Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی برآگاهی واج شناختی و نیمانیکس بر کارکردهای اجرایی و حل مسئله دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص Comparison of the efficacy of phonological awareness-based intervention and Neimannics on executive functions and problem-solving skills in students with specific learning disorders تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: کارکردهای اجرایی و مهارت‌های حل مسئله در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص نقش کلیدی در عملکرد تحصیلی آنها ایفا می‌کنند. پژوهش‌های گذشته نشان داده است که مداخلات مبتنی بر آگاهی واج‌شناختی و روش‌های شناختی-رفتاری مانند نیمانیکس می‌توانند به بهبود این توانایی‌ها کمک کنند. با این حال، تاکنون مقایسه سیستماتیک اثربخشی این دو نوع مداخله در بین این گروه خاص از دانش‌آموزان انجام نشده است. هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی برآگاهی واج شناختی و نیمانیکس بر کارکردهای اجرایی و <a name="_Hlk178175896">حل مسئله </a>دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمهآزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری خاص شهر تهران در سال 1402 بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند 60 نفر انتخاب و بهصورت تصادفی 20 نفر در <a name="_Hlk167727097">گروه آزمایش اول </a>(مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی) 20 نفر در گروه آزمایش دوم (مداخله مبتنی بر آموزش نیمانیکس) و 20 نفر در گروه گواه قرار گرفتند.<a name="_Hlk152785387"> ابزارهای گردآوری اطلاعات</a> شامل پرسشنامه نقائص کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان (بارکلی، 2012) و پرسشنامه حل مسئله (کسیدی و لانگ، 1996) بود. به گروه آزمایش تحت <a name="_Hlk152666891">مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی</a> 13 جلسه 60 دقیقهای و برای گروه آزمایش تحت مداخله مبتنی بر آموزش نیمانیکس نیز 12 جلسه 60 دقیقهای ارائه شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روشهای آماری تحلیل واریانس چندمتغیره <a name="_Hlk152785654">در نرم افزار </a>SPSS نسخه 27 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد، بین میزان تأثیرگذاری دو روش مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی و <a name="_Hlk172057366">مداخله نیمانیکس</a> بر کارکردهای اجرایی و راهبرد حلمسئله سازنده، راهبرد حلمسئله غیرانطباقی یا ناسازگارانه تفاوت <a name="_Hlk174347009">معناداری </a>وجود داشت (05/0>P) و میزان تأثیرگذاری روش مداخله نیمانیکس بر متغیرهای مذکور بیشتر از روش مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی بود (05/0>P). نتیجه‌گیری: استفاده از این روش به عنوان یک استراتژی درمانی می‌تواند به بهبود عملکرد تحصیلی این دانش‌آموزان کمک کند. پژوهش‌های آینده پیشنهاد می‌شود تا به بررسی طولانی‌مدت اثرات این مداخلات پرداخته و امکان ترکیب آنها را بررسی کنند.   Background: Executive functions and problem-solving skills play a key role in the academic performance of students with specific learning disorders. Previous studies have shown that interventions based on phonological awareness and cognitive-behavioral methods such as Neimannics can help improve these abilities. However, a systematic comparison of the effectiveness of these two types of interventions among this specific group of students has not yet been conducted. Aims: The aim of the present study was to compare the effectiveness of phonological awareness-based intervention and Neimannics on executive functions and problem-solving skills in students with specific learning disorders. Methods: The current study employed a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population included all students with specific learning disorders in Tehran in 2023. A total of 60 participants were selected using purposive sampling and randomly assigned to three groups: 20 in the first experimental group (phonological awareness-based intervention), 20 in the second experimental group (Neimannics-based intervention), and 20 in the control group. Data collection tools consisted of the Children and Adolescents' Deficits in Executive Functioning Questionnaire (Barclay, 2012) and the Problem-Solving Inventory (Cassidy & Long, 1996). The first experimental group received 13 one-hour sessions of phonological awareness-based intervention, while the second experimental group participated in 12 one-hour sessions of Neimannics-based intervention. Multivariate analysis of variance (MANOVA) was used to analyze the data using SPSS version 27. Results: The results indicated a significant difference between the impact of phonological awareness-based intervention and Neimannics intervention on executive functions and constructive problem-solving strategies, as well as non-constructive or incompatible problem-solving strategies (p< 0.05). The Neimannics intervention showed greater effectiveness on the aforementioned variables compared to the phonological awareness-based intervention (p< 0.05). Conclusion: Using these methods as therapeutic strategies can contribute to improving the academic performance of these students. Future research is recommended to investigate the long-term effects of these interventions and explore the potential benefits of combining them.   آموزش آگاهی واج شناختی, آموزش نیمانیکس, کارکردهای اجرایی, حل مسئله, اختلال یادگیری Phonological awareness training, Nemanix training, executive functions, problem solving, learning disorder 133 150 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2831-1&slc_lang=fa&sid=1 marzie zare مرضیه زارع marziezare84@gmail.com 0081690010 100319475328460041195 No Islamic Azad University, Central Tehran Branch دانشجوی دکترای روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. masoud ghasemi مسعود قاسمی ghassemi64@yahoo.com 0451036425 100319475328460041196 Yes Islamic Azad University, Central Tehran Branch استایار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. mahdie salehi مهدیه صالحی iranpour1000@yahoo.com 0043658156 100319475328460041197 No Islamic Azad University, Central Tehran Branch استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.