Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی، درمان راه حل محور و تمرینات استقامتی بر باورهای خودکارآمدی دانش آموزان دختر دارای اختلال هراس اجتماعی A comparison of the efficacy of metacognitive therapy, solution-focused therapy and endurance exercises on self-efficacy beliefs of female students with social phobia disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: یکی از شایع ترین اختلالات که تأثیر منفی بر تمام ابعاد زندگی مبتلایان دارد، هراس اجتماعی است. در دهه های اخیر، گرایش به سمت بررسی اثربخشی رویکردهای درمانی جدید در کاهش اختلال هراس اجتماعی نوجوانان افزایش یافته است و پروتکل های درمانی چون تمرینات استقامتی، درمان فراشناختی و درمان راهحل محور مورد بررسی قرار گرفته است که اثربخشی هر یک از این درمانها در مطالعات مختلفی به اثبات رسیده است. اما خلاء پژوهشی که وجود دارد، این است که مطالعهای به بررسی تفاوت های این درمان ها نپرداخته است. هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی، درمان راه حل محور و تمرینات استقامتی بر باورهای خودکارآمدی دانش آموزان دختر دارای اختلال هراس اجتماعی بود. روش: روش پژوهش حاضر، شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. از بین دانش آموزان دختر مقطع دوم متوسطه نواحی سه گانه آموزش و پرورش شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1401-1402 تعداد 60 نفر به عنوان نمونه های پژوهش به صورت در دسترس و با توجه به ملاک های ورود به مطالعه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در 4 گروه 15 نفری (سه آزمایش و یک گواه) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های هراس اجتماعی (کانور، 2000) و باورهای خودکارآمدی عمومی (شرر، 1982) بود. داده ها با نرمافزار SPSS23 و آزمون تحلیل واریانس مختلط تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد هر سه درمان موجب افزایش باورهای خودکارآمدی دانش آموزان دارای هراس اجتماعی شد (0/05 >P) و بین سه گروه مداخله درمان فراشناخت، راهحل محور و تمرینات استقامتی از لحاظ اثربخشی تفاوت معناداری مشاهده نشد (0/05 <P). نتیجه‌گیری: با توجه به این‌که درمان فراشناخت، راه حل محور و تمرینات استقامتی بر باورهای خودکارآمدی مبتلایان به اختلال اضطراب اجتماعی مؤثر بوده است، پیشنهاد می‌شود که از این دو شیوه جهت کاهش علائم اضطراب اجتماعی این افراد در راستای زندگی بهینه و رضایت از زندگی و مشکلات دیگر در مراکز مشاوره خصوصی استفاده گردد</div> <div style="text-align: justify;">Background: One of the most common disorders that negatively impacts all aspects of individuals' lives is social phobia disorder. In recent decades, there has been an increasing trend towards investigating the effectiveness of new therapeutic approaches in reducing social anxiety disorder among adolescents, and treatment protocols such as endurance training, metacognitive therapy, and solution-focused therapy have been examined for their efficacy in various studies. However, a research gap exists as no study has focused on comparing the differences between these treatments. Aims: The aim of the present study was to compare the effectiveness of metacognitive therapy, solution-focused therapy, and endurance training on self-efficacy beliefs of female students with social anxiety disorder. Methods: The present study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and one-month follow-up. Sixty female students from the second grade of secondary school in three educational districts of Kermanshah city in the academic year 1401-1402 were selected as the research sample based on accessibility and inclusion criteria. They were randomly assigned to four groups of 15 (three experimental and one control). The research instruments included the Social Anxiety Scale (Connor, 2000) and General Self-Efficacy Scale (Sherer, 1982). The data were analyzed using SPSS23 software and mixed analysis of variance. Results: The findings indicated that all three treatments led to an increase in self-efficacy beliefs of students with social anxiety disorder (p< 0.05), and no significant differences in effectiveness were observed among the three intervention groups of metacognitive therapy, solution-focused therapy, and endurance training (p> 0.05). Conclusion: Given that metacognitive therapy, solution-focused therapy, and endurance training were effective in enhancing self-efficacy beliefs of individuals with social anxiety disorder, it is recommended to utilize these two approaches to reduce social anxiety symptoms and improve the quality of life and other problems in private counseling centers.</div> درمان فراشناختی, درمان راه حل محور, تمرینات استقامتی, باورهای خودکارآمدی, اختلال هراس اجتماعی etacognitive therapy, solution-focused therapy, endurance exercises, self-efficacy beliefs, social phobia disorder 133 153 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2490-1&slc_lang=fa&sid=1 Elahe Bagheri الهه باقری elahe23090@gmail.com 3359522443 100319475328460043240 No Ph.D Candidate in Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University Borujerd Branch, Borujerd, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران. Kourosh Goodarzi کورش گودرزی k.goodarzy@gmail.com 4131932581 100319475328460043241 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University Borujerd Branch, Borujerd, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران. Mehdi Roozbahani مهدی روزبهانی mehdi.roozbahani@gmail.com 3932785231 100319475328460043242 No Assistant Professor, Department of Motor Behavior, Islamic Azad University Borujerd Branch, Borujerd, Iran استادیار، گروه رفتار حرکتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد، بروجرد، ایران. Keivan Kakabraee کیوان کاکابرایی kakabraee@gmail.com 3230708350 100319475328460043243 No Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University Kermanshah Branch, Kermanshah, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.