Journal of Psychological Science

fa اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر کمال گرایی، شرم از بدن و نشانه‌های اختلال بدریخت انگاری بدن در زنان متقاضی جراحی‌های زیبایی The effectiveness of compassion focused therapy on perfectionism, body shame and symptoms of body dysmorphic disorder in women seeking cosmetic surgery تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: نگرانی از شکل بدن و ترس از ظاهر جسمانی می‌تواند در اقدام به جراجی زیبایی مؤثر باشد. تاکنون اثربخشی شیوههای مختلفی بر متغیرهایی مانند شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری بدن مورد بررسی قرار گرفته است ولی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت مورد توجه پژوهشگران نبوده است. بنابراین ضروری است تاثیر این مداخله برای بهبود وضعیت روانشناختی در افراد متقاضی جراحی زیبایی بررسی شود. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه آموزشی متمرکز بر شفقت بر کمال گرایی، شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری بدن در زنان متقاضی جراحیهای زیبایی بود. <div style="text-align: justify;">روش: روش پژوهش حاضر نیمهآزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متقاضی جراحی زیبایی مراجعهکننده به کلینیک زیبایی در شهر تهران در 9 ماهه اول سال 1400 بودند که که از بین آن‌ها کلینیک فاطمه زهراء تهران به عنوان نمونه با شیوه در دسترس انتخاب شد و از میان مراجعهکنندگان به آن مرکز 30 نفر با توجه به معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت درمان متمرکز بر شفقت به مدت 8 جلسه 120 دقیقهای قرار گرفت. تمامی شرکت کنندگان بهوسیله پرسشنامه‌های چند بعدی کمالگرایی (هویت و فلت، 1991)، شرم از تصویر بدن (دوارت و همکاران، 2014) و ترس از بدریختی بدنی (لیتلتون و همکاران، 2005) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق نرم افزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌ مکرر تحلیل شدند.</div> یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر کاهش کمال گرایی، شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری بدن بود (05/0 p<). همچنین نتایج مربوط به اثر تعاملی بین زمان و گروه نشان می‌دهد که این اثر در تمامی متغیرها معنی‌دار است (05/0 >p). بنابراین بین سطوح مختلف زمان و سطوح مختلف گروه‌ها تعامل وجود دارد. نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت، لزوم تمرکز بر این درمان به عنوان یکی از درمان‌های کمکی، حمایتی و توانبخشی در کنار درمان دارویی در کاهش پیامدهای ناشی از کمالگرایی، شرم از بدن و نشانههای اختلال بدریخت انگاری پیشنهاد می‌شود.   Background: Concern about body shape and fear of physical appearance can significantly influence the decision to undergo cosmetic surgery. While the efficacy of various methods on variables such as body shame and symptoms of body dysmorphic disorder has been studied, the effectiveness of compassion-focused therapy (CFT) has not been adequately addressed by researchers. Therefore, it is essential to examine the impact of this intervention on the psychological well-being of individuals seeking cosmetic surgery. Aims: The aim of the present study was to investigate the effectiveness of compassion focused therapy on perfectionism, body shame and symptoms of body dysmorphic disorder in women seeking cosmetic surgery. Methods: This semi-experimental study employed a pre-test, post-test design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population included all women seeking cosmetic surgery at a beauty clinic in Tehran during the first nine months of 2021. Fatemeh Zahra Clinic in Tehran was selected as a sample using convenience sampling. From the clients at this center, 30 women meeting the inclusion criteria were randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group underwent CFT for eight 120-minute sessions. All participants were assessed using the Multidimensional Perfectionism Scale (Hewitt & Flett, 1991), the Body Image Shame Scale (Duarte et al., 2014), and the Body Dysmorphic Disorder Fear Scale (Littleton et al., 2005). Data were analyzed using SPSS-24 software and repeated measures analysis of variance. Results: The results indicated the effectiveness of CFT in reducing perfectionism, body shame, and symptoms of body dysmorphic disorder (p< 0.05). Additionally, the results regarding the interaction effect between time and group showed that this effect was significant for all variables (p< 0.05). Therefore, there is an interaction between different levels of time and different levels of groups. Conclusion: Given the effectiveness of CFT, it is recommended to consider this therapy as a supportive, auxiliary, and rehabilitative treatment alongside medication to reduce the outcomes associated with perfectionism, body shame, and symptoms of body dysmorphic disorder.   کمال گرایی, شرم از بدن, نشانه‌های اختلال بدریخت انگاری بدن, درمان متمرکز بر شفقت Perfectionism, body shame, body dysmorphic disorder, compassion focused therapy 229 247 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2391-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehrshad Mashkouri مهرشاد مشکوری Mehrshadmashkouri@yahoo.com 2279680300 100319475328460044881 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Neyshabur Branch, Neyshabur, Iran. دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران. Zahra Bagherzadeh Gholmakani زهرا باقرزاده گلمکانی Z.golmakan@gmail.com 0937076244 100319475328460044882 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Neyshabur Branch, Neyshabur, Iran. استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران. Ahmad Mansouri احمد منصوری mansoury_am@yahoo.com 5729903995 100319475328460044883 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Neyshabur Branch, Neyshabur, Iran. استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران. Mohammadreza Khodabakhsh محمدرضا خدابخش khodabakhsh@ut.ac.ir 0945797559 100319475328460044884 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Neyshabur Branch, Neyshabur, Iran. استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران.