Journal of Psychological Science

fa بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر توجه متمرکز بر خود و نشانه‌های بالینی اختلال اضطراب اجتماعی The effectiveness of schema therapy on self-focused attention and symptoms of social anxiety disorder تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: تحول اخیر در زمینه درمان اختلالات اضطرابی، اصلاح سوگیری توجه را مورد هدف قرار داده است و یافتن درمان مؤثری برای کاهش شدت و عمق نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی که یکی از شایعترین اختلالات اضطرابی است، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر توجه متمرکز بر خود و نشانه‌های بالینی اختلال اضطراب اجتماعی بود. روش: روش پژوهش، طرح نیمه آزمایشی به شیوۀ پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه با پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متاهل دارای اختلال اضطراب اجتماعی مراجعه کننده به مراکز مشاوره روان‌شناختی منطقه 18 شهر تهران در سال 1402 بود که از بین آن‌ها 34 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس و با توجه به معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. همه‌ی شرکت کنندگان توسط پرسشنامه‌ کانون توجه (وودی، چامبلس و گلس، 1997) و سیاهه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت طرحواره درمانی (یانگ، 1990) به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای قرار گرفت. داده‌ها از طریق نرمافزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌ مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش توجه متمرکز بر خود (01/0 p<) و نشانه‌های بالینی اختلال اضطراب اجتماعی (01/0 p<) و ماندگاری تأثیر آن در دوره پیگیری بود (01/0 p<). نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه توجه متمرکز بر خود نقش بارزی را در اختلال اضطراب فراگیر ایفا می‌کند، می‌توان در درمان این اختلال بر این متغیر تمرکز بیشتری داشت. یافته‌های حاضر برای متخصصان بالینی دست اندرکار در حوزه سلامتروان، تلویحات کاربردی به دنبال دارد.   Background: Recent developments in the treatment of anxiety disorders have been attention bias modification and finding effective treatment for social anxiety disorder which is one of the most common disorders to reduce the severity and depth of its symptoms, has considerable importance. Aims: The aim of the present study was to investigate the effectiveness of schema therapy on self-focused attention and symptoms of social anxiety disorder. Methods: The research method was a semi-experimental pretest-posttest design with control group and 45-day follow-up stage. The study population included all married women with social anxiety disorder referred to psychological counseling centers in the 18th district of Tehran in 2023 which among those 34 cases were selected through available sampling and according to the inclusion criteria and they were randomly divided into experimental and control groups. All participants were assessed by the Focus of Attention Questionnaire (Woody, Chambless, & Glass, 1997) and Social Phobia Inventory (Connor et al, 2000). The Experimental group received schema therapy (Young, 2008) sessions for eight 90-minutes sessions. Data were analyzed by SPSS-24 software and MANOVA with repeated measure test. Results: The results indicated the effectiveness of schema therapy on reducing self-focused attention (p< 0.01) and symptoms of social anxiety disorder (p< 0.01) and maintaining its effectiveness in the follow-up stage (p< 0.01). Conclusion: Considering that self-focused attention has a significant role in social anxiety disorder, could be more focused on this variable on the treatment of this disorder. This finding has potential implications for mental health practitioners who are involved in mental health area.   طرحواره درمانی, توجه متمرکز بر خود, نشانه‌های بالینی, اختلال اضطراب اجتماعی schema therapy, self-focused attention, symptoms, social anxiety disorder 205 221 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2615-2&slc_lang=fa&sid=1 Arghavan Kebritchi ارغوان کبریتچی Arghavan_kb@yahoo.com 0453760589 100319475328460046407 No Ph.D Candidate in Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران. Shahnam Abolghasemi شهنام ابوالقاسمی sh.abolghasemi@iau.ac 2279680300 100319475328460046408 Yes Associated Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران. Mansoureh Shahriari-Ahmadi منصوره شهریاری احمدی mansure_shahriari@yahoo.com 0042571510 100319475328460046409 No Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, central Tehran branch, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.