Journal of Psychological Science

fa اثر بخشی آموزش روان‌شناسی مثبت‌نگر بر نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم The effectiveness of positive psychology training on mental vitality and academic optimism of female students in the second year of secondary school تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: روان شناسان به جنبه‌های مثبت فکری، عاطفی و رفتاری توجه نشان داده‌اند. سازه‌های مثبت شامل نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی یا رشد نگرش‌های فکری و رفتاری دانش‌آموزان می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که یکی از عواملی که باعث افزایش خوش‌بینی ذهنی و تحصیلی در نوجوانان می‌شود، روانشناسی مثبت است که رشد تجربیات و ویژگی‌های مثبت را نشان می‌دهد. با این حال، در زمینه تأثیر این مطالعه بر نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دبیرستانی، شکاف تحقیقاتی وجود دارد. هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش روان‌شناسی مثبت نگر بر نشاط ذهنی و خوشبینی تحصیلی دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر شهرکرد در سال تحصیلی 1402-1401بود. روش: وش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون-پس آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرکرد در سال تحصیلی 1402-1401بود. روش نمونهگیری به‌صورت تصادفی چندمرحله‌ای، از بین مدارس متوسطه دوم یک مدرسه تصدفی انتخاب و با توجه به غربالگری، از بین دانش‌آموزان با یک انحراف معیار پایین‌تر از میانگین در پرسشنامه نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی 40 نفر انتخاب شد. سپس شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش(20 نفر) و گروه گواه(20 نفر) جایگزین شدند.گروه آزمایش به مدت 9جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش روان‌شناسی مثبت (مگیار- موئی، 2009)، خوش‌بینی آموخته‌شده (سلیگمن،2006) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه نشاط ذهنی(ریان و فریدریک، 2008) و خوشبینی تحصیلی(شانن موران و همکاران، 2011) استفاده شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل دادهها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و از  نرم اقزازSPSS-26 و آزمون تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر با طرح آمیخته استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد، آموزش روانشناسی مثبت نگر باعث افزایش نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی در بین دانشآموزان در گروه آزمایش در پیش‌آزمون و پس‌آزمون شده است.(001/0>P)، همچنین نتایج آزمون پیگیری پایداری اثر آموزش در مرحله پس‌آزمون  و پیگیری بر دو متغیر را در سطح(001/0>P) نشان داد. نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان از آموزش روان‌شناسی مثبت نگری به‌عنوان یک مهارت ومداخله موثر در نشاط ذهنی و خوش‌بینی تحصیلی دانشآموزان دوره دوم متوسطه استفاده کرد و در زمینه افزایش مهارت‌های مثبت نگری در مدارس و مشاوره اقدامات لازم را انجام داد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Psychologists have focused on positive thought, emotional, and behavioral aspects. Positive constructs include mental vitality and academic optimism, referring to the growth of students' intellectual and behavioral attitudes. Research shows that one factor increasing mental and academic optimism in adolescents is positive psychology, which promotes the development of positive experiences and traits. However, there remains a research gap regarding the impact of this study on mental vitality and academic optimism in female high school students. This gap underscores the need for further research in positive psychology and its potential impact on female high school students, providing educators, researchers, and psychologists an opportunity to contribute to this important field.  Aims: The present study aimed to determine the effectiveness of positive psychology training on mental vitality and academic optimism among female high school students in Shahrekord during the academic year 2022-2023. Methods: The present study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest format, including a two-month follow-up and a control group. The statistical population consisted of all female high school students (second level) in Shahrekord during the 2022–2023 academic year. A multistage random sampling method was used. First, one secondary school was randomly selected. Based on screening results, 40 students who scored one standard deviation below the mean on the Mental Vitality and Academic Optimism questionnaires were selected. Participants were then randomly assigned to two groups: an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). The experimental group received training based on positive psychology (Magyar-Moe, 2009) and learned optimism (Seligman, 2006) over nine 90-minute sessions. Data collection instruments included the Mental Vitality Questionnaire (Ryan & Frederick, 2008) and the Academic Optimism Questionnaire (Shannon Moran et al., 2011). Data analysis was conducted using descriptive statistics (mean and standard deviation) and SPSS-26 software. The results were examined using a mixed-design repeated measures ANOVA. Results: The study results indicated that positive psychology training significantly increased mental vitality and academic optimism among students in the experimental group from the pretest to the post-test (p < 0.001). Furthermore, the follow-up test results demonstrated the stability of the training effects on both. Conclusion: Therefore, positive psychology training can increase students' and counselors' mental cheerfulness and academic optimism.</div> روان شناسی مثبت نگر, نشاط ذهنی, خوشبینی تحصیلی positive psychology ,mental vitality ,academic optimism 1 17 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2909-1&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Pajouhesh فریبا پژوهش f.pajouhesh@iau.ir 4621544438 100319475328460046530 No Department of psychology, Islamic Azad University, ShK.C., Sharekord, Iran. گروه روان شناسی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران. Ahmad ghazanfari احمد غضنفری Ahmadghazanfari1964@iau.ac.ir 1199050921 100319475328460046531 Yes Department of psychology, Islamic Azad University, ShK.C., Sharekord, Iran. گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی،واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران Reza Ahmadi رضا احمدی rozgarden28@iau.ac.ir 0557842956 100319475328460046532 No Department of psychology, Islamic Azad University, ShK.C., Sharekord, Iran. گروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.