Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثر بخشی آموزش گروهی شناختی-رفتاری، آموزش شفقت‌به‌خود و آموزش مثبت‌نگری بر سرمایه‌روانشناختی دانش‌آموزان دختر دارای افکار خودکشی Comparing the effectiveness of cognitive-behavioral group training, self-compassion training and positivity training on the psychological capital of female students with suicidal thoughts تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: مطالعات مختلف نشان داده‌اند که سرمایه روانشناختی، یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر بهبود وضعیت روانی و مقابله با استرس، در کاهش افکار خودکشی است. در این میان، شیوه‌های مختلف مداخله‌ای به منظور تقویت سرمایه روانشناختی و کاهش افکار خودکشی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. با این حال، شکاف پژوهشی موجود در زمینه مقایسه تأثیر مداخلات شناختی-رفتاری، شفقت به خود و مثبت‌نگری بر پایه آموزه‌های دینی بر سرمایه روانشناختی دانش‌آموزان دختر دارای افکار خودکشی هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته است. هدف: هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی آموزش درمان شناختی-رفتاری، شفقت به خود و مثبت‌نگری براساس آموزههای دینی بر سرمایه‌روانشناختی در دانش‌آموزان دختر دارای افکار خودکشی بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر خرم‌آباد در سال تحصیلی 1403-1402 بود. نمونه‌ آماری شامل 60 نفر بود که از بین 3 مدرسه از کل مدارس دخترانه متوسطه دوم به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای انتخاب و به طور تصادفی در گروههای آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) قرار داده شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه افکار خودکشی (بک و همکاران، 1979) و پرسشنامه سرمایه روانشناختی (مکگی، 2011) بود. پروتکلهای آموزشی برای گروههای آزمایش به ترتیب آموزش شناختی – رفتاری (برایان و راد، 2018) به مدت 10 جلسه 90 دقیقهای، آموزش شفقت به خود (پل گیلبرت، 2000) به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای و آموزش مثبتنگری بر اساس آموزههای دینی (فرنام و حمیدی، 1395) به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای به صورت یک جلسه در هفته به صورت گروهی دریافت کردند، درحالی که گروه گواه آموزشی دریافت نکرد. دادههای حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل کوواریانس تک و چندمتغیری، با استفاده از نرمافزار SPSS-25 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که هر سه آموزش بر مؤلفههای سرمایه‌روانشناختی (خودکارآمدی، امیدواری، تابآوری و خوشبینی) تأثیر معناداری داشتهاند (001/0>p) و بین گروه گواه و سه روش آموزش در مؤلفههای متغیر «سرمایه‌روانشناختی» تفاوت معنیداری مشاهده میشود (001/0>p). نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که «آموزش گروهی شناختی-رفتاری» بیشتر بر مؤلفه «خودکارآمدی»، «آموزش مثبتنگری بر اساس آموزههای دینی» بیشتر بر مؤلفه «امیدواری» و «خوشبینی» و «آموزش شفقت به خود» بیشتر بر مؤلفه «تابآوری» مؤثر بوده است (001/0>p). نتیجه‌گیری: بر اساس یافتههای پژوهش به نظر میرسد آموزشهای بکار رفته میتوانند به عنوان مداخلهای کارآمد برای بهبود سرمایه روانشناختی دانشآموزان دختر جهت کاهش افکار خودکشی مورد استفاده قرار گیرد.   Background: Various studies have shown that psychological capital is one of the key factors influencing the improvement of mental health and coping with stress, particularly in reducing suicidal ideation. Different intervention approaches have been examined to enhance psychological capital and reduce suicidal ideation. However, there is a research gap in comparing the effects of cognitive-behavioral interventions, self-compassion, and positive thinking based on religious teachings on the psychological capital of female students with suicidal thoughts. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral therapy, self-compassion, and positive thinking based on religious teachings on psychological capital among female students with suicidal thoughts. Methods: The current study employed a semi-experimental pretest-posttest design with a control group. The population consisted of all female high school students in Khorramabad during the academic year 2023-2024, totaling 10,385 individuals. A multi-stage cluster random sampling method was used. Initially, four high schools were randomly selected from the education district of Khorramabad, and suicidal ideation questionnaires were distributed to all students. Those scoring above 18 on the Beck Suicide Ideation Scale (1979) were selected as the initial sample. From this group, 60 individuals scoring below the mean on the psychological capital questionnaire (McGhee, 2011) were randomly assigned to four groups of 15: three experimental groups and one control group. The experimental groups received respectively: cognitive-behavioral therapy (Brian & Rad, 2018) for 10 sessions of 90 minutes each, self-compassion training (Paul Gilbert, 2000) for 8 sessions of 90 minutes each, and positive thinking based on religious teachings (Farnam & Hamidi, 2016) for 8 sessions of 90 minutes each, while the control group received no intervention. Data were analyzed using one-way and multi-way analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS-25. Results: The results showed that all three trainings had a significant effect on psychological capital components (self-efficacy, hope, resilience and optimism) (p< 0.01). The results of multivariate covariance analysis showed that there is a significant difference between the control group and the three training methods in the components of the "psychological capital" variable (p< 0.01). The results of the follow-up test showed that "cognitive-behavioral group training" is more on the "self-efficacy" component, "positivity training based on religious teachings" is more on the "hope" and "optimism" component, and "self-compassion training" It has been more effective on the "Resilience" component (p< 0.01). Conclusion: Based on the findings of the research, it seems that the training used can be used as an effective intervention to improve the psychological capital of female students to reduce suicidal thoughts.   آموزش گروهی شناختی – رفتاری, آموزش شفقت به خود, آموزش مثبت-نگری بر اساس آموزه‌های دینی, سرمایه روان‌شناختی cognitive-behavioral group training, self-compassion training, positivity training based on religious teachings, psychological capital 251 271 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2687-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahbpbeh Parvardeh محبوبه پرورده parvardeh.ma@fh.lu.ac.ir 1756029334 100319475328460041360 No PhD Candidate in, Department of Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. Mohammad Abasi محمد عباسی abasi.mo@lu.ac.ir 1674326543 100319475328460041361 Yes Associate Professor Department of Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران. Ezatolah Gadampour عزت‌اله قدم‌پور ghadampour.e@lu.ac.ir 4136543214 100319475328460041362 No Professor, Department of Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.