Journal of Psychological Science

fa پژوهشی میدانی در مفاهیم فرسودگی شغلی، تعارض کار-خانواده، سرمایه روانشناختی و سلامت روان معلمان با تأکید بر نقش جنسیت A field study on the concepts of job burnout, work-family conflict, psychological capital, and mental health of teachers with an emphasis on gender roles تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: بررسی ادبیات حوزه معلمان ابتدایی و عوامل مؤثر بر شغل آن ها مانند فرسودگی شغلی، سلامت روانی، سرمایه اجتماعی و تعارض کار-خانواده نشان داد تاکنون مطالعه ای به بررسی تفاوت های جنسیتی معلمان ابتدایی شهر تهران از این منظر نپرداخته است. هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی تفاوت های جنسیتی در فرسودگی شغلی، تعارض کار-خانواده، سلامت روانی و سرمایه روانشناختی در معلمان ابتدایی شهر تهران بود. روش: روش این پژوهش توصیفی و از نوع پس رویدادی و علّی-مقایسه‌ای بود. جامعه آماری شامل معلمین ابتدایی شهر تهران (12656 نفر) و نمونه 400 نفر (223 زن و 177 مرد) بود که با روش نمونه‌ گیری طبقه ‌ای با انتساب مساوی (از هر منطقه 50 معلم) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی شغلی (مسلش و جکسون، 1981) پرسشنامه تعارض کار و خانواده (کارلسون و همکاران، 2000) پرسشنامه سلامت روانی (گلدبرگ و هیلر، 1979) پرسشنامه سرمایه روانشاختی (لوتانز، 2007) بود. روش تجزیه و تحلیل شامل استفاده از میانگین، انحراف معیار، کجی، کشیدگی و آزمون t مستقل بود. یافته ها: تفاوت جنسیتی معناداری در فرسودگی شغلی، سرمایه روانشناختی و تعارض کار خانواده وجود دارد. فرسودگی شغلی، سرمایه روانشناختی و تعارض کار خانواده در معلمان زن به طور معناداری بیشتر از معلمان مرد بود (05/0 >P) ولی تفاوت دو جنس در متغیر سلامت روان معنادار نبود (05/0 <P). نتیجه‌ گیری: امروزه زنان در کنار نقش کلیدی در خانواده و تربیت فرزندان، به عنوان نیروی انسانی توانمند و کارآمد در جامعه حضور دارند. وجود مشکل در هر کدام از این دو حوزه آسیب ‌زاست. طبق یافته ‌های این پژوهش و با توجه به بالاتر بودن میزان این متغیرها در معلمان زن، فراهم نمودن خدمات مشاوره روانشناختی و کارگاه‌ های آموزشی روانشناسی ویژه آن ها و انعطاف‌ پذیر کردن ساعات کاری معلمان در جهت کاهش میزان فرسودگی شغلی و تعارض کار-خانواده در معلمان می ‌تواند مؤثر باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The literature review in the field of elementary school teachers and factors influencing their profession, such as job burnout, mental health, social capital, and work-family conflict, has shown that there has been no study to date examining gender differences among elementary school teachers in Tehran in these aspects. Aims: The aim of this research was the considering of gender differences in burnout, family- work conflict, mental health, and psychological capital in Tehran elementary teachers. Methods: the method of this research was Descriptive, in kind of post event and casual- comparative research. Statistical society in this research consists of all elementary school teachers in Tehran (12656 teachers) and sample was 400 teachers (233 female & 177 male) were selected by equal assignment Stratified sampling method (each region 50 teachers). Research instruments consist of Masalas' burnout questionnaire, Carlsons' family- work conflict questionnaire, and Goldberg & Hillier mental health questionnaire, and Luthans, Psychological capital questionnaire. Analyzing methods were mean, standard deviation, skewness, courtesies, and Independent T-test. Results: There are significant gender difference in burnout, psychological capital, and family- work conflict. Burnout, psychological capital, and family- work conflict in female teachers, were significantly more than men teachers were. However, there are no significant gender difference in mental health. Conclusion: Nowadays, women alongside the key role in family and nurturing children are present in society as the strong and competent work force. Presence of problem in these tow domains is traumatic. According to this research finding and by considering women teachers high rate of this variables, providing psychological counseling services, psychological workshops for female teachers, and making flexible working hours are effective for decreasing burnout and family- work conflict.</div> تعارض کار-خانواده, تفاوت های جنسیتی, فرسودگی شغلی, سرمایه روانشناختی, سلامت روانی, معلمان ابتدایی burnout, family-work conflict, gender comparison, mental health, psychological capital, elementary school teachers 275 291 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2433-2&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Niksirat فرشته نیک سیرت f.niksirat66@gmail.com 0083352181 100319475328460040758 No Ph.D Candidate in Psychology, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Molouk Khademi Ashkzari ملوک خادمی اشکذری mkhademi@alzahra.ac.ir 0036294276 100319475328460040759 Yes Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران. Zahra Naghsh زهرا نقش z.naghsh@ut.ac.ir 1280391391 100319475328460040760 No Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.