Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره و آموزش تیپ شناسی شخصیت مایرز/بریگز بر سازگاری تحصیلی دانشجویان Comparing the effectiveness of schema-based training and Myers/Briggs personality typology training on academic adaptation of Imam Javad University students in Yazd city تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: سازگاری تحصیلی یکی از مؤثرترین عوامل در عملکرد تحصیلی است و تعیین تأثیر مداخلههای متعددی بر سازگاری تحصیلی دانشجویان موضوع پژوهشهای مختلفی بوده و نتایج متفاوتی از آن گزارش شده است؛ به این صورت که در برخی موارد بهبود سازگاری تحصیلی با آموزش مبتنی بر طرحواره و در برخی دیگر آموزش تیپشناسی شخصیت مایرز/بریگز گزارش شده است؛ ولی مطالعهای به بررسی مقایسهای این دو رویکرد و نتیجه آن بر سازگاری تحصیلی نپرداخته است. هدف: هدف از این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش تیپشناسی شخصیت مایرز/بریگز و آموزش مبتنی بر طرحواره بر سازگاری تحصیلی دانشجویان بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون و پس آزمون با گروه گواه به همراه پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه امام جواد شهر یزد در سال 1402 بود که از میان آنها 60 نفر با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند 20 نفر آنها در گروه گواه و در هر گروه آزمایش 20 نفر قرار گرفتند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه سازگاری تحصیلی (بیکر و سریاک، 1984) استفاده شد. برای مداخلات آموزشی گروههای آزمایش نیز از بستههای آموزشی تیپشناسی شخیصتی کاترین مایرز و لیندا کربی ترجمه آرسام هورداد (1400) و بسته آموزش مبتنی بر طرحواره (یانگ و همکاران، 1950) استفاده شد. اعضای گروه گواه هیچگونه مداخله‌ای دریافت نکردند. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و همچنین تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد. یافته ها: یافته‌ها نشان داد که آموزش مبتنی بر طرحواره و آموزش تیپشناسی شخصیت مایرز/بریگز منتج به افزایش سازگاری تحصیلی میان دانشجویان میشود (05/0 >p). همچنین نتایج نشان داد که بین اثربخشی آموزش تیپشناسی شخصیت مایرز/بریگز و آموزش مبتنی بر طرحواره بر سازگاری تحصیلی تفاوت معنادار وجود دارد (05/0 >p) و اثرگذاری گروه آموزش مبتنی بر طرحواره بیشتر از آموزش تیپ شناسی شخصیت مایرز/بریگز است. نتیجه‌گیری: مهم‌ترین کاربرد مبتنی بر یافته‌های به دست آمده از این مطالعه، توسعه و بهینه‌سازی برنامه‌های آموزشی و تربیتی مبتنی بر شخصیت‌شناسی مایرز/بریگز برای بهبود سازگاری تحصیلی دانشجویان است. همچنین یافتههای این پژوهش می‌تواند راهنمایی برای مدیران آموزشی باشد که چگونه راهبردهای مناسب و اثربخش برای ارتقای سازگاری تحصیلی دانشجویان و فراگیران خود را طراحی کنند.   Background: Academic adaptation is one of the most influential factors in academic performance and the determination of the impact of multiple interventions on students’ academic adjustment has been the subject of various studies with different results reported; in some instances, improvement in academic adjustment is reported with instruction based on schema and in others with Myers-Briggs personality typology instruction; however, no study has addressed a comparative exploration of these two approaches and their result on academic adjustment. Aims: The aim of this research was to compare the effectiveness of Myers-Briggs type indicator personality training and schema-based instruction on the academic adaptation of students. Methods: The present research method was a quasi-experimental pre-test and post-test with a control group, along with a two-month follow-up. The statistical population included all students of the Imam Javad University in Yazd in 2023, out of which 60 were selected using a convenience sampling method. Out of these, 20 were placed in a control group and 20 in each experimental group. The Academic Adjustment Questionnaire (Baker & Siriyak, 1984) was used for data collection. For the experimental groups’ intervention, the educational packages of Katharine Myers and Linda Kirby’s personality typology translated by Arsam Hordad (2021) and the schema-based teaching package (Young et al., 1950) were used. However, no intervention was received by the members of the control group. Results: The findings indicate that both schema-based training and Myers/Briggs personality typology training lead to an increase in academic adaptation among students (p< 0.05). Furthermore, the results demonstrate a significant difference in the effectiveness of schema-based training and Myers/Briggs personality typology training on academic adaptation. The schema-based training was found to be more effective in enhancing academic adaptation compared to Myers/Briggs personality typology training. This suggests that the approach based on schema may have a greater impact on improving students' adaptability within the educational context. These findings contribute to the understanding of the comparative effectiveness of different training methodologies in fostering academic adaptation among students. Conclusion: The most important application based on the findings obtained from this study is the development and optimization of education and training programs based on Myers/Briggs personality to improve the academic adjustment of students. Also, the findings of this research can be a guide for educational managers on how to design appropriate and effective strategies to improve the academic adaptation of their students and learners.   آموزش تیپ شناسی شخصیت مایرز/بریگز, آموزش مبتنی بر طرحواره, سازگاری تحصیلی دانشجویان Myers/Briggs personality typology training, schema-based training, academic adaptation 155 174 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2202-2&slc_lang=fa&sid=1 Yousef Sabbagh یوسف صباغ Yousefsabagh3831@gmail.com 100319475328460041347 100319475328460041347 No PhD student in Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Roudhan Branch, Tehran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mehrdad Sabet مهرداد ثابت Mehrdadsabet@yahoo.com 100319475328460041348 100319475328460041348 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Rudehen, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Khadijeh Abolmaali خدیجه ابوالمعالی Kh.abolmaali@iau-tnb.ac.ir 100319475328460041349 100319475328460041349 No Professor, Department of Psychology, Tehran North Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. استاد گروه روانشناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.