Journal of Psychological Science

fa مدل ساختاری انگیزش والدین و پیامدهای پیشرفت دانش‌آموزان با نقش میانجی گر مشارکت خودمختار والدین: آزمون مدل خود تعیین‌گری ریان و دسی Structural Model of Parental Motivation and The Consequences of Student Progress with The Mediating Role of Parents' Autonomous Involvement: Testing Ryan and Deci's Self-Determination Theory تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: موفقیت تحصیلی و پیامدهای ناشی از آن زندگی حال و آینده کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد طبق نظریه خود تعیین‌گری تعامل والدین با فرزندان که تأمین کننده نیازهای خودمختاری آنان می‌باشد می‌تواند رفتار تحصیلی و غیر تحصیلی فرزندان را پیش‌بینی نماید و این تعامل نیز بستگی به انواع انگیزه والدین دارد، تاکنون روابط ساختاری بین انواع انگیزه والدین با موفقیت تحصیلی و پیامدهای آن با نقش میانجی‌گر مشارکت خودمختار والدین بررسی نشده است. هدف: این پژوهش با هدف آزمون مدل ساختاری انگیزش والدین و پیامدهای پیشرفت دانش‌آموزان با نقش میانجی‌گر مشارکت خودمختار والدین بر اساس مدل خود تعیین‌گری ریان و دسی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دختر و پسر پایه پنجم و ششم در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که در مدارس ابتدایی شهر سمنان مشغول به تحصیل بودند. با روش نمونه‌گیری مرحله‌ای تصادفی تعداد 415 دانش‌آموز انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های انگیزه والد برای مشارکت (گرولنیک، 2015)، حمایت از خودمختاری در مقابل مشارکت کنترل‌کننده (لرنر و همکاران، 2022)، انگیزه خودمختار (ریان و کانل، 1989)، شایستگی ادراک شده (هارتر، 1982)، نگرانی مرتبط با مدرسه (ویکهورست، 1973) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرمافزار 26SPSS و 8.80 LISREL تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر عملکرد تحصیلی (043/0-)، شایستگی ادراک شده (074/0-)، نگرانی از مدرسه (137/0) و انگیزه خودمختار دانش آموز (034/0-) اثر ساختاری غیر مستقیم و معنادار داشت. انگیزه کنترل شده والدین اثر ساختاری مستقیم بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری در جهت منفی (131/0-) داشت. اثر ساختاری مستقیم انگیزه خودمختار والدین بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. افزون برآن، هیچیک از اثرهای غیر مستقیم انگیزه خودمختار والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. در عوض انگیزه خودمختار والدین به طور مستقیم بر نگرانی از مدرسه (5/0) در جهت مثبت اثر داشت. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادکه انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر روی عملکرد تحصیلی، شایستگی ادراک شده، نگرانی از مدرسه و انگیزه خودمختار دانش‌آموز اثر ساختاری و معنادار داشت. این مدل ساختاری می‌تواند با توضیح روابط پیچیده بین انگیزه والدین، مشارکت خودمختار والدین و پیامدهای پیشرفت دانش‌آموز، بینش‌های ارزشمندی در مورد چگونگی حمایت از موفقیت دانش‌آموزان ارائه دهد.   Background: Academic success and its associated outcomes have a significant impact on both the present and future lives of children. According to Self-Determination Theory (SDT), parental interactions that satisfy children’s need for autonomy can predict both academic and non-academic behaviors. These interactions depend on the different types of parental motivation. However, the structural relationships between these types of parental motivation, academic success, and its outcomes—mediated by parental autonomy-supportive involvement—have yet to be thoroughly examined. Aims: This study aimed to test a structural model of parental motivation and its consequences for student progress, with autonomous parental involvement serving as a mediator, based on Ryan and Deci's Self-Determination Theory. Methods: A correlational descriptive design using structural equation modeling (SEM) was employed. The statistical population included all fifth and sixth-grade students (2024-2025 academic year) in elementary schools in Semnan, Iran. Using random multistage sampling, 415 students were selected. Parent Motivation for Involvement (Grolnick, 2015), Autonomy Supportive versus controlling Involvement (Lerner et al., 2022), Autonomous Motivation (Ryan & Connell, 1989), Perceived Competence (Harter, 1982), School-Related Worry (Wiekhorst, 1973). Data were analyzed using SPSS-26 and LISREL-8.80. Results: Controlled parental motivation had a significant negative indirect effect on academic performance (β= -0.043), perceived competence (β= -0.074), school-related anxiety (β= 0.137), and autonomous motivation (β= -0.034) through reduced autonomy-supportive involvement. Controlled parental motivation also directly negatively predicted autonomy-supportive involvement (β= -0.131, p< 0.05). The direct effect of autonomous parental motivation on autonomy-supportive involvement was non-significant. Instead, parental autonomous motivation had a direct positive effect on school anxiety (0.5). Conclusion: The results demonstrated that parents' controlled motivation, mediated by parental involvement in autonomy support, exerts a statistically significant structural effect on students' academic performance, perceived competence, school-related anxiety, and autonomous motivation. This structural model elucidates the complex relationships between parental motivation, autonomy-supportive involvement, and student outcomes, offering insights into fostering academic success.   مشارکت والدین, حمایت خودمختار, انگیزش خودمختار, انگیزش تحصیلی, پیشرفت تحصیلی Parental involvement, Autonomy support, Autonomous motivation, Academic motivation, Achievement 229 248 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2524-3&slc_lang=fa&sid=1 Zoubeida rangriz زبیده رنگریز z.rangriz@stu.semnaniau.ac.ir 4579654013 100319475328460041155 No Ph. D. Student. Islamic Azad University. Semnan. Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. Siavash Talepasand سیاوش طالع پسند stalepasand@semnan.ac.ir 09126040690 100319475328460041156 Yes , Faculty of Psychology and Educational Sience. Semnan University, Semnan, Iran. استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان. سمنان. ایران. Nemat Sotodeh Asl نعمت ستوده اصل sotodeh1@yahoo.com 09125315850 100319475328460041157 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.