Journal of Psychological Science

fa تأثیر مداخله آموزشی تلفیقی (انگیزشی - فراشناختی) بر خودتنظیمی تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه دوم: آزمایشی بر اساس مدل پینتریچ The Impact of a Combined Educational Intervention (Motivational-Metacognitive) on Academic Self-Regulation Among Upper Secondary Students: An Experimental Study Based on Pintrich’s Model تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: یادگیری خودتنظیمی، فرآیند فعالانه مدیریت شناخت، هیجان و رفتار برای بهبود یادگیری است. اگرچه این مهارت برای موفقیت تحصیلی حیاتی است، اما نظام آموزشی ایران به دلیل تأکید بر محفوظات و نبود برنامه‌های مدون، در پرورش آن ضعف دارد. این پژوهش با طراحی یک مداخله ترکیبی (فراشناختی-انگیزشی) بر اساس مدل پینتریچ، درصدد پر کردن این شکاف و ارتقای کیفیت یادگیری است. هدف: هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی برنامه آموزشی تلفیقی (انگیزشی-فراشناختی) مبتنی بر مدل خود تنظیمی پینتریچ و اثربخشی آن بر خودتنظیمی دانش‌آموزان متوسطه دوم بود. روش: روش پژوهش به‌صورت شبه‌آزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دانشآموزان دختر پایه دهم رشته علوم تجربی شهر سمنان بودند که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. دو مدرسه داوطلب همکاری انتخاب شد. برای جلوگیری از اثر انتشار، به صورت تصادفی یکی از مدارس به عنوان گروه آزمایش و دیگری به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. از بین 60 دانش آموز، تعداد 10 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش (5 =n) و کنترل (5 =n) قرار گرفتند. مداخله آموزشی 7 جلسه 60 دقیقه‌ای به گروه آزمایش ارائه شد. آموزشهای گروه کنترل به‌صورت رقیق شده بود. همه دانشآموزان پرسشنامه راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (پینتریچ و همکاران، 1991) را در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره (آنکووا) در نرم افزار Spss22 تحلیل شد. یافته ها: یافتهها نشان داد برنامه آموزشی تلفیقی (انگیزشی - فراشناختی) استفاده از راهبردهای انگیزشی برای یادگیری را در گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل به طور معنادار افزایش داد (001/0 p<، 83/0 =ƞ2). نتیجه‌گیری: یرنامه آموزشی تلفیقی (انگیزشی-فراشناختی) میتواند بهعنوان یک ابزار مؤثر در سیستمهای آموزشی برای تقویت راهبردهای انگیزشی برای یادگیری دانشآموزان بهکار گرفته شود. این نتیجه بر استفاده عملی از یافتهها در محیطهای آموزشی واقعی (مدارس، دانشگاه‌ها) و تأثیر آن بر ارتقای یادگیری تأکید دارد.   Background: Self-regulated learning (SRL) represents a proactive process whereby learners systematically regulate their cognitive, affective, and behavioral processes to optimize learning. Despite its demonstrated importance for academic achievement, the Iranian educational context remains constrained by memorization-focused pedagogies and inadequate SRL development frameworks. The present research proposes to bridge this gap through a theoretically-grounded (Pintrich's model) metacognitive-motivational intervention designed to enhance learning efficacy. Aims: The present research aimed to design, validate, and evaluate the effectiveness of a combined motivational-metacognitive educational program, grounded in Pintrich’s self-regulation model, on enhancing academic self-regulation among upper secondary students. Methods: This study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest and control group. The statistical population consisted of 10th-grade female students majoring in experimental sciences in Semnan during the 2024-2025 academic year. Two volunteer schools were selected for participation. To prevent treatment diffusion, one school was randomly assigned as the experimental group and the other as the control group. From 60 tenth-grade experimental science students across these schools, 10 participants were randomly selected and equally divided into experimental (n= 5) and control (n= 5) groups. The experimental group received a 7-session educational intervention (60 minutes per session), while the control group received diluted training with fewer sessions and less detailed content. All participants completed the Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ; Pintrich et al., 1991) during the pretest and posttest phases. Data were analyzed using a one-way analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS-22. Results: The results demonstrated that the integrated educational program (motivational-metacognitive) significantly increased the use of motivational learning strategies in the experimental group compared to the control group (p< 0.001, η2= 0.83). Conclusion: The integrated educational program (motivational-metacognitive) can serve as an effective tool in educational systems to strengthen students’ motivational learning strategies. This finding underscores the practical application of the results in real educational settings (e.g., schools, and universities) and its potential to enhance learning outcomes.   یادگیری خودتنظیمی, راهبردهای انگیزشی, راهبردهای یادگیری, مدل پینتریچ Self-regulated learning, Motivational strategies, Learning strategies, Pintrich’s Model 53 70 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3001-1&slc_lang=fa&sid=1 Siavash Talepasand سیاوش طالع پسند stalepasand@semnan.ac.ir 0040858154 Yes Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran استاد، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Mohammad Taghipoor محمد تقی پور m.taghipoor@semnan.ac.ir 1602872414 No Ph.D. Student in Educational Psychology, Department of Psychology and Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan,Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران