Journal of Psychological Science

fa تدوین بسته آموزشی تاب‌آوری تحصیلی با رویکرد آموزش مثبت و اثربخشی آن بر خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه پژوهش تک آزمودنی Developing an academic resilience training package based on positive education approach and its effectiveness on academic optimism of high school students-single-subject research تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: طی دو دهه گذشته، پژوهشهای متعددی در مورد رابطه تاب آوری و خوشبینی تحصیلی دانش آموزان انجام شده است اما هنوز دانش آموزانی در مدرسه حضور دارند که با استرس های تحصیلی در کشمکش هستند. این وضعیت نشان میدهد فرایندی که آنها را به تاب آوری و خوشبینی تحصیلی هدایت میکند، همچنان یک موضوع چالش برانگیز است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین برنامه آموزشی تاب آوری تحصیلی مبتنی بر رویکرد آموزش مثبت و اثربخشی آن بر خوشبینی تحصیلی دانش آموزان دختر انجام شد. روش: در این پژوهش از طرح آمیخته اکتشافی مدل تدوین ابزار استفاده شد. ابتدا بسته آموزشی تاب آوری تحصیلی تدوین شد و روایی محتوایی آن تعیین گردید. سپس اثربخشی آن بر خوشبینی دانش آموزان به روش نیمه آزمایشی با ساختار تک آزمودنی ABA همراه با خط پایۀ چندگانه و پیگیری بررسی شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه یازدهم متوسطه منطقه چهار تهران در سال تحصیلی 1402 – 1403 بودند. روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. نمونه آماری شامل 5 دانشآموز پایه یازدهم یک دبیرستان دخترانه منطقه چهار تهران بود. اندازه گیری خوشبینی تحصیلی با استفاده از پرسشنامه خوشبینی تحصیلی اسچنن – موران و همکاران (2013)، سه مرتبه پیش از اجرای آموزش (خط پایه)، چهار مرتبه در جلسات آموزش (سوم، ششم، نهم و دوازدهم) و یک مرتبه چهار هفته بعد از پایان آموزش (پیگیری) انجام گرفت. از نرم افزار Excel برای انجام تجزیه و تحلیل بصری نمودارها، تحلیل روند، ارزیابی ثبات، درصد داده های غیرهمپوش (PND)، درصد دادههای همپوش (POD) و میانگین درصد بهبودی (MPI) استفاده شد. یافتهها: یافتهها نشان دادند که نمره کلی خوشبینی و تمام خرده مقیاسه ای آن در هر پنج آزمودنی از شروع خط پایه تا مرحله مداخله و پیگیری رو به افزایش بوده است. درصد بهبودی به ترتیب در آزمودنی اول 24%، در آزمودنی دوم 31%، در آزمودنی سوم 26%، در آزمودنی چهارم 34%، و در آزمودنی پنجم 31% بود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته های پژوهش میتوان از برنامه آموزشی تاب آوری تحصیلی به عنوان مداخله مؤثر برای بهبود خوشبینی تحصیلی دانش آموزان استفاده کرد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: Over the past two decades, numerous studies have been conducted on the relationship between academic resilience and optimism in students. However, there are still students in school who struggle with academic stress. This situation shows that the process leading them to academic resilience and optimism remains challenging. Aims: The current research was conducted to develop an academic resilience training program based on the positive education approach and its effectiveness on students' academic optimism. Methods: The current research employed a mixed method of instrument development model. First, the academic resilience training program was developed, and its content validity was assessed. Then, its effectiveness on students' optimism was evaluated through a semi-experimental method using a Single-Subject ABA design with multiple baselines and follow-up. The statistical population included all 11th-grade high-school female students in the fourth district of Tehran in the academic year 2023- 2024. purposive sampling method was chosen. The statistical sample comprised 5 11th-grade students from a girls' high school in District 4 of Tehran. Academic optimism was measured using the Academic Optimism Questionnaire (Tschannen-Moran et al., 2013), three times before the training (baseline), four times during the training sessions (third, sixth, ninth, and twelfth), and once four weeks after the end of the training (follow-up). The Excel software was used to visually analyze graphs containing trend, stability, Percentage of Non-overlapping Data, Percentage of Overlapping Data, and Means Percentage Improvement. Results: The findings showed that the total optimism score and all its subscales increased in all five subjects from the baseline (A) to intervention (B) and follow-up (A) stages. The percentage of improvement was 24% in the first subject, 31% in the second subject, 26% in the third subject, 34% in the fourth subject, and 31% in the fifth subject, respectively. Conclusion: Based on the research findings, the academic resilience training program can be used as an effective intervention to improve the academic optimism of female students.  </div> خوش‌بینی تحصیلی, بسته آموزشی تاب آوری تحصیلی, رویکرد آموزش مثبت Academic Optimism, Academic Resilience Training Package, Positive Education Approach 35 54 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2745-1&slc_lang=fa&sid=1 Nadia Rostami نادیا رستمی nadia_rostami2003@yahoo.com 0052137392 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Esmaeil Sadipour اسماعیل سعدی پور e.sadipour@atu.ac.ir 09121487053 Yes Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Hassan Asadzadeh حسن اسدزاده Asadzadeh@atu. ac.ir 09122191318 No Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Soghra Ebrahimi Qawam صغری ابراهیمی قوام qavam@atu.ac.ir 09123947110 No Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.