Journal of Psychological Science

fa اثربخشی روایت درمانی پلکانی (STAIR) بر تنظیم هیجان و عملکرد بین فردی در نوجوانان با تجربه ی سوء استفاده جنسی The effectiveness of STAIR narrative therapy on emotion regulation and interpersonal functioning in adolescents with sexual abuse experience تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه:  دوران نوجوانی از حساس‌ترین مراحل رشد فردی است و تجربه‌هایی مانند سوءاستفاده جنسی در این دوره می‌تواند به بروز مشکلات جدی در تنظیم هیجان و روابط بین‌فردی منجر شود. این تجارب می‌توانند تأثیرات روانی عمیق و بلندمدتی برجای بگذارند که مداخلات درمانی مؤثر برای کاهش و ترمیم آن‌ها را ضروری می‌سازد. روایت‌درمانی پلکانی(STAIR) یکی از روش‌های ساختاریافته و مبتنی بر شواهد است که به‌طور ویژه برای ترمیم آثار تروما طراحی شده است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی روایت درمانی پلکانی (STAIR) بر تنظیم هیجان و عملکرد بین فردی در نوجوانان با تجربهی سوءاستفاده جنسی است. روش: این پژوهش نیمه آزمایشی و از نوع مورد منفرد A-B-A با طرح خط پایهی چندگانه و دورهی پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان 13 تا 18 سال شهر تهران بود که در مراکز وابسته به بهزیستی شمیرانات در سال 1403نگهداری میشدند. از طریق نمونهگیری هدفمند تعداد 3 نوجوان که دارای ملاکهای ورود به پژوهش بودند انتخاب شدند و 16 جلسه 1 ساعته روایت درمانی STAIR به صورت فردی برای آنها اجرا شد. شرکت کنندگان در جلسات خط پایه، جلسات چهارم، هشتم، دوازدهم و شانزدهم درمان و همچپنین جلسه پیگیری دو ماه پس از پایان درمان به پرسشنامههای دشواری در تنظیم هیجان و مشکلات بین فردی پاسخ دادند. تحلیل دادهها بوسیله تحلیل دیداری نمودارها، محاسبه درصد بهبودی و درصد داده‌های غیر همپوش انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد روایت درمانی STAIR با میانگین درصد بهبودی 75/44 منجر به کاهش دشواری در تنظیم هیجان و با میانگین درصد بهبودی 50/45 منجر به کاهش مشکلات بینفردی شد و همچنین نشانگان اختلال استرس پس از سانحه را با میانگین درصد 50/43 بهبود بخشید. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش به متخصصان و روانشناسان پیشنهاد میشود که به طراحی و اجرای برنامه‌های ترکیبی آموزشی و درمانی مانند روایت درمانی STAIR که بر تنظیم هیجان و عملکرد بین فردی در نوجوانان با تجربه سوءاستفاده جنسی موثر است، اقدام کنند. پیشنهاد می‌گردد با توجه به اکتسابی بودن و قابل آموزش بودن روایت درمانی STAIR ، آموزش این متغیرها با استفاده از راهبردها و مدل‌های مناسب برای نوجوانان با تجربه سوءاستفاده جنسی به عمل آید.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Adolescence is one of the most sensitive stages of personal development, and experiences such as sexual abuse during this period can lead to serious problems in emotion regulation and interpersonal relationships. These experiences can leave deep and long-lasting psychological effects that require therapeutic interventions to reduce and repair them. STAIR Narrative Therapy is a structured, evidence-based method specifically designed to repair the effects of trauma. Aims:The present study aimed to investigate the effectiveness of STAIR narrative therapy on emotion regulation and interpersonal functioning in adolescents with experience of sexual abuse. Methods: This study was a semi-experimental, single-case A-B-A study with a multiple baseline design and a two-month follow-up period. The statistical population included all adolescents aged 13 to 18 years in Tehran who were being cared for in centers affiliated with Shemiranat Welfare in 1403. Through purposive sampling, 3 adolescents who met the inclusion criteria were selected and 16 1-hour STAIR narrative therapy sessions were administered individually. Participants responded to questionnaires on difficulty in emotion regulation and interpersonal problems in baseline sessions, the fourth, eighth, twelfth, and sixteenth sessions of treatment, and the same follow-up session two months after the end of treatment. Data analysis was performed using visual analysis of graphs, calculating the percentage of improvement, and the percentage of non-overlapping data. Results: The results showed that STAIR narrative therapy led to a reduction in difficulty in emotion regulation, with an average percentage improvement of 44.75, a reduction in interpersonal problems, with an average percentage improvement of 45.50, and also improved post-traumatic stress disorder symptoms, with an average percentage improvement of 43.50. Conclusion:According to the results of the study, it is recommended that specialists and psychologists design and implement combined educational and therapeutic programs such as STAIR narrative therapy, which is effective in emotion regulation and interpersonal functioning in adolescents with sexual abuse experience. It is recommended that, given the acquisition and trainability of STAIR narrative therapy, these variables be taught using appropriate strategies and models for adolescents with sexual abuse experience.</div> روایت درمانی STAIR, روایت درمانی, تنظیم هیجان, عملکرد بین فردی, سوء‌استفاده‌جنسی, نوجوانان STAIR Narrative Therapy, Narrative Therapy, Emotion Regulation, Interpersonal Functioning, Sexual Abuse, Adolescents 1 28 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2997-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Arabi فاطمه اعرابی fatemeharabi88.fa@gmail.com 0080239323 100319475328460044389 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Hossein Eskandari حسین اسکندری sknd40@gmail.com 0048828386 100319475328460044390 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Ahmad Borjali احمد برجعلی borjali@atu.ac.ir 0053244028 100319475328460044391 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.