Journal of Psychological Science

fa اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای تفکر انتقادی از بعد آزاد اندیشی و انتقادپذیری در دانش آموزان دختر متوسطه اول The Effectiveness of Argumentation Schema Training on Enhancing Critical Thinking in Terms of Open-Mindedness and Receptiveness Among Female Middle School Students تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: در دنیای امروز، توانایی تفکر انتقادی به‌عنوان یکی از مهارت‌های اساسی در فرآیند یادگیری و زندگی اجتماعی شناخته می‌شود. این مهارت شامل دو بعد مهم، یعنی آزاداندیشی و انتقادپذیری است که به افراد کمک می‌کند تا اطلاعات را به‌طور مؤثر تجزیه و تحلیل کنند و تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند. با این حال، در نظام‌های آموزشی، به‌ویژه در مورد دانش‌آموزان دختر، توجه کافی به آموزش این مهارت‌ها نشده است و خلا پژوهشی قابل توجهی در این زمینه وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای تفکر انتقادی از بعد آزاداندیشی و انتقادپذیری در دانش‌آموزان دختر می‌پردازد. هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای تفکر انتقادی از بعد آزاداندیشی و انتقادپذیری در دانش آموزان دختر پایه هفتم متوسطه اول شهرستان سنقر بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی دانش‌آموزان پایه هفتم دوره اول متوسطه در سال تحصیلی 1402-1403 شهرستان سنقر بود. نمونه‌گیری در این پژوهش به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انجام شد و در نهایت، تعداد 120 دانش‌آموز انتخاب شدند که به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه تقسیم شدند (60 نفر در گروه آزمایش و 60 نفر در گروه گواه). جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا (فاکون، 1997) استفاده شد. گروه آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه ایی آموزش مبتنی بر طرحوار استدلال (کاباتز- میمز و کاکان-آکاس، 2020) را فراگرفتند. در نهایت دادهها با آزمون کواریانس با استفاده از نرمافزار SPSS-26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای آزاداندیشی و انتقادپذیری در سطح معناداری (001/0) تأثیر معناداری داشته است. نتیجه‌گیری: آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال به دانش‌آموزان این امکان را می‌دهد که به‌طور فعال در فرآیند یادگیری شرکت کنند و مهارت‌های تحلیلی و استدلالی خود را تقویت نمایند. این نوع آموزش، با تشویق به پرسشگری و تحلیل انتقادی اطلاعات، به ارتقای توانایی دانش‌آموزان در ارزیابی و نقد نظرات و ایده‌های مختلف کمک می‌کند.   Background: In today’s world, the ability to think critically is recognized as one of the essential skills in the learning process and social life. This skill encompasses two important dimensions: open-mindedness and receptiveness to criticism, which help individuals effectively analyze information and make more informed decisions. However, in educational systems, especially concerning female students, there has not been sufficient attention paid to teaching these skills, resulting in a significant research gap in this area. Therefore, the present study aims to investigate the effectiveness of schema-based reasoning training on enhancing critical thinking in terms of open-mindedness and receptiveness to criticism among female students. Aims: The aim of the present research was to evaluate the effectiveness of Argumentation Schema training on enhancing critical thinking, specifically in terms of open-mindedness and receptiveness among seventh-grade female students in Sanqur County. Methods: The present study is applied in terms of its objective and employs a quasi-experimental method with a pre-test and post-test design including a control group. The statistical population of this study consists of all seventh-grade students in the first cycle of secondary education in the Sanqar County during the 2023-2024 academic year. Sampling in this research was conducted using a convenience sampling method, and ultimately, 120 students were selected, who were randomly divided into two groups: the experimental group and the control group (60 students in the experimental group and 60 in the control group). To collect data, the California Critical Thinking Questionnaire (Facione, 1997) was utilized. The experimental group received 10 sessions of 90-minute schema-based reasoning training(Kabat-Zinn & Kakan-Akas, 2020). Finally, the data were analyzed using covariance analysis with the SPSS-26 software. Results: The results indicated that Argumentation Schema training had a significant effect on enhancing open-mindedness and receptiveness at a significance level of (p= 0.001). Conclusion: Argumentation Schema training enables students to actively participate in the learning process and strengthen their analytical and reasoning skills. This type of training, by encouraging inquiry and critical analysis of information, contributes to enhancing students’ abilities to evaluate and critique various opinions and ideas.   آزاداندیشی, انتقادپذیری, طرحواره استدلال, دانش آموزان Open-mindedness, Critical thinking, Argumentation Schema, Students 261 273 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2891-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Salari علی اکبر سالاری aliakbarsalari@gmail.com 3258498581 100319475328460044944 No Master's Student, Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Ker. C., Kermanshah, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Nooshin Salimi نوشین سلیمی noshinsalimi@yahoo.com 3290681920 100319475328460044945 Yes Assistant Professor, Department of Public Health, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah, Iran استادیار، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.