Journal of Psychological Science

fa مدل سازی ساختاری موفقیت تحصیلی براساس هیجانات تحصیلی و انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان متوسطه اول Structural Modeling of Academic Success Based on Academic Emotions and Cognitive Flexibility among Lower Secondary School Students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: موفقیت تحصیلی به عنوان یکی از محوری‌ترین پیامدهای نظام آموزشی، تحت تأثیر تعاملی سازه‌های عاطفی و شناختی قرار دارد. در این راستا، هیجانات تحصیلی به عنوان پیشران‌های انگیزشی و انعطاف‌پذیری شناختی به عنوان توانایی سازگاری ذهنی با چالش‌های یادگیری، نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل ساختاری موفقیت تحصیلی براساس هیجانات تحصیلی و انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان متوسطه انجام شد.   روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، دانش ‌آموزان دختر پایه‌های هفتم، هشتم و نهم تحصیلی شهر تهران بودند که تعداد 300 نفر از آن ها با روش نمونه ‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای تصادفی به‌ عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های موفقیت تحصیلی (ولز، 2020)، هیجانات تحصیلی (پکران و همکاران، 2002) و انعطاف ‌پذیری شناختی (دنیس و وندروال، 2010) پاسخ دادند .داده‌ها  از طریق روش‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون تک متغیره و چند متغیره با استفاده از نرم افزار spss22  و مدل‌یابی معادلات ساختاری با استفاده از لیزرل 8.5 تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد بین انعطاف‌پذیری شناختی و موفقیت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که ضریب همبستگی بین این دو متغیر برابر با 35/0 و ضریب مسیر استاندارد برابر با 35/0 به‌دست آمد که در سطح 05/0 معنادار بود. همچنین بین هیجانات تحصیلی مثبت و موفقیت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد؛ به‌طوری‌که ضریب همبستگی برابر با 618/0 و ضریب مسیر استاندارد برابر با 43/0 بود. افزون بر این، بین هیجانات تحصیلی منفی و موفقیت تحصیلی رابطه منفی و معناداری به‌دست آمد؛ به‌گونه‌ای که ضریب همبستگی برابر با 658/0- و ضریب مسیر استاندارد برابر با 99/0- بود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان متأثر از عوامل شناختی و هیجانی است. بنابراین، افزایش توانایی دانش‌آموزان در سازگاری شناختی، تغییر راهبردهای یادگیری و تجربۀ هیجان‌های مثبت می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای موفقیت تحصیلی آنان باشد، در حالی‌که غلبۀ هیجان‌های منفی می‌تواند مانع عملکرد مطلوب تحصیلی شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Academic success, as one of the most central outcomes of the educational system, is influenced by the interaction of affective and cognitive constructs. In this regard, academic emotions, as motivational drivers, and cognitive flexibility, as the ability to mentally adapt to learning challenges, play a determining role in students’ academic performance. Aims: The present study aimed to propose a structural model of academic success based on academic emotions and cognitive flexibility among lower secondary school students. Methods: In terms of its objective, the present study was applied research, and in terms of method, it was a descriptive-correlational study. The statistical population consisted of female students in the seventh, eighth, and ninth grades in Tehran. A total of 300 students were selected as the sample using a multistage random cluster sampling method. The participants responded to the Academic Success Questionnaire (Wells, 2010), the Academic Emotions Questionnaire (Pekrun et al., 2002), and the Cognitive Flexibility Inventory (Dennis & Vander Wal, 2010). The data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient, univariate and multivariate regression analyses through SPSS version 22, and structural equation modeling through LISREL version 8.5. Results: The findings indicated a positive and significant relationship between cognitive flexibility and academic success; the correlation coefficient between these two variables was .35, and the standardized path coefficient was also .35, which was significant at the .05 level. Moreover, a positive and significant relationship was found between positive academic emotions and academic success, with a correlation coefficient of .618 and a standardized path coefficient of .43. In addition, a negative and significant relationship was observed between negative academic emotions and academic success, with a correlation coefficient of −.658 and a standardized path coefficient of −.99. Conclusion: Based on the findings of the present study, it can be concluded that students’ academic success is influenced by both cognitive and emotional factors. Therefore, enhancing students’ cognitive adaptability, their ability to modify learning strategies, and their experience of positive emotions can contribute to the improvement of their academic success. Conversely, the predominance of negative emotions may hinder optimal academic performance.</div> موفقیت تحصیلی, انعطاف پذیری شناختی, هیجانات تحصیلی, دانش آموزان. academic success, cognitive flexibility, academic emotions, students. 337 354 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2826-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdis Haji Sanei مهدیس حاجی صانعی mahdis.hs.tkd@gmail.com 0020562985 100319475328460048610 No Department of Educational and Personality Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mohammad Reza Fathi محمدرضا فتحی Mrfathi69@yahoo.com 4282395974 100319475328460048611 Yes Department of Psychology and Consulting, Pardis of shahid Mofatteh of Shahre- Rey, Farhangian university, Tehran, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان تهران، پردیس شهید مفتح شهرری، تهران، ایران.