Journal of Psychological Science

fa اثربخشی طرحواره درمانی بر کمال گرایی، شرم از بدن و نشانه ‌های اختلال بدریخت انگاری بدن در زنان متقاضی جراحی‌ های زیبایی The efficacy of schema therapy on perfectionism, body shame and symptoms of body dysmorphic disorder in women seeking cosmetic surgery تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اهمیت روزافزون جذابیت ظاهری، نگرانی از شکل بدن و ترس از ظاهر جسمانی می ‌تواند در اقدام به جراجی زیبایی مؤثر باشد. تاکنون اثربخشی شیوه های مختلفی بر متغیرهایی مانند شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری بدن مورد بررسی قرار گرفته است ولی در این میان اثربخشی طرحواره درمانی مورد توجه پژوهشگران نبوده است. بنابراین ضروری است تأثیر این مداخله برای بهبود وضعیت روانشناختی در افراد متقاضی جراحی زیبایی بررسی شود. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر کمال گرایی، شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری بدن در زنان متقاضی جراحی های زیبایی بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش ‌آزمون-پس ‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متقاضی جراحی زیبایی مراجعه کننده به کلینیک زیبایی در شهر تهران در 9 ماهه اول سال 1400 بودند که که از بین آن‌ ها کلینیک فاطمه زهراء تهران به عنوان نمونه با شیوه در دسترس انتخاب شد و از میان مراجعه کنندگان به آن مرکز 30 نفر با توجه به معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت طرحواره درمانی (یانگ و همکاران، 2006) به مدت 10 جلسه 90 دقیقهای قرار گرفت. تمامی شرکت کنندگان به وسیله پرسشنامه‌های چند بعدی کمال گرایی (هویت و فلت، 1991)، شرم از تصویر بدن (دوارت و همکاران، 2014) و ترس از بدریختی بدنی (لیتلتون و همکاران، 2005) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ ها از طریق نرم افزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌ گیری‌ مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش کمال گرایی، شرم از بدن و نشانه های اختلال بدریخت انگاری بدن بود (05/0 p<). همچنین نتایج مربوط به اثر تعاملی بین زمان و گروه نشان می ‌دهد که این اثر در تمامی متغیرها معنی‌ دار است (05/0 >p). بنابراین بین سطوح مختلف زمان و سطوح مختلف گروه ‌ها تعامل وجود دارد. نتیجه ‌گیری: با توجه به اثربخشی طرحواره درمانی، لزوم تمرکز بر این درمان به عنوان یکی از درمان ‌های کمکی، حمایتی و توانبخشی در کنار درمان دارویی در کاهش پیامدهای ناشی از کمال گرایی، شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری پیشنهاد می‌ شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The escalating importance of physical attractiveness, concerns regarding body image, and fear of bodily appearance can significantly influence the decision to undergo cosmetic surgery. While the efficacy of various interventions on variables such as body shame and signs of body dysmorphic disorder has been examined, the effectiveness of schema therapy has not received sufficient attention from researchers. Therefore, it is imperative to investigate the impact of this intervention on improving the psychological status of individuals seeking cosmetic surgery. Aims: The aim of the present study was to investigate the effectiveness of schema therapy on perfectionism, body shame and symptoms of body dysmorphic disorder in women seeking cosmetic surgery. Methods: This study employed a semi-experimental pretest-posttest design with a two-month follow-up period. The statistical population included all women seeking cosmetic surgery at the Fatemeh Zahra Beauty Clinic in Tehran during the first 9 months of 2021. Among them, 30 participants were selected based on the study's inclusion criteria and randomly assigned to either the experimental or control group. The experimental group received schema therapy sessions (Yang et al., 2006) for ten 90-minute sessions. All participants were evaluated using multidimensional measures of perfectionism (Hewitt & Flett, 1991), body image shame (Davard et al., 2014), and fear of physical deformity (Littleton et al., 2005). Data were analyzed using SPSS-24 software and multivariate analysis of variance with repeated measures. Results: The results indicated the effectiveness of schema therapy on reducing perfectionism, body shame and symptoms of body dysmorphic disorder (p< 0.05). Also, the results related to the interaction effect between time and group show that this effect is significant in all variables (p< 0.05). Therefore, there is interaction between different levels of time and groups. Conclusion: Considering to the effectiveness of schema therapy it is suggested to focus on this therapy as one of the auxiliary, supportive and rehabilitation therapy along with drug treatment in reducing the consequences of perfectionism, body shame and the symptoms of dysmorphic disorder.</div> کمال گرایی, شرم از بدن, نشانه های اختلال بدریخت انگاری بدن, طرحواره درمانی perfectionism, body shame, body dysmorphic disorder, schema therapy 197 216 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2391-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrshad Mashkouri مهرشاد مشکوری Mehrshadmashkouri@yahoo.com 2279680300 100319475328460041103 No Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Zahra Bagherzadeh Gholmakani زهرا باقرزاده گلمکانی Z.golmakan@gmail.com 0937076244 100319475328460041104 Yes Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Ahmad Mansouri احمد منصوری mansoury_am@yahoo.com 5729903995 100319475328460041105 No Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. استادیار گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Mohammadreza Khodabakhsh محمدرضا خدابخش khodabakhsh@ut.ac.ir 0945797559 100319475328460041106 No Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.