Journal of Psychological Science

fa تدوین مدل واکاوی آسیب های خانواده های چانبازان PTSD به روش آمیخته Compilation of a model for examining traumas of PTSD veterans' families using a mixed method تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: مطالعات نشان دادهاند که جنگهای شدید، ناتوانی طولانی مدتی برای بازماندگان به همراه دارد. بروز ناتوانی و اختلال روانی نظیر اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، با میزان نزدیکی و مواجهه با جنگ ارتباط مستقیم دارد. بنابراین واکاوی آسیبهای روانشناختی در این افراد، مراقبین و خانوادههای آنها در جهت کاربرد مداخلات دارویی برای جانبازان و روانشناختی برای خانوادههای آنان یک ضرورت اساسی است که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است. هدف: هدف از پژوهش حاضر تدوین الگوی واکاوی آسیبهای خانوادههای جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روششناسی از سری طرحهای تحقیق آمیخته اکتشافی (کیفی- کمّی) است. جامعه آماری در بخش کیفی را کلیه کارشناسان و صاحبنظران حوزه خانواده (مشاوران مرکز مشاوره و مددکاران)، خانوادههای جانبازان (همسران و فرزندان جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه) استان کرمانشاه در سال 1401 بود. نمونه پژوهش 42 نفر از متخصصان و صاحبنظان حوزه خانواده و خانوادههای جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود که به روش نمونهگیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها در بخش کیفی از مصاحبههای نیمه ساختار یافته استفاده شد. دادههای به دست آمده به سه روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از روش اشتراوس و کوربین (1998) مورد تحلیل قرار گرفتند. جامعه آماری در بخش کمی را کلیه خانوادههای جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه شهر کرمانشاه در سال 1401 بود. نمونه پژوهش 200 نفر از اعضای خانوادههای جانبازان شهر کرمانشاه بود که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه محقق ساخته آسیبهای خانوادههای جانبازان پاسخ دادند. دادههای جمعآوری شده با استفاده از نرمافزار Smart PLS مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از مجموعه دادههای به دست آمده در بخش کیفی در قالب 138 مقوله فرعی، 15 مقوله اصلی و 1 مقوله مرکزی سازماندهی شدند. 15 مقوله اصلی شامل مشکلات ناشی از افراد پیرامونی و شبکههای حمایتی اجتماعی، مشکلات ویژگیهای شخصیتی، مشکلات چرخه زندگی، مشکلات کیفیت زندگی، مشکلات عملکرد خانواده، مشکلات روانشناختی، مشکلات ارتباط تعامل والد- کودک، مشکلات مالی و اقتصادی، مشکلات ارتباط با همسر، مشکلات محیط درون خانواده، مشکلات در روشهای مقابلهای، مشکلات اقدامات سازمانی و فرهنگ ساز، مشکلات پیامدهای خانوادگی، مشکلات پیامدهای اجتماعی و مشکلات پیامدهای فردی بودند. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی 15 مقوله اصلی شناسایی شده در بخش کیفی را مناسب با دادهها تشخیص داد که از روایی و پایایی ترکیبی برخوردار بودند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این مطالعه میتوان گفت خانوادههای جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه در حوزه های متعددی با چالش های مهمی روبرو هستند و الگوی ارائه شده که از برازش مطلوبی برخوردار است، میتواند در جهت کاهش آسیبهای خانوادهها، به روانشناسان بالینی، مشاوران خانواده، مددکاران و نهادها و سازمانهای متولی کمک کننده باشد.   Background: Studies have shown that intense wars bring long-term disability to survivors. The incidence of disability and mental disorders such as post-traumatic stress disorder (PTSD) is directly related to the degree of proximity and exposure to war. Therefore, the analysis of psychological damages in these people, caregivers and their families to apply pharmacological interventions for veterans and psychological interventions for their families is a basic necessity that has not been addressed so far. Aims: The purpose of this study was to develop a model for analyzing the injuries of the families of veterans with post-traumatic stress disorder. Methods: This research is applied in terms of purpose and methodologically it is one of the series of exploratory mixed research projects (qualitative-quantitative). The statistical population in the qualitative section consisted of all experts and experts in the field of family (counselors of counseling centers and social workers), families of veterans (spouses and children of veterans with post-traumatic stress disorder) in Kermanshah province in 2022. The sample consisted of 42 experts and experts in the field of family and families of veterans with post-traumatic stress disorder who were selected by purposive sampling method until theoretical saturation was reached. Semi-structured interviews were used to collect data in the qualitative part. The obtained data were analyzed using three methods of open, axial and selective coding using Strauss, & Corbin (1998) method. The statistical population in the quantitative section included all families of veterans with post-traumatic stress disorder in Kermanshah in 2022. The sample consisted of 200 family members of veterans in Kermanshah who were selected by convenience sampling method and responded to a researcher-made questionnaire on injuries of veterans' families. The collected data were analyzed using Smart Plus software. Results: The data set obtained in the qualitative section was organized into 138 sub-categories, 15 main categories, and 1 central category. 15 main categories include problems caused by surrounding people and social support networks, personality problems, life cycle problems, quality of life problems, family functioning problems, psychological problems, parent-child interaction communication problems, financial and economic problems, communication problems With the wife, there were problems of the environment within the family, problems in coping methods, problems of organizational and cultural measures, problems of family consequences, problems of social consequences and problems of individual consequences. The confirmatory factor analysis results identified 15 main categories identified in the qualitative section as suitable for the data, which had combined validity and reliability. Conclusion: Based on the results of this study, it can be said that the families of veterans suffering from post-traumatic stress disorder are facing important challenges in many areas, and the presented model, which has a favorable fit, can be used to reduce psychological damage: clinical experts, family counselors, helpers and institutions and organizations in charge of helping.   PTSD, خانواده های جانبازان, واکاوی آسیب ها, روش آمیخته اکتشافی PTSD, veteran' families, injury analysis, mixed methods research 293 315 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2519-2&slc_lang=fa&sid=1 Rahim GoliGarmakhani رحیم گلی گرمخانی moshaver.g98@gmail.com 4208738308 100319475328460041164 No Ph.D. Student in Counseling, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University of Sanandaj, Sanandaj, Iran دانشجوی دکترای مشاوره، گروه روان شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. Hasan Amiri حسن امیری ahasan.amiri@iau.ac.ir 4969449546 100319475328460041165 Yes Assistant Professor, Psychology Department, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah, Iran (Corresponding Author) استادیار، گروه روان شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران (نویسنده مسئول). Mohsen GolMohammadian محسن گل محمدیان mgolmohammadian@gmail.com 3241433864 100319475328460041166 No Associate Professor, Counseling Department, Faculty of Social and Educational Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.