Journal of Psychological Science

fa تدوین برنامه آموزشی چندوجهی دانش آموز، خانواده و معلم محور و اثربخشی آن بر حافظه فعال و استدلال کمی در دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری ویژه Designing a Multidimensional Educational Program Focused on the Child, Family, and School, and Evaluating Its Effectiveness on Working Memory and Quantitative Reasoning in Students with Specific Learning Disabilities (with an Emphasis on Dyscalculia Disorder) تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: ناتوانی ویژه یادگیری نوعی مشکل مزمن با پایه عصب شناختی و تحولی است. با توجه به شیوع قابل توجه ناتوانی ویژه یادگیری در کودکان سنین مدرسه و پیامدهای ناشی از این اختلال در وضعیت تحصیلی و آینده این کودکان، خلا یک برنامۀ آموزشی چندوجهی دانش آموز، خانواده و معلم محور برای دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری و بررسی اثربخشی آن بر تقویت حافظۀ فعال و استدلال کمی این دسته از دانش‌آموزان مشهود است. هدف: هدف این پژوهش، تدوین برنامۀ آموزشی چندوجهی دانشآموز، خانواده و معلم محور و سنجش اثربخشی آن بر حافظۀ فعال و استدلال کمی در دانش‌آموزان با ناتوانی ویژه یادگیری بود. روش: روش پژوهش حاضر، آمیخته بود. در بخش کیفی، روش پژوهش تحلیل مضمون و جامعۀ مورد پژوهش شامل تمامی اساتید روان&lrm;‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی و متخصصان حوزۀ روانشناسی کودکان استثنایی بود و نمونه بر اساس اشباع نظری داده&lrm;ها 10 نفر با <a name="_Hlk173421082">روش نمونه‌گیری هدفمند</a> انتخاب شد. روش بخش کمی نیز شبه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری سه ماهه بود. جامعۀ آماری بخش کمی شامل تمامی دانشآموزان با اختلال ریاضی گروه سنی 8 تا 10 سال در آموزش و پرورش منطقه 11 شهر تهران بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند 30 نفر از آن‌ها انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ‌ساختار یافته و ابزار بخش کمی نیز آزمون هوش‌آزمای تهران- استانفورد بینه بود.<a name="_Hlk173422855"> </a>اعضای گروه آزمایش، برنامۀ آموزشی محقق ساخته را در 15 جلسه دریافت کردند. در بخش کیفی از روش کدگذاری در سه مرحلۀ کدگذاری مضامین اصلی، مضامین فرعی و کدهای باز استخراج شده و برای تجزیه و تحلیل داده‌های کمی نیز از روش آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم افزار SPSS-26 استفاده شد. یافته ها: نتایج این پژوهش در بخش کیفی، مضامین اصلی برنامۀ آموزش چندوجهی دانش آموز، خانواده و معلم محور را در سه مورد: تقویت توجه و تمرکز، تقویت حافظه فعال و تقویت استدلال کمی نشان داد. هم‌چنین نتایج بخش کمی نشان داد که برنامۀ آموزشی محقق ساخته، تأثیر معنادار و پایداری بر حافظۀ فعال و استدلال کمی دارد (05/0 P<). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر پیشنهاد می‌شود روانشناسان کودکان استثنایی برای بهبود حافظه فعال و استدلال کمی دانش‌آموزان دارای ناتوانی یادگیری، از برنامۀ آموزشی چندوجهی دانشآموز، خانواده و معلم ‌محور محقق ساخته استفاده کنند. <table align="left" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td style="padding-top:0in; padding-right:12px; padding-bottom:0in; padding-left:12px" valign="top">  <div> </div> </td> </tr> </tbody> </table> Background: Specific learning disability is a chronic problem with a neurological and developmental basis. Given the significant prevalence of specific learning disabilities in school-age children and the consequences of this disorder on the educational status and future of these children, the gap is evident for a multidimensional educational program focused on the student, family, and teacher, for students with learning disabilities and for evaluating its efficacy in enhancing working memory and quantitative reasoning in this group of students. Aims: The aim of this study was to develop a multidimensional educational program focused on the student, family, and teacher, and evaluating its efficacy on working memory and quantitative reasoning in students with specific learning disabilities Methods: The method of the present study was mixed. In the qualitative part, the research method was thematic analysis and the research population included all psychology professors at Islamic Azad University and specialists in the field of exceptional child psychology. And the sample was selected based on theoretical saturationof data, 10 people, using purposive sampling method. The research method in the quantitative part was a quasi-experimental pre-test-post-test with a control group and a three-month follow-up. The statistical population of the quantitative section included all students with math disorders aged 8 to 10 years in the education and training district 11 of Tehran, of which 30 were selected through purposive sampling. The data collection tool in the qualitative section was a semi-structured interview, and the quantitative section was the Tehran-Stanford Binet Intelligence Test. Members of the experimental group received the researcher-made educational program in 15 sessions. In the qualitative section, the coding method was used in three stages of coding: main themes, sub-themes, and open codes. The statistical method of analysis of variance with repeated measures and SPSS-26 software were used to analyze quantitative data. Results: The results of this qualitative study showed the main themes of the multidimensional educational program focused on the student, family, and teacher in three areas: strengthening attention and concentration, strengthening working memory, and strengthening quantitative reasoning. The results of the quantitative section also showed that the researcher-made educational program had a significant and sustainable effect on working memory and quantitative reasoning (P< 0.05). Conclusion: According to the findings of the present study, it is suggested that exceptional child psychologists use a researcher-made, multidimensional educational program focused on the student, family, and teacher to improve working memory and quantitative reasoning in students with learning disabilities.   برنامه آموزشی چندوجهی کودک, خانواده و مدرسه‌محور, حافظه فعال, استدلال کمی, ناتوانی ویژه یادگیری Multidimensional educational program (child, family, school), working memory, quantitative reasoning, specific learning disabilities. 127 144 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2883-1&slc_lang=fa&sid=1 arefeh javanbakht ghahfarokhi عارفه جوانبخت قهفرخی arefehjavanbakht@gmail.com 0063840928 100319475328460041138 No Phd student ,Department of psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Central Tehran Branch,Islamic Azad University, Iran دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی کودکان استثنایی, واحد تهران مرکزی, دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. firoz kiyoumarsi فیروز کیومرثی firozkiyoumarsi@gmail.com 5049169569 100319475328460041139 Yes Assistant professor,Department of Counseling and psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences ,Islamshahr Branch Azad University, Islamshahr, iran. (Corresponding Author) ，firozkiyoumarsi@gmail.com استادیار, گروه روانشناسی, واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر, ایران.(نویسنده مسئول). mahdieh salehi مهدیه صالحی Mah.salehi@iauctb.ac.ir 0043658156 100319475328460041140 No Assistant professor, Department of psychology ,Faculty of Psychology and Educational Sciences, Central Tehran Branch,Islamic Azad University, Iran استادیار، گروه روانشناسی کودکان استثنایی, واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.