Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی ‌بر شفقت بر رشد پس از سانحه در بین بیماران قلبی Comparison of the efficacy of cognitive-behavioral therapy and self-compassion therapy on post-traumatic growth among heart patients تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اگرچه درمان شناختی-رفتاری به‌عنوان روشی مؤثر در بهبود رشد پس از سانحه در بیماران قلبی شناخته‌شده، تأثیر درمان مبتنی بر شفقت بر این متغیر کمتر بررسی شده است. مطالعات موجود عمدتاً بر کاهش علائم روانشناختی متمرکز بوده‌اند، درحالی‌که مقایسه مستقیم این دو روش در ارتقای رشد پس از سانحه به‌ویژه در بیماران قلبی، یک شکاف پژوهشی محسوب می‌شود. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی ‌بر شفقت بر رشد پس از سانحه در بین بیماران قلبی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد با بیماری گرفتگی رگ قلب مراجعه کننده به بیمارستان ها، کلینیک ها، مراکز و مطب های تخصصی قلب شهر شیراز در سه ماهه سوم سال 1402 بود که از میان آنها 45 نفر به عنوان نمونه آماری با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به 3 گروه با حجم 15 نفر در هر گروه گمارش شدند. داده های مورد نظر با استفاده از پرسشنامه رشد پس از سانحه تدسچی و کالهون (1996) گردآوری شد. درمان شناختی–رفتاری بر اساس پروتکل (رضائیان و همکاران، 1393) و درمان مبتنی بر شفقت بر اساس پروتکل خودشفقتی (گیلبرت، 2009) اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس با اندازه گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. یافتهها: تحلیل داده ها نشان‌ داد، بین اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر شفقت بر مؤلفه‌های‌ رابطه با دیگران، قدرت شخصی، ارزش زندگی و تغییرات معنوی در بین بیماران قلبی تفاوت وجود دارد (05/0 >P) و در هر چهار مؤلفه، اثربخشی درمان مبتنی‌ بر شفقت بیشتر از درمان شناختی رفتار هست (05/0 >P). نتیجه‌گیری: برای بهبود رشد روانشناختی بیماران قلبی، استفاده از درمان مبتنی بر شفقت به‌جای درمان شناختی-رفتاری توصیه می‌شود، چرا که این روش در تقویت روابط بین‌فردی، افزایش احساس توانمندی، غنای زندگی و تحول معنوی مؤثرتر عمل می‌کند. متخصصان سلامت روان و تیم‌های درمانی می‌توانند این رویکرد را در برنامه‌های توان‌بخشی قلبی بگنجانند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Although cognitive-behavioral therapy (CBT) is recognized as an effective method for improving post-traumatic growth (PTG) in cardiac patients, the impact of compassion-based therapy (CFT) on this variable has been less explored. Existing studies have primarily focused on reducing psychological symptoms, while a direct comparison of these two approaches in enhancing PTG—particularly in cardiac patients—remains a research gap. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of CBT and CFT on PTG in cardiac patients. Methods: The research employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group and a three-month follow-up. The statistical population included all individuals with coronary artery disease referred to hospitals, clinics, and specialized cardiac centers in Shiraz during the third quarter of 2023. The sample consisted of three groups of 15 participants selected via convenience sampling. Data were collected using the Post-Traumatic Growth Inventory (Tedeschi & Calhoun, 1996). CBT was administered based on the protocol by Rezaeian et al. (2014), and CFT was implemented using the self-compassion protocol (Gilbert, 2009). Data analysis was performed using repeated measures ANCOVA in SPSS-26. Results: The results indicated a significant difference (p < 0.05) between the effectiveness of CBT and CFT on components of PTG—relationships with others, personal strength, appreciation of life, and spiritual change—in cardiac patients. In all four components, CFT demonstrated greater effectiveness than CBT (p< 0.05). Conclusion: For enhancing psychological growth in cardiac patients, compassion-based therapy is recommended over cognitive-behavioral therapy, as it is more effective in strengthening interpersonal relationships, fostering personal empowerment, enriching life meaning, and facilitating spiritual transformation. Mental health professionals and cardiac rehabilitation teams should consider integrating this approach into treatment programs.  </div> درمان شناختی رفتاری, درمان مبتنی‌ بر شفقت, رشد پس از سانحه, بیماران قلبی. Cognitive behavioral therapy, compassion-based therapy, post-traumatic growth, cardiac patients. 233 249 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2412-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Homayoun فاطمه همایون fa.homayoun@iau.ir 2430278502 No Department of Health Psychology, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran. گروه روانشناسی سلامت، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. Hasan Rezaei Jamalouei حسن رضایی جمالویی h.rezayi2@iau.ac.ir 1092243992 Yes Department of Health Psychology, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran. گروه روانشناسی سلامت، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. Mehdi Taheri مهدی طاهری mahdi.taheri@sadjad.ac.ir 0839559739 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, Sadjad University, Mashhad, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم‌انسانی، دانشگاه سجاد، مشهد، ایران. Hamidreza Nikyar حمید رضا نیک یار hamidreza.nikyar@iau.ac.ir 0839559739 No Department of Medicine, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran. گروه پزشکی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.