fa ناکارآمدی های طرحواره در تعاملات زناشویی: یک پژوهش کیفی با روش داده بنیاد تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="color:#a42898;">زمینه: </span></strong>طرحوارهها بر باورهای ارتباطی و الگوهای حل تعارضات زوجین تأثیرگذار هستند و از تقابل خلقوخو و محرکهای فرهنگی- اجتماعی و تربیتی شکل میگیرند. در نتیجه برای درک آنها نیاز به توجه به بافت فرهنگی و تجربه زیسته افراد است. با این حال، پژوهشهای محدودی به بررسی تأثیر این طرحوارهها در بستر فرهنگی ایران و چگونگی شکلگیری الگوهای تعاملی ناکارآمد پرداختهاند.<span style="color:#a42898;"><strong> هدف:</strong></span>هدف از این پژوهش شناسایی الگوهای تعاملی ناکارآمد و طرحواره محور زوجین بر اساس بافت جامعه ایرانی و ارائه الگوی مفهومی بود.<span style="color:#a42898;"><strong> روش: </strong></span>پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش داده بنیاد انجام شد. جامعه مورد مطالعه پژوهش شامل تمامی زوج درمانگران با رویکرد طرحواره محور شهر تهران بودندکه از طریق نمونه گیری هدفمند از نوع در دسترس انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 8 زوج درمانگر جمعآوری شد و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل شدند. برای ارزشیابی اعتبار یافتههای مصاحبهها از روش تأمل مشارکتکنندگان و مرور خبرگان غیرشرکتکننده استفاده شد. برای تحلیل دادهها از نرمافزار Maxqda نسخه 20 استفاده شد.<span style="color:#a42898;"><strong> یافته ها: </strong></span>نتایج پژوهش حاکی از دو مقوله محوری و 14 مقوله اصلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل 2 مقوله محوری )ناامنی و نامتمایز یافتگی(، شرایط علی )سیستم خانواده، سبک فرزندپروری والدین، الگوگیری از والدین، سنتها وآموزههای ناکارآمد، توصیه به بیاعتمادی، تجربه طرد و تحقیرشدن(، شرایط زمینهای )فرهنگ(، شرایط میانجی )عوامل درون فردی، عوامل محیطی(، راهبردها )اجتناب، تسلیم، جبران افراطی( و پیامدها )تعامالت ناکارامد( سازمان یافت. <strong><span style="color:#a42898;">نتیجه گیری: </span></strong>نتایج این پژوهش نشان داد که برای درک بهتر و حل تعارضات روابط زناشویی توجه به بافت فرهنگی و تجارب زیسته افراد ضروری است. شناسایی و درک این الگوهای تعاملی ناکارآمد و طرحوارهمحور میتواند در طراحی برنامههای درمانی و مشاورهای مؤثرتر برای زوجین در جامعه ایرانی کمک کننده باشد <strong><span style="color:#a42898;">Background:</span></strong> Schemas have an impact on the communication beliefs and conflict resolution patterns of couples and are formed from the contrast of mood and socio-cultural and educational stimuli. As a result, to understand them, it is necessary to pay attention to the cultural context and people&#39;s lived experience. <span style="color:#a42898;"><strong>Aims:</strong></span> The purpose of this research is to identify dysfunctional and schema-oriented interactional patterns of couples based on the context of Iranian society and to present a conceptual model that was conducted using a qualitative method based on grounded theory.<span style="color:#a42898;"><strong> Methods:</strong></span> The research population was couple therapists with a schema-oriented approach in Tehran, who were selected through targeted sampling of the accessible type. The data were collected through semi-structured interviews with 8 pairs of therapists and were analyzed in three stages of open, central and selective coding. To evaluate the validity of the findings of the interviews, the participants&#39; reflection method and the review of non-participant experts were used. <strong><span style="color:#a42898;">Results:</span></strong> The results of the research indicated two main categories and 14 main categories, which in the form of a paradigm model include2 main categories (insecurity and undifferentiatedness), causal conditions (family system, parents&#39; parenting style, role models from parents, ineffective traditions and teachings, recommendation to mistrust, experiencing rejection and humiliation), contextual conditions (culture), mediating conditions (intra-individual factors, environmental factors), strategies (avoidance, submission, extreme compensation) and consequences (ineffective interactions) were organized. <span style="color:#a42898;"><strong>Conclusion:</strong></span> The results of this research showed that it is necessary to pay attention to the cultural context and people&#39;s lived experience in order to better understand and resolve marital relationship conflicts. Identifying and understanding these ineffective and schema-oriented interactive patterns can help in designing more effective treatment and counseling programs for couples in Iranian society. طرح واره, تعاملات ناکارآمد, زوج درمانی, طرح واره درمانی, تعاملات زناشویی schema, dysfunctional interactions, couple therapy, schema therapy, marital interactions 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2814-1&slc_lang=fa&sid=1 Faatemeh Rezaei فاطمه رضائی faatemeh.rria01@gmail.com 0012962864 100319475328460041319 No PhD student in counseling, Counseling Department, faculty of psychology and educational science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Hossein Salimi Bejestani حسین سلیمی بجستانی h.salimi@atu.ac.ir 5629786581 100319475328460041320 Yes associate professor, Counseling Department, faculty of psychology and educational science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran (corresponding author) دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران، (نویسنده مسئول). Ebrahim Naeimi ابراهیم نعیمی naeimi@atu.ac.ir 6249670564 100319475328460041321 No associate professor, Counseling Department, faculty of psychology and educational science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Mohammad Asgari محمد عسگری drmasgari@atu.ac.ir 3930872171 100319475328460041322 No associate professor, evaluating and measuring department, faculty of psychology and educational science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. دانشیار، گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Kiomars Farahbakhsh کیومرث فرحبخش farahbakhsh@atu.ac.ir 6219849442 100319475328460041323 No associate professor, Counseling Department, faculty of psychology and educational science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.