Journal of Psychological Science

fa مدل‌یابی نقش میانجی‌گر شرم در رابطه بدرفتاری دوران کودکی و حمایت اجتماعی ادراک شده با نشانه‌های اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرکرمانشاه Modeling the Mediating Role of Shame in the Relationship between Childhood Maltreatment and Perceived Social Support with Symptoms of Social Anxiety in Female High School Students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اضطراب اجتماعی یکی از مشکلات روان‌شناختی است که در کودکان و نوجوانان به‌وفور مشاهده می‌شود. علل اضطراب اجتماعی از منابع مختلفی سرچشمه می‌گیرد؛ از این عوامل می‌توان بدرفتاری دوران کودکی، حمایت اجتماعی ادراک شده و شرم را نام برد. با وجود پژوهش‌های متعدد در مورد عوامل مرتبط با اضطراب اجتماعی، بررسی همزمان نقش میانجی‌گر شرم در این روابط کمتر مورد توجه قرار گرفته و یک خلاء پژوهشی محسوب می‌شود. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی شرم در رابطه بدرفتاری دوران کودکی و حمایت اجتماعی ادراک شده با نشانه‌های اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر کرمانشاه انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در سال 1402-1403 در مدارس دوره دوم متوسطه شهر کرمانشاه بود. حجم نمونه برابر با 290 نفر و شیوه نمونه‌گیری در این پژوهش نمونه‌گیری خوشه‌ای بود. ابزار گردآوری اطلاعات‌ پرسشنامه اضطراب اجتماعی نوجوانان (لاگرگا و لوپز،1998)، پرسشنامه بدرفتاری دوران کودکی (برنستاین و همکاران،2003)، پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده (زیمت و همکاران، 1988) و پرسشنامه شرم (کوهن و همکاران، 2011) بود. در این پژوهش رابطه بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون و مدل پژوهش با تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری آزمون شد (05/0≥p). تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS 28 و  AMOS 24 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد متغیر حمایت اجتماعی ادراک شده دارای تاثیر مستقیم بر اضطراب اجتماعی (05/0>p،180/0-=β) بود. همچنین تاثیر غیرمستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده بر اضطراب اجتماعی با میانجی‌گری شرم تایید شد (05/0>p). همچنین متغیر بدرفتاری دوران کودکی هم به طور مستقیم (05/0>p،149/0=β) و هم به طور غیرمستقیم بر اضطراب اجتماعی موثر بود (05/0>p). شاخص‌های برازش مدل تاییدکننده برازش مدل بود و ضریب تعیین مدل نشان داد که متغیرهای پیش بین مدل توانستند 45 درصد از واریانس اضطراب اجتماعی را تبیین کنند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش درک نقش میانجی شرم در رابطه بین بدرفتاری دوران کودکی و حمایت اجتماعی ادراک شده با نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند در راستای شناسایی زودهنگام نشانه‌های اضطراب اجتماعی و مداخله موثر مفید واقع شود و بدین وسیله از اثرات سوء آن بر سلامت روانی نوجوانان پیشگیری کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Social anxiety is one of the psychological problems frequently observed in children and adolescents. The causes of social anxiety stem from various sources; among these factors are childhood maltreatment, perceived social support, and shame. Despite numerous studies on factors related to social anxiety, the simultaneous investigation of shame’s mediating role in these relationships has received less attention and constitutes a research gap. Aims: The present study aimed to examine the mediating role of shame in the relationship between childhood maltreatment and perceived social support with symptoms of social anxiety in female students of the second level of high school in Kermanshah. Methods: This research employed a correlational design based on structural equation modeling (SEM). The statistical population included all female students studying in the second level of high schools in Kermanshah during the academic year 2023-2024. The sample consisted of 290 participants selected through cluster sampling. Data collection instruments included the Social Anxiety Scale for Adolescents (La Greca & Lopez,1998), the Childhood Trauma Questionnaire (Bernstein et al., 2003), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), and the Experience of Shame Scale (Cohen et al., 2011). The relationships among variables were examined using Pearson correlation and structural equation modeling techniques. The maximum significance level for hypothesis testing was set at 0.05 (p≤0.05). Data analysis was conducted using SPSS version 28 and AMOS version 24. Results: The results indicated that perceived social support had a direct effect on social anxiety (p<0.05, β = -0.180). Furthermore, the indirect effect of perceived social support on social anxiety, mediated by shame, was confirmed (p<0.05). Childhood maltreatment also had both a direct effect (p<0.05, β = 0.149) and an indirect effect on social anxiety (p<0.05). Model fit indices confirmed the goodness of fit, and the coefficient of determination showed that the predictor variables explained 45% of the variance in social anxiety. Conclusion: Based on the findings of this research, understanding the mediating role of shame in the relationship between childhood maltreatment and perceived social support with symptoms of social anxiety disorder can be beneficial for the early identification of social anxiety symptoms and effective intervention, thereby preventing its adverse effects on adolescents’ mental health</div> اضطراب اجتماعی, بدرفتاری دوران کودکی, حمایت اجتماعی ادراک شده, شرم, نوجوانان. Social Anxiety, Childhood Maltreatment, Perceived Social, Support, Shame, Adolescents. 1 18 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3045-1&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Zobeidizad خدیجه زبیدی زاد razirazi1402@gmail.com 3258498581 No Department Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Kamran Yazdanbakhsh کامران یزدانبخش k.yazdanbakhsh@razi.ac.ir 0022024786 Yes Department of General Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. روانشناسی شناختی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Khodamorad Momeni خدامراد مومنی kh.momeni@razi.ac.ir 320681920 No Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.