, this study aims to investigate whether psychological capital training can improve students' educational emotions and optimism. Aims: The current research aimed to determine the effectiveness of psychological capital training on the positive emotions and academic optimism of students. Methods: The research method was a quasi-experimental design, with a pre-test and post-test for a control group. The statistical population consisted of all male middle school students in Bandar Imam Khomeini during the 2023-2024 academic year. The statistical sample included 60 students, selected through multistage cluster random sampling, from three schools out of all first middle schools for boys. They were randomly assigned to either the experimental or control group (each group comprised 30 students). All participants completed the Pekrun et al. (2002) Academic Emotions Questionnaire and the Schnen-Moran et al. (2013) Academic Optimism Questionnaire as a pre-test. Subsequently, the experimental group received a psychological capital intervention based on Luthans et al. (2007) for ten 90-minute sessions, a group setting. After the intervention, both groups completed the questionnaires as a post-test. The data were analyzed using multivariate and univariate covariance analysis with the SPSS-25 statistical software. Results: The results of multivariate covariance analysis of the data showed that psychological capital training has a significant effect on positive academic emotions and academic optimism of students. (p< 0.01). Also, the results of univariate covariance analysis showed that psychological capital training had a significant effect on the components of hope and pride from positive academic emotions and academic emphasis, students' trust in teachers, and school belongingness from the components of academic optimism. But it was not significant on the Pleasure of learning of component from positive emotions(p> 242). Conclusion: Based on the research findings, it seems that psychological capital training can serve as an effective intervention to enhance the positive educational emotions and academic optimism of students.</div> سرمایه روا‌نشناختی, ‌هیجان های مثبت تحصیلی, ‌خوش‌بینی تحصیلی, دانش‌آموزان psychological capital, positive academic emotions, academic optimism, students 1 21 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2323-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Besharati Pour معصومه بشارتی پور Besharati@pnu.ac.ir 3520958007 No Ph.D Candidate in Educational Psychology, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Alireza Hajiyakhchali علیرضا حاجی‌یخچالی a.haji@scu.ac.ir 0059074825 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Manigah Shehni Yailagh منیجه شهنی ییلاق m.shehniyailagh@scu.ac.ir 1971153443 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Gholamhossien Maktabi غلامحسین مکتبی ghmaktabi@scu.ac.ir 2002098514 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.