fa اثربخشی ISTDP بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">زمینه:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> دیابت یک بیماری مزمن است که یا به دلیل کمبود انسولین یا به دلیل مقاومت سلول‌ها نسبت به انسولین به وجود می‌آید. ابتلا به این بیماری در دوره نوجوانی، فرد را با تهدیدهای گوناگونی مواجه می‌سازد؛ لذا، در پژوهش حاضر، جهت کاهش بار روانی- اجتماعی دیابت در نوجوانان از </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ISTDP</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> بهره برده شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> پژوهش حاضر با هدف بررسی</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">اثربخشی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ISTDP</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 انجام گرفت.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">روش:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه و آزمایش بود. نمونه‌ی پژوهش حاضر شامل 40 نفر از نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 بود که در نیمه اول سال 1403 به انجمن دیابت ایران واقع در تهران مراجعه نمودند که از طریق نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و سپس از طریق جایگزینی تصادفی در هر گروه 20 نفر قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 16 جلسه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ISTDP</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> دریافت نمودند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌ ارزیابی سازگاری با دیابت (ابراهیمی و همکاران، 2016)، پرسشنامه تبعیت از درمان دارویی (موریسکی و همکاران، 2008) و آزمایش خون </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FBS</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> بود؛ همچنین جهت تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره با اندازه گیری مکرر استفاده شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">یافته &shy;ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> باتوجه به نتایج اثر زمان (01/0 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">)، اثر مداخله (05/0 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">)، و اثرثبات (01/0 ></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) می‌توان بیان نمود که </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ISTDP</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> موجب بهبود سازگاری با بیماری، تبعیت از درمان و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FBS</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ گشته و این نتایج در دوره پیگیری نیز ثابت باقی ماند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar="">نتایج نشان داد که این درمان منجر به بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 می‌شود. پیشنهاد می&shy;گردد که از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ISTDP</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar=""> جهت کاهش معضلات جسمی&shy;-روانی-&shy;اجتماعی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 استفاده شود.</span></span></span><span lang="FA" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Background:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Diabetes is a chronic disease that occurs either due to a deficiency in insulin or due to the resistance of cells to insulin. Contracting this disease during adolescence exposes individuals to various threats. Therefore, in the present study, ISTDP was used to reduce the psychological and social burden of diabetes in adolescents.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Aims:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This study aimed to investigate the effectiveness of ISTDP on improving diabetes adaptation, treatment adherence, and fasting blood glucose levels in adolescents with type 1 diabetes.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Methods:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This semi-experimental study employed a pre-test-post-test design with a two-month follow-up, including a control and an experimental group. The sample comprised 40 adolescents with type 1 diabetes who visited the Iranian Diabetes Association in Tehran during the first half of 2024. Participants were selected using convenience sampling and then randomly assigned to either the control (20 participants) or experimental (20 participants) group. The experimental group received 16 sessions of ISTDP. The instruments of the present study included the Diabetes Adaptation Assessment Scale (Ebrahimi et al. 2016), the Morisky (2008) Drug Treatment Adherence Questionnaire, and the FBS blood test. Furthermore, repeated measure MANCOVA was used for data analysis.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Based on the results of the time effect (P< 0.01), the intervention effect (P< 0.05), and the stability effect (P< 0.01), it can be stated that ISTDP led to improvements in diabetes adjustment, adherence to treatment, and FBS in adolescents with type 1 diabetes, and these results remained stable during the follow-up period.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Conclusion:</span></span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that this therapy leads to improvement in diabetes adjustment, treatment adherence, and fasting blood sugar levels in adolescents with type 1 diabetes. It is suggested that ISTDP be used to reduce physical, psychological, and social problems in adolescents with type 1 diabetes.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; تبعیت از درمان, دیابت نوع ۱, ISTDP, سازگاری با دیابت, سطح قندخون ناشتا, نوجوانان Adolescents, Diabetes adjustment, Fasting blood glucose levels, ISTDP, Treatment adherence, Type 1 diabetes 61 77 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3005-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Eisazadeh فاطمه عیسی زاده f.eisazadeh74@semnan.ac.ir 3490312880 No Postdoctoral Researcher, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Mahdishahr, Semnan, Iran. دانشگاه سمنان Isaac Rahimian-Boogar اسحق رحیمیان بوگر i_rahimian@semnan.ac.ir 2539398723 Yes Associate Professor in Health Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Mahdishahr, Semnan, Iran. دانشگاه سمنان