Journal of Psychological Science

fa اثرات منفی روان‌ درمانی‌های پویشی بر اساس ویژگی‌های درمانگر، درمانجو و رویکرد درمانی: یک مطالعۀ کیفی The negative effects of dynamic psychotherapies based on the characteristics of the therapist, the therapist, and the treatment approach: a qualitative study. تخصصي Special پژوهشي Research  زمینه: همان‌گونه که اشکال مختلف روان‌درمانی پویشی می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر برای درمان اختلالات روانی مورد توجه قرار‌ گیرد، می‌تواند با اثرات منفی نیز همراه باشد. با این حال، علی‌رغم مطالعات مختلف، در زمینۀ اثرات منفی روان‌درمانی‌های پویشی، مطالعات کیفی اندکی صورت گرفته است.  هدف: هدف از انجام این پژوهش کیفی، ارائه مدلی مفهومی از اثرات منفی روان درمانی‌های پویشی بر اساس ویژگی‌های درمانگر، درمانجو و رویکرد درمانی بود.روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش داده بنیاد (گراندد تئوری) انجام شد. جامعۀ مورد مطالعه پژوهش شامل تمامی روان درمانگران پویشی تهران و درمانجویان ساکن شهر تهران در سال‌های 1402 و 1403 بود که از  یکی از شیوه‌های روان درمانی پویشی، استفاده کرده بودند. نمونۀ مورد پژوهش شامل 18 نفر از درمانگران پویشی و 8 نفر از درمانجویانی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش، مصاحبه‌ نیمه ساختار یافته بود. داده‌های حاصل از مصاحبه‌های انجام شده با روش اشتراوس و کوربین تجزیه و تحلیل شدندیافته ها: در تحلیل نهایی داده‌ها، 17 مضمون محوری شامل مکانیسم‌های دفاعی بدوی درمانجو،کیفیت رابطه با والدین، ویژگی‌های شخصیتی درمانجو، مقاومت به درمان، آشفتگی در ساختار خانواده، ویژگی‌های شخصیتی درمانگر، خطاهای حرفه‌ای درمانگر، تخطی از مرزهای درمانی، عدم تسلط حرفه‌&lrm;ای، مشکلات زندگی جاری درمانگر، عینی نبودن معیارهای ارزیابی در رویکردهای پویشی، بدون ساختار بودن درمان‌های پویشی،  تشدید نشانگان، تشدید مشکلات روان‌تنی، تشدید گرایش‌های خود تخریبی، اخلال در عملکرد،  شناسایی شدند و در نهایت "بافتار تعاملی درمانگر و درمانجو" به عنوان مضمون مرکزی انتخاب شد.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، مهم‌ترین عامل مؤثر بر اثرات منفی روان درمانی‌های پویشی، فضای تعاملی بین درمانگر و درمانجو بود،پیشنهاد می‌شود ویژگی‌های شخصیتی درمانگران مورد ارزیابی قرار گیرد. هم‌چنین مطالعاتی به منظور بررسی نقش تعاملی درمان‌های غیر روان‌شناختی و درمان‌های پویشی بر اثرات منفی ناشی از روان درمانی انجام شود.   <div dir="rtl" style="text-align: left;">Background: Just as different forms of dynamic psychotherapy can be considered as an effective tool for the treatment of mental disorders, it can also have negative effects. However, despite various studies, there have been few qualitative studies on the negative effects of dynamic psychotherapies.Aims: The purpose of this qualitative research was to present a conceptual model of the negative effects of dynamic psychotherapies based on the characteristics of the therapist, the client, and the theraputice approach. Methods: This research was conducted with a qualitative approach and Grounded Theory method. The study population of the research included all dynamic psychotherapists in Tehran and those clients 2023 and 2024 who had used dynamic psychotherapy. The research sample consisted of 18 dynamic psychotherapists and 8 clients who were selected by purposeful sampling method. The data collection tool in this research was semi-structured interviews. The data from the interviews were analyzed using the Strauss & Corbin method.Results: 17 axial codes including, primitive defense mechanisms of the client, quality of the parent-child relationship, client's personality traits, resistance to therapy, family structure disturbances, therapist's personality traits, therapist's professional errors, boundary violations, lack of professional competence, therapist's current life problems, non-objectivity of evaluation criteria in dynamic approaches, unstructured nature of dynamic therapies, exacerbation of symptoms, exacerbation of psychosomatic problems, intensification of self-destructive tendencies, and impairment of functioning, were identified as the components of the negative effects of dynamic psychotherapies, and finally, "interactive context of the therapist and client" was chosen as the central theme.Conclusion: it is suggested to evaluate the personality characteristics of therapists. It is also suggested that studies be conducted in order to investigate the interactive role of non-psychological treatments and dynamic therapies on the negative effects caused by psychotherapy</div> <div class="eJOY__extension_root_class" id="eJOY__extension_root" style="all: unset;"></div> اثر منفی روان‌ درمانی, درمان‌های پویشی, درمانگر, درمانجو, رویکرد درمانی Negative effect, psychotherapy, dynamic therapies, therapist, patient, therapeutic approach 43 63 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2728-1&slc_lang=fa&sid=1 hossein mohajeri حسین مهاجری hosseinmohajeri19288@gmail.com 0083364978 100319475328460041328 No Ph.D Candidate in Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. farmarz sohrabi فرامرز سهرابی asmar567@yahoo.com 1638048290 100319475328460041329 Yes Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. enayatollah zamanpour ابوالقاسم عیسی مراد a_isamorad_s@yahoo.com 2721057952 100319475328460041330 No associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. enayatollah zamanpour عنایت الله زمانپور zamanpour@atu.ac.ir 4650119871 100319475328460041331 No assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.