Journal of Psychological Science

fa تأثیر مؤلفه های معماری و محیطی فضاهای میانی مجموعه های مسکونی بر علائم حیاتی و استرس ساکنان Impact of architectural and environmental components of the intermediate spaces of residential complexes on the vital and stress of residents تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: فضای معماری بر روی استرس و علائم حیاتی ساکنان در مجموعههای مسکونی تأثیرگذارند. تلاش برای یافتن راهکارهایی در جهت کاهش استرس و بهبود شرایط فیزیولوژیکی به واسطه استفاده از مؤلفه های کالبدی محیطی و معماری می تواند الگوی مناسبی برای طراحی فضاهای مسکونی و حیات بخشی ساکنان در شهرهای بزرگ باشد. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مؤلفه های معماری و محیطی بر میزان علائم حیاتی و استرس در ساکنان مجموعه های مسکونی بود. روش: روش پژوهش حاضر، از نوع علّی-مقایسه ای (پس رویدادی) بود. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان مجموعههای مسکونی ثامن و مهستان در منطقه 22 شهرداری تهران در سال 1401 بود. نمونه گیری خوشهای تصادفی انجام شد. در نهایت تعداد 161 نفر از ساکنان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار اصلی جمع آوری اطلاعات نیز شامل پرسشنامه محقق ساخته مورد تأیید توسط 5 متخصص رشته معماری و در قسمت سنجش علائم حیاتی از دستگاه فشارخون، اکسیژن خون، ضربان قلب و برای سنجش استرس به وسیله کیت های سنجش PH مورد سنجش بزاق دهان بود. همچنین برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم افزار SPSS-22 استفاده شد. یافته ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس در این پژوهش نشان داد که مؤلفه‌ های محیطی و معماری به ‌طور معناداری استرس را کاهش داده و علائم حیاتی را بهبود بخشیده ‌اند. بر اساس مدل نهایی، مؤلفه ‌های معماری با اندازه اثر 78/0 و مؤلفه‌ های محیطی با اندازه اثر 69/0 تأثیر قابل توجهی داشتند. نتیجه‌ گیری: با توجه به تأثیر مؤلفه های محیطی و معماری بر استرس و علائم حیاتی در مطالعه حاضر، به نظر می رسد توجه به متغیرهای محیطی و معماری می تواند یکی از مناسب ترین روش ها برای بهبود سلامت فیزیکی (علائم حیاتی) و کاهش استرس ساکنان در مجموعه های مسکونی میباشد. ازهمین رو بهره گیری از علوم روانشناختی یکی از راه های بهبود طراحی معماری و دستیابی به محیطی سرشار از آرامش و آسایش ساکنان است.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Architectural space affects the stress and vital signs of residents in residential complexes. Trying to find solutions to reduce stress and improve physiological conditions through the use of environmental and architectural physical components can be a good model for designing residential spaces and improving the lives of residents in big cities. Aims: The purpose of the current research is to investigate the effect of architectural and environmental components on the level of vital signs and stress in residents of residential complexes; which can achieve solutions for designing spaces with minimum stress and increasing the health of residents. Methods: The research method is causal-comparative. The statistical population is 161 residents of Samen and Mahestan residential complexes in the 22nd district of Tehran Municipality in 2022, and random cluster sampling method was used. First, the vital signs of people were blood pressure, blood oxygen, heart rate, and then oral saliva was measured by pH measurement kits. In the following, the questionnaire and covariance analysis test were used. Results: The results of the covariance test in the present study showed that environmental components significantly reduce stress and improve vital signs, and architectural components significantly affect stress and improve vital signs. Therefore, architectural components with an effect size of 0.58 and environmental components with an effect size of 0.69 affect the improvement of vital signs and stress. Conclusion: Considering the effectiveness of environmental and architectural components in the present study, it seems that paying attention to environmental and architectural variables is one of the most suitable methods to improve physical health (vital signs) and reduce the stress of residents in residential complexes.</div> عوامل معماری, عوامل محیطی, فضاهای میانی, علائم حیاتی, استرس architectural factors, environmental factors, intermediate spaces, vital signs, stress 227 248 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2410-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Ashraf Sadat سیده اشرف سادات a.sadat@sru.ac.ir 4911611642 100319475328460034026 No Ph.D. in Architecture, School of Architecture and Urban Design Engineering, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Mohammad Sadegh Taher Tolou Del محمدصادق طاهر طلوع دل msttd@sru.ac.ir 0034407099 100319475328460034027 Yes Associate Professor, Department of Architecture, School of Architecture and Urban Design Engineering, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran دانشیار، گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Bahram Saleh Sedghpour بهرام صالح صدق پور sedghpour@sru.ac.ir 0045565694 100319475328460034028 No Associate Professor, Department of Educational Sciences, School of Humanities, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran. دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.