Journal of Psychological Science

fa خوشه بندی خرده انواع شناختی اختلال های ریاضی در دانش آموزان مدارس ابتدایی Clustering of Cognitive subtypes of Mathematics Disorders in Elementary School Students with Math Disorders تخصصي Special كاربردي Applicable زمینه: اختلال ریاضی یک ناتوانی یادگیری است که درک و محاسبات ریاضی را برای کودکان دشوار می‌کند. ازآنجایی‌که در زمینه شناسایی و تشخیص خرده انواع شناختی این اختلال در مطالعات داخلی نارساییهای متعددی به چشم می‌خورد. در این پژوهش سعی شده است انواع پردازش شناختی عمومی و خاص در کودکان با اختلال ریاضی ارزیابی شود. هدف: شناسایی خرده انواع شناختی اختلال ریاضی در دانش‌آموزان ابتدایی بود. روش: مطالعه حاضر توصیفی - همبستگی است. جامعه آماری اول (تمامی دانش‌آموزان ارجاع شده به مراکز ناتوانی‌های یادگیری استان البرز با تشخیص عملکرد ضعیف ریاضی) و جامعه آماری دوم (تمامی دانش‌آموزان ابتدایی پایه سوم تا ششم استان البرز) در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. شرکت کنندگان شامل 180 نفر بدون اختلال ریاضی و 96 نفرمبتلا به اختلال ریاضی بودند. دانش آموزان با اختلال ریاضی با روش نمونه گیری تصادفی و دانشآموزان عادی با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. شرکت کنندگان تکالیف شناختی طراحی شده در نرم افزار سایکوپای، آزمون هوش وکسلر IV، آزمون فراستیگ، آزمون وپمن، آزمون ایران- کیمت و فرم ارزشیابی رفتاری راتر را تکمیل کردند. داده ها با تحلیل عاملی اکتشافی و خوشهای تحلیل شدند. از نرم افزار SPSS-24 برای تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد شش عامل عملکرد حسابی شناختی، عملکرد مقایسه شناختی، پردازش عددی شناختی، سرعت پردازش شناختی، سرعت پردازش حسابی و دقت پاسخ شناختی شناسایی شدند. شش عامل بر روی‌هم 74 درصد واریانس را تبیین می کردند. شش خوشه شناختی اختلال ریاضی شامل واگرایی پردازش شناختی، محاسبات و دقت با تاخیر در پردازش، شناخت عددی مختل، نقص عددی و دقت، نقص پردازش و دقت، نقص حسابی و مقایسه بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد اختلال ریاضی یک اختلال ناهمگن است. درمانگران و سیستم آموزشی می‌توانند مداخلات متناسب با نوع اختلال هر خوشه را برای کودکان با مشکلات ریاضی براین‌اساس طراحی و استفاده کنند.   Background: Mathematics disorder is a learning disability that makes understanding and performing mathematical calculations challenging for children. Furthermore, numerous gaps exist in domestic studies regarding the identification and classification of the cognitive subtypes of this disorder. This study aims to evaluate general and specific cognitive processing types in children with mathematics disorder. Aims: The study aimed to identify the cognitive subtypes of mathematics disorder in elementary school students. Methods: This descriptive-correlational study was conducted with two target populations, the first consisted of all students referred to learning disability centers in Alborz Province diagnosed with poor mathematical performance, and the second comprised all third- to sixth-grade elementary students in Alborz Province during the 2023-2024 academic year. The participants included 96 students diagnosed with mathematics disorder selected through random sampling and 180 typically developing students selected through stratified random sampling. Participants completed twelve cognitive tasks designed using Psychopy software, the Wechsler Intelligence Scale for Children-IV, the Frostig visual perception test, the Wepman auditory perception test, the Iran-Key math test, and the Rutter Behavioral Rating Scale. The data were analyzed using t-test, exploratory factor analysis and cluster analysis spss 24 software was used for data analysis. Results: The exploratory factor analysis identified six factors: arithmetic cognitive performance, cognitive comparison performance, numerical cognitive processing, cognitive processing speed, arithmetic processing speed, and response accuracy, which together explained 74% of the variance. The cluster analysis revealed six distinct cognitive clusters among children with math disorders: cognitive processing divergence, computation and accuracy with delayed processing, impaired numerical cognition, numerical and accuracy deficits, processing and accuracy deficits, and arithmetic and comparison deficits. Conclusion: The findings suggest that mathematics disorder is a heterogeneous condition. Therapists and educational systems can use these results to design targeted interventions tailored to the specific subtype of mathematics disorder in children with mathematical difficulties.   اختلال ریاضی, خوشه شناختی, خوشه‌بندی, دانش‌آموزان با و بدون اختلال ریاضی Math disorder, cognitive cluster, clustering, with &,,,, without math disorder. 185 208 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2748-1&slc_lang=fa&sid=1 melissa hanifi vahed ملیسا حنیفی واحد m.hanifi@stu.semnaniau.ac.ir 0080933831 No Ph.D Candidate in Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology,Azad University of Semnan,Semnan, Iran. دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد سمنان ،دانشگاه ازاد اسلامی، سمنان، ایران. Siavash Tale pasand سیاوش طالع پسند stalepasand@semnan.ac.ir 0040858154 Yes Professor, Department of Education, Faculty of Education and Psychology, Semnan University, Semnan, Iran. استاد، گروه علوم تربیتی و آموزش و پرورش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Shahab Moradi شهاب مرادی shahabmoradi66@gmail.com 3341719067 No Associate Professor, Department of Education and Psychology ,Azad University of Semnan,Semnan, Iran. استادیار ،گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.