fa اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر باورهای هوشی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه با توجه به نقش جنسیت تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">زمینه:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> توجه به عوامل شناختی، می‌تواند تناسب و تعادلی را در ویژگی‌های فردی ایجاد کرده و نتیجه این کار، افزایش کارایی نظام آموزشی و تضمین موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان است. لذا شناسایی عوامل دخیل در حصول به یادگیری یکی از مقوله‌های مهم پژوهشی است. از این رو راهبردهای یادگیری و هوش که زمینه عادات پردازش اطلاعات دریافتی افراد می‌باشند، از عوامل مؤثر در یادگیری هستند. با این حال، در رابطه با اثربخشی راهبردهای یادگیری بر باورهای هوشی خلاء پژوهشی مشهود است.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر باورهای هوشی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه با توجه به نقش جنسیت انجام شد.</span><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">روش:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از سری طرح</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">&shy;</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">های پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطۀ شهرستان مهاباد در سال تحصیلی 1402- 1401 بود. در مجموع، 80 نفر به عنوان نمونۀ پژوهش به روش نمونه&shy;گیری در دسترس انتخاب و به صورت کاملاً تصادفی در دو </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">گروه آزمایش و دو گروه گواه (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات، از </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">پرسشنامۀ </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">باورهای هوشیِ</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> (<span style="color:black">بابایی، 1377) و پروتکل راهبردهای شناختی و فراشناختی (اقتباس از سیف، 1396) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار)، استنباطی (تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره) و نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">SPSS </span></span>_{<span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">25</span></span>}<span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> استفاده شد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">یافته &shy;ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> نتایج نشان داد </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">که </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در گروه، بر روی باورهای هوشی ذاتی و افزایشی تأثیر معنی&shy;داری داشته است (<span style="color:black">05/0&shy; </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><</span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">P</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) ولی براساس جنسیت، تفاوت میانگین نمرات باورهای هوشی ذاتی و افزایشی معنی&shy;دار نمی</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">&shy;</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">باشد (05/0 <</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). همچنین با تعامل عامل آزمایشی با جنسیت، اثر معنی&shy;داری روی مؤلفه‌های باورهای هوشی مشاهده نشد (05/0 <</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). &nbsp;<span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> با توجه به یافته‌های به دست آمده، این نتیجه حاصل می‌شود که راهبردهای شناختی و فراشناختی توانسته تفاوت معنی‌داری در میانگین مؤلفه‌های باورهای هوشی در پیش‌آزمون و پس‌آزمون دو گروه آزمایشی و گواه ایجاد کند. </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">لذا </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">جهت ارتقای توانایی‌های شناختی لازم است آموزش راهبردهای یادگیری در برنامه آموزشی دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span style="color:#a42898;">Background:</span></strong> Paying attention to cognitive factors can create a balance and fit in individual characteristics, and the result of this work is to increase the efficiency of the educational system and ensure the academic success of students. Therefore, identifying the factors involved in achieving learning is one of the important research topics. Therefore, learning strategies and intelligence, which are the basis of individuals&#39; habits of processing received information, are effective factors in learning. However, there is an obvious research gap regarding the effectiveness of learning strategies on intelligence beliefs.<br> Aims: This study aimed to determine the effectiveness of cognitive and metacognitive strategies&#39; instruction on intelligence beliefs of senior high schoolers according to the role of gender.<br> <strong><span style="color:#a42898;">Methods: </span></strong>The present study was semi-experimental from the series of pretest-posttest designs with the control group.The statistical population included all of senior high schoolers in Mahabad city in the academic year 2022-2023. In total, 80 people were selected as the research sample by using the convenience sampling and were randomly assigned to two experimental groups and two control groups (20 people in each group). To collect data, the questionnaire of intelligence beliefs (Babaei, 1998) and the protocol of cognitive and metacognitive strategies (adapted from Saif, 2017) were used. Descriptive statistics (mean and standard deviation), inferential statistics (univariate and multivariate analysis of covariance) and SPSS 25 software were used to analyze the data.<br> <strong><span style="color:#a42898;">Results:&nbsp;</span></strong> The results showed that cognitive and metacognitive strategies&#39; instruction in the group, had a significant effect on innate and incremental intelligence beliefs (P< 0.05), but based on gender, the difference in mean scores of innate and incremental intelligence beliefs was not significant (P> 0.05). Also, with the interaction of the experimental factor with gender, no significant effect was observed on the components of intelligence beliefs (P> 0.05).<br> <span style="color:#a42898;"><strong>Conclusion:</strong></span> According to the findings, it can be concluded that cognitive and metacognitive strategies were able to create a significant difference in the mean of intelligence beliefs&#39; components in the pre-test and post-test of the two experimental and control groups. Therefore, in order to improve cognitive abilities, it is necessary to consider learning strategies in the educational program of students.</span></div> راهبردهای شناختی و فراشناختی, باورهای هوشی, جنسیت Cognitive and metacognitive strategies, Intelligence beliefs, Gender. 1 19 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2939-1&slc_lang=fa&sid=1 Saber Alizadeh صابر علی زاده Saber.Alizadeh19@yahoo.com 09141681076 100319475328460044344 No Department Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azerbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Ramin habibikaleybar رامین حبیبی کلیبر habibikaleybar@gmail.com 09143189332 100319475328460044345 Yes Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azerbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran (Corresponding Author) گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Abolfazl Farid ابوالفضل فرید abolfazlfarid@gmail.com 09144038121 100319475328460044346 No Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azerbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Gholamreza Golmohammadnezhad bahrami غلامرضا گل محمدنژاد بهرامی golmohammad@gmail.com 09149084060 100319475328460044347 No Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azerbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.